۱۲۹ میلیون قوطی نوشیدنی انرژی‌زا در یک سال؛ قرقیزستان به فکر ممنوعیت افتاد

به گزارش مجله خبری نگار، «سادیر جباراف» رئیس‌جمهور قرقیزستان در صفحه فیس‌بوک خود اعلام کرد درخواست‌های متعددی از شهروندان برای محدود کردن عرضه و مصرف نوشیدنی‌های انرژی‌زا دریافت کرده و در پی آن، به بخش‌های مربوطه در دفتر ریاست‌جمهوری دستور داده است وضعیت این بازار را بررسی کنند.

وی برای اتخاذ تدابیر قانونی و نظارتی مربوطه شش ماه مهلت تعیین کرده است. برآورد‌های اولیه نشان می‌دهد اجرای این ممنوعیت ممکن است حدود ۱.۵ میلیارد سوم از درآمد‌های مالیاتی بودجه را کاهش دهد.

بر اساس آمار ارائه‌شده از سوی رئیس‌جمهور، مصرف داخلی نوشیدنی‌های انرژی‌زا در قرقیزستان در سال ۲۰۲۵ به ۵۴ میلیون و ۱۹۹ هزار لیتر رسید که معادل حدود ۱۲۹ میلیون قوطی است.

در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ نیز شهروندان قرقیزستان ۳۶ میلیون و ۸۳ هزار لیتر، معادل حدود ۸۵.۹ میلیون قوطی از این نوشیدنی‌ها مصرف کردند. در سال ۲۰۲۵، حدود ۲۵ میلیون و ۲۶۳ هزار لیتر از این محصولات در داخل کشور تولید شد، ۲۷ میلیون و ۴۳۰ هزار لیتر از کشور‌های عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا و یک میلیون و ۲۳۹ هزار لیتر نیز از کشور‌های ثالث وارد شد.

در همین حال، درآمد‌های مالیاتی و گمرکی حاصل از این صنعت در سال ۲۰۲۵ به یک میلیارد و ۱۰۴ میلیون سوم و در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ به ۹۹۶ میلیون و ۷۱۰ هزار سوم رسید.

جباراف ضرورت اعمال محدودیت‌ها را با خطرات این نوشیدنی‌ها برای سلامت عمومی، به‌ویژه جوانان و نوجوانان، مرتبط دانست.

به گفته وی، متخصصان پزشکی درباره پیامد‌های مصرف بیش از حد نوشیدنی‌های انرژی‌زا، از جمله خطرات احتمالی برای دستگاه قلبی و عروقی و سوخت‌وساز بدن هشدار داده‌اند.

وی همچنین نسبت به تبدیل مصرف مداوم این نوشیدنی‌ها به عادتی پایدار ابراز نگرانی کرد و اظهار داشت: معتقدم زمان آن فرا رسیده است که به‌جای مقابله صرف با پیامد‌های بیماری‌ها، به پیشگیری از آنها بیندیشیم و اقدامات جامع و فوری اتخاذ کنیم.

جباراف برای تشریح تجربه سایر کشور‌ها به محدودیت فروش نوشیدنی‌های انرژی‌زا به افراد زیر سن قانونی در لهستان، لیتوانی و لتونی و همچنین ممنوعیت فروش این محصولات به افراد زیر ۲۱ سال در قزاقستان اشاره کرد.

بر اساس ارزیابی اولیه رئیس‌جمهور قرقیزستان، ممنوعیت تولید و واردات نوشیدنی‌های انرژی‌زا ممکن است موجب کاهش حدود ۱.۵ میلیارد سوم از درآمد‌های مالیاتی دولت شود. با این حال، جباراف معتقد است زیان‌های اقتصادی نباید مانعی در مسیر حفاظت از سلامت عمومی باشند.

وی تأکید کرد: ما باید برای حفظ سلامت تمام مردم، از ۱.۵ میلیارد سوم صرف‌نظر کنیم و گام‌های قاطع برداریم.

در همین راستا، رئیس‌جمهور به دفتر نخست وزیری دستور داد ظرف یک ماه موضوع ممنوعیت تولید و واردات نوشیدنی‌های انرژی‌زا را بررسی کند و طی شش ماه، در چارچوب قوانین جاری کشور، تدابیر قانونی و نظارتی مربوطه را اتخاذ کند.

گفتنی است از جولای ۲۰۲۳ تبلیغات نوشیدنی‌های انرژی‌زا در قرقیزستان ممنوع شده است. اصلاحات مربوط به قانون «تبلیغات» را سادیر جباراف، رئیس‌جمهور این کشور، امضا کرد. در دسامبر همان سال نیز کمیته تخصصی پارلمان قرقیزستان در شورای اول، طرح‌های قانونی مربوط به ممنوعیت تولید، واردات و فروش نوشیدنی‌های انرژی‌زا را تصویب کرد، اما ممنوعیت سراسری این محصولات در آن زمان اجرایی نشد.

همچنین در اکتبر ۲۰۲۶، پارلمان قرقیزستان کمیسیون موقت نمایندگی را برای بررسی وضعیت مصرف و عرضه نوشیدنی‌های انرژی‌زا در میان نوجوانان و جوانان تشکیل داد. این کمیسیون مأموریت یافت کیفیت و ایمنی این محصولات و همچنین میزان اثربخشی نظام نظارتی فعلی دولت را ارزیابی کند.