پیش به سوی جنگ داخلی در سرزمین‌های اشغالی

به گزارش مجله خبری نگار/ایران: رژیم صهیونیستی برای چهارمین بار ظرف ۵ سال گذشته انتخاباتی را برای تعیین کابینه در فلسطین اشغالی برگزار کرد. فضای جامعه اسرائیل آنچنان در بحران‌های متعدد فرو رفته است که سرنوشت هر کابینه‌ای با روی کار آمدن به قوام نمی‌رسد. عدم پایداری و ثبات در فضای سیاسی و نبود راه برون‌رفت از شرایط امروزه ثابت می‌کند که این کابینه نیز همانند کابینه‌های دوره‌های پیشین به انحلال در سرنوشت خود دچار خواهد شد و هیچ تضمینی برای دوام آن وجود ندارد. اما وضعیت بحرانی داخلی این رژیم در عرصه سیاست متوقف نمی‌شود و رژیم صهیونیستی دچار معضلات عدیده امنیتی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در درون خود است.

​​​​​​​تشدید بحران‌های درونی با روی کارآمدن نتانیاهو

یکی از بحران‌های موجود و مهم، بحران جمعیت در اراضی اشغالی است که تحت تأثیر مهاجرت معکوس، کاهش آمار مهاجرت، تراکم نامتوازن جمعیت، زیست فلسطینیان حتی اعراب اسرائیلی و فقدان جامعه‌ای واحد رو به زوال رفته و در آینده تهدیدی جدی را برای این رژیم رقم خواهد زد.

نفتالی بنت و به‌دنبال آن لاپید در ایام نزدیک به انتخابات و به منظور به حاشیه راندن افکار عمومی از بحران‌های موجود، سعی کردند با اعمال خشونت هر چه بیشتر در خاک فلسطین اشغالی و حتی حملات پیاپی به همسایگان خود، سرپوشی بر بحران‌ها بسازند.

بعضی ناظران بین‌المللی نیز اقدامات تهاجمی رژیم صهیونیستی و تلاش‌های امریکا بویژه حمله و یورش به خاک سوریه را به‌منظور تضعیف محورمقاومت، نشانه‌ای دیگر برای از هم‌گسیختگی در تصمیمات داخلی و عدم نبود راه برون‌رفت از چالش‌های امنیتی درونی آن و در نهایت افول اسرائیل در منطقه می‌دانند.

حال بعد از پیروزی جناح راست نتانیاهو در انتخابات کنست رژیم صهیونیستی، کارشناسان بر این باورند که سیاست‌های اجرایی این رژیم حالت تهاجمی‌تری در داخل و در خارج به خود خواهد گرفت و آن را به‌مثابه زنگ خطری برای بقای رژیم برشمردند.

یکی از عوامل مخاطره‌آمیز که در ترکیب جمعیتی برای رژیم وجود دارد اعراب اسرائیلی است که به‌نوعی در همزیستی با یهودیان بسر می‌برند و کارشناسان در برخورد و نوع تعامل دولت جدید با آن‌ها هشدار داده‌اند.
تعداد اعراب اسرائیلی، یعنی فلسطینی‌هایی که در مناطق اشغالی زندگی می‌کنند با حساب اهالی جولان، اهالی قدس اشغالی و جمعیت عرب‌های سوری و لبنانی و… دو میلیون نفر است. رقمی رو به رشد که قطعاً سهم بزرگی در چالش جمعیت ایفا می‌کند. از طرفی فرصتی مهم برای تفکر مقاومت با تمرکز بر این جمعیت با توجه به ظهور رگه‌های بیداری و تغییر رفتار طیفی از آنان در سال اخیر فراهم می‌کند.

در کنار مواضع نتانیاهو، یکی از مؤلفه‌هایی که بر زیست اعراب اسرائیلی سایه افکنده، حضور حزب «قدرت یهودی» به ریاست ایتمار بن غفیر است که بعد از حزب لیکود دارای بیشترین کرسی و به‌تبع آن دارای قدرت در تصمیمات در کابینه نتانیاهو است. این نکته وقتی مهم‌تر می‌شود که بدانیم او وزارت امنیت داخلی رژیم را بر عهده خواهد گرفت. او خواهان اخراج اعراب و دارای عقاید نژادپرستانه و افراطی است و نمایندگان عرب (اعراب اسرائیلی پارلمان) را ستون پنجم می‌داند.

علاوه بر موارد مذکور، طرح تسلیح شهرک‌نشینان فلسطین اشغالی که توسط احزاب راست افراطی دنبال می‌شود به انضمام اختلافات درونی دربدنه صهیونیست‌ها و تشدید برخورد با فلسطینیان توسط دولت اسرائیل و همچنین افزایش تحرکات گروه‌های مقاومت، می‌تواند جنگ داخلی را به راحتی به عرصه اجتماع رژیم بکشاند.

هشدار رسانه‌های داخلی به جنگ داخلی

در هفته گذشته روزنامه جروزالم پست با اشاره به روی کار آمدن نتانیاهو و رویکرد افراط گرایانه او و شرایط حاکم بر شهروندان عرب رژیم صهیونیستی، سعی کرد که با بیان واقعیت‌های انکارنشدنی اعراب اسرائیلی در سال‌های اخیر، عواقب برخورد با آن‌ها را برشمرد.

این روزنامه با هشدار به دولت جدید بیان داشت که اعراب اسرائیلی به‌طور فزاینده در حال دور شدن از هویت شهروندی خود و چرخش به سمت سایر فلسطینیان هستند. نویسنده با استناد به شواهدی در نبرد نظامی با فلسطینیان در غزه موسوم به نگهبان دیوار‌ها و در فاصله زمانی ۱۰ تا ۲۱ مه ۲۰۲۱ چنین گزاره‌ای را مطرح می‌کند. در آن زمان همراستا با موشکباران حماس بر سرزمین‌های اشغالی تعداد قابل توجهی از شهروندان عرب اسرائیلی دست به یک سری شورش زدند و به خانه‌ها، مدارس، کنیسه‌ها و بیمارستان‌های اسرائیلی حمله کردند و حتی پرچم‌های فلسطین را در شهر‌های مختلف برافراشتند. همچنین در جریان انتخابات اخیر، حتی با وجود اینکه دیگر اعراب منطقه نمی‌توانند رأی دهند، تعداد شگفت‌انگیزی از آن‌ها از دادن رأی خودداری کردند.

این روزنامه در ادامه به شبکه‌های جدید مقاومت شکل گرفته در اراضی اشغالی اشاره می‌کند و خطر وجود اعراب اسرائیلی را در شبکه‌های گروه‌های مقاومت که توسط ایران مورد حمایت قرار دارند متذکر شده است.
از سویی دیگر به تلاش‌های همزمان تشکیلات خودگردان فلسطین و حماس برای نزدیک‌تر کردن اعراب اسرائیل اشاره می‌کند. همچنین این روزنامه خاطرنشان می‌کند که دولت جدید باید تضمین کند نباید با برچسب زدن آن‌ها به عنوان ستون پنجم مسیر پیش‌فرض را طی کند.

به‌طور کلی، این روزنامه برای مواجهه با این چالش به دولت جدید هشدار می‌دهد که اگر در برخورد با آن‌ها از روش افراط گرایانه استفاده کند و به آن‌ها فشار وارد کند، مسیر پیوستن آن‌ها را به سایر فلسطینیان تسهیل کرده و آن‌ها را تهدیدی بالفعل علیه خود خواهد کرد.

علاوه بر آن سعی می‌کند با رویکردی تصنعی، آن‌ها را در بازی پذیرش در ساختار اجتماعی و سیاسی جدید باز تعریف کند تا از تهدیدات‌شان کاسته شود؛ بنابراین شکاف موجود در جامعه یهودی و شکست تلاش‌ها برای همراهی کامل اعراب اسرائیلی برای همزیستی با یهودیان، باعث شده تا صهیونیست‌ها بیش از پیش خطر جنگ داخلی را احساس کنند.

پیش‌تر نیز همین مسأله موجب شد تا مؤسسه مطالعات امنیت داخلی رژیم صهیونیستی تا حد ممکن رژیم را از تحریک فلسطینیان در اراضی ۱۹۴۸ برحذر دارد. با توجه به فضای ملتهبی که فلسطین اشغالی در مرحله بعد از نبرد شمشیر قدس از سر می‌گذراند، صهیونیست‌ها اعتراف می‌کنند که تقابل با آن‌ها بسیار محتمل است و هرگونه تنش در این سرزمین‌ها می‌تواند سایر جبهه‌های جنگ علیه اسرائیل را بویژه در جبهه نوار غزه شعله‌ور کند.

گزارش این مؤسسه در سال ۲۰۲۱ تحولات اراضی اشغالی را مرتبط با اعراب اسرائیلی که رژیم تلاش کرده آن‌ها را در الفبای شهروند قرار دهد مطرح کرده و در آن به خطر پیوستن آن‌ها به سایر فلسطینیان و قرار گرفتن در مقابل رژیم اشاره شده است.

اکنون با روی کار آمدن نتانیاهو و مشی افراطی او، نگرانی‌های کارشناسان در داخل رژیم، بویژه در طیف چپ‌گرا و مخالف صهیونیست مذهبی از رفتار‌های آپارتایدگونه و نژاد‌پرستانه با اعراب اسرائیلی یا احزاب عربی کنست بیشتر شده است. برآیند شرایط پیش رو در سرزمین‌های اشغالی خطر بالقوه جنگ داخلی را قوت بخشیده است. از یک سو تداوم و تشدید برخورد سرکوبگرایانه علیه فلسطینیان و از سوی دیگر زمینه تقابل با رژیم صهیونیستی میدان جنگ را برای تحلیلگران داخلی رژیم ترسیم می‌کند. از نظر کارشناسان صهیونیست، تداوم سیاست سرکوبگرایانه یکی از عوامل شعله‌ور شدن تنش در اراضی ۱۹۴۸ است، بخصوص اگر این سیاست در دوره بنیامین نتانیاهو با شدت بیشتری دنبال شود.

زنگ خطری که برای رژیم وجود دارد این است که آنچه اسرائیل در مورد هویت وجودی اعراب اسرائیلی گمان می‌دارد چندان منطبق بر واقع نبوده و اعراب اسرائیلی حال با همزیستی در کنار صهیونیست‌ها و یهودیان فرهنگ خود را حفظ کرده‌اند. وضعیت بحرانی داخلی رژیم از یک سو و مبارزات فزاینده نیرو‌های مردمی مقاومت از سوی دیگر میدان عمل را برای بروز واقعیت در ظاهر انکار شده در مورد اعراب اسرائیل مهیا کرده است، زیرا بخشی از آن‌ها در یک جبر پذیرش ناآوارگی، محتوم به پذیرش هویت اعراب اسرائیلی شدند.

عدم اقبال به طرح‌های فریبنده

از طرفی، در یک سال اخیر نبرد سیف‌القدس و موشک‌باران فزاینده بر مناطق صهیونیست‌نشین گویای این نکته بود که عملیات‌های گروه‌های مقاومت از دو بعد نظامی و پشتیبانی مردمی وارد فاز حرفه‌ای‌تری شده است. از طرفی داشتن اتاق فکری واحد و هم‌افزایی گروه‌های مقاومت به‌رغم تبلیغات مسموم‌کننده بر ایجاد اختلاف جدی میان آن‌ها خصوصاً حماس و جهاد اسلامی هم اتحاد و یکدلی را در میان حامیان اصلی آن‌ها یعنی فلسطینیان نشان می‌دهد. عنصری که به‌طور وافر هر گونه تلاش برای بقای درونی رژیم را متلاشی می‌کند.

فارغ از مدل جدید عملیاتی و تسلیح گروه‌های مقاومت در سرزمین‌های اشغالی، در بستر تداوم درگیری‌ها، شکل‌گیری گروه‌های جدیدی از مقاومت مانند بیشه شیران و عملیات‌های موفقیت‌آمیز آن‌ها نشان از اهتمام جدی فلسطینیان ساکن سرزمین‌های اشغالی بر پیروزی علیه رژیم است. از این رو در تحولات عملیاتی داخلی علیه رژیم، نقش پررنگ مردم این خطه و حتی اعراب اسرائیلی برخلاف تصوری که رژیم برای غلبه روانی بر آن‌ها دارد موجب نگرانی جدی رژیم شده است.

رژیم برای کسب مشروعیت و موجودیت خود در جهان و بخصوص در منطقه متوسل به فضا‌هایی با ادبیات دوستانه برای آن‌ها شده و با تصویر‌سازی فریبنده و دروغین سعی می‌کند که بر جنایات خود سرپوش گذاشته و به خود اعتبار بخشد. این موضوع در مورد ساکنین سرزمین‌های اشغالی و بخصوص اعراب اسرائیلی به‌طور خدعه‌آمیزی با وعده‌های اجتماعی و حتی سیاسی و با شعار همزیستی مسالمت‌آمیز همراه بوده تا آن‌ها را در این بازی خلع سلاح کند. اما آنچه در سطح بین‌الملل در حال وقوع است واقعیتی انکارناپذیر برای رژیم به‌وجود آورده که کشور‌های منطقه حتی آن‌ها که روابط خود با رژیم را عادی‌سازی کرده‌اند اینک در راستای سیاست‌های آن گام برنمی‌دارند. رأی مثبت امارت، بحرین، مراکش و حتی اوکراین به قطعنامه ضد اسرائیلی سازمان ملل شاهدی بر این امر است و عرصه را برای این رژیم تنگ‌تر خواهد کرد.

همچنین طرح‌های مختلف داخلی که با پوسته غیرمسلحانه و برای سازش‌پذیر کردن فلسطینیان مانند طرح دو دولتی ایجاد می‌شود، دیگر در سرزمین‌های اشغالی مورد پذیرش نیست.

از این رو رژیم صهیونیستی با شکست مهمی در پر کردن خلأ جلب توجه فلسطینیان مواجه شده است. کارکرد‌های مختلف ادعا‌های حمایتی از آن‌ها بر خلاف عمل آن‌ها بوده و از این رو دیگر برای آن‌ها رنگ و لعابی ندارد. از این رو تبدیل اعراب ساکن سرزمین‌های اشغالی به شهروند دست چندم در اسرائیل برای همراه کردن آن‌ها در هدف غایی رژیم، تلاشی بیهوده بوده و نتیجه‌ای در بر نداشته است. مسأله عدم بقا برای رژیم به یک تهدید کلیدی تبدیل شده که مؤلفه‌های زیادی برای آن وجود دارد که در بستر زمان به‌طور فزاینده‌ای در حال رشد است. در همین راستا در ماه گذشته یکی از تحلیلگران مسائل سیاسی در شبکه ۱۲ عبری بیان داشت که یک‌سوم شهرک‌نشینان باور ندارند که اسرائیل پس از ۲۵ سال وجود داشته باشد.