به گزارش مجله خبری نگار/برخی از آتشفشانها میتوانند بدون علائم هشدار دهنده معمول، مانند زلزله و طغیان، فوران کنند. این فورانهای «پنهان» به ویژه برای جوامع اطراف و ترافیک هوایی خطرناک هستند. تیمی از دانشمندان دانشگاه ایلینوی به رهبری دکتر یویو لی، یک مدل فیزیکی ارائه دادهاند که با استفاده از مثال آتشفشان ونیامینوف در آلاسکا، چنین رویدادهای غیرمنتظرهای را توضیح میدهد. این کار در مجله Frontiers in Earth Science منتشر شده است.
طبق این مطالعه، عوامل کلیدی که در فورانهای خاموش نقش دارند شامل کمبود ماگما و سنگهای گرم اطراف آن است. سنگهای گرم احتمال شکستگی کمتری دارند، که این امر میزان سیگنالهای لرزهای و تغییر شکلی را که معمولاً قبل از فوران رخ میدهد، کاهش میدهد.
این مطالعه نشان داد که جریان زیاد ماگما باعث تغییر شکلهای قابل مشاهده و سیگنالهای هشدار دهنده میشود، در حالی که جریان کم ماگما به داخل یک محفظه کوچک میتواند منجر به فوران «خاموش» شود، به طوری که سنگهای گرم اطراف محفظه ماگما، حتی زمانی که ماگما در حال حرکت است، سیگنالهای ژئوفیزیکی را هموار میکنند.
این مدل با استفاده از مشاهدات ونیامینوف قبل از فوران «پنهان» آن در سال ۲۰۱۸ ساخته شده است. دانشمندان پارامترهای مختلفی - حجم، شکل و عمق محفظههای ماگما، میزان جریان ماگما و تأثیر دما - را آزمایش کردند.
برای بهبود کارایی مشاهده چنین آتشفشانهایی در آینده، محققان قصد دارند از فناوریهای جدید - حسگرهای شیب، حسگرهای فیبر نوری، نظارت بر گاز و یادگیری ماشینی برای ثبت سیگنالهای ضعیف - استفاده کنند.