پل تاریخی پلدختر در برابر سیلاب؛ جبهه جنوب‌غربی ایمن‌سازی شد

به گزارش مجله خبری نگار، پل تاریخی پلدختر که از آثار شاخص دوره ساسانی و از نماد‌های شناخته‌شده این شهر به‌شمار می‌رود، در جریان سیلاب پنجم و دوازدهم فروردین آن سال آسیب دید.

بیشتر بخوانید

نگرانی سیل برای پل‌های تاریخی لرستان؛ کرانه غربی پل کلهر مرمت شد

برآورد‌ها در آن زمان، خسارت سیلاب به پل‌ها و آثار تاریخی پلدختر را حدود هفت میلیارد تومان اعلام می‌کرد که تنها بخشی از هزینه‌ای بود که برای حفاظت و مرمت این بنا‌ها ضرورت داشت.

آسیب‌های ناشی از سیلاب به این پل، موضوعی نبود که با فروکش‌کردن آب رودخانه پایان یابد. در آذرماه ۱۴۰۰، گزارش‌هایی از ترک‌خوردگی پایه پل و نگرانی درباره وضعیت سازه منتشر شد.

در آن مقطع، مسئولان میراث‌فرهنگی از آسیب جدی پل در سیلاب ۱۳۹۸ سخن می‌گفتند و نیاز به مرمت اضطراری و رفع خطر را مطرح می‌کردند. حتی در آن دوره، برای انجام مرمت اضطراری پل تاریخی پلدختر اعتباری در حدود سه میلیارد تومان برآورد شده بود.

در مردادماه امسال نیز عملیات مرمت و حفاظت از پل تاریخی پلدختر با تمرکز بر کرانه غربی آغاز شد. در آن مرحله، بدنه، طاق‌ها، سطح گذر و آب‌شکن این بخش در برنامه مرمتی قرار گرفتند و اعلام شد که عملیات با استفاده از اعتبارات ملی و زیر نظر پایگاه تخصصی پل‌های تاریخی لرستان انجام می‌شود.

یکی از نکات مطرح‌شده در جریان این عملیات، وضعیت یکی از طاق‌های بزرگ پل بود که به گفته مسئولان وقت میراث‌فرهنگی، از زمان احداث بنا تاکنون مرمت و حفاظت مؤثری روی آن انجام نشده بود. در اجرای این مرحله نیز استفاده از مصالح و مواد سنتی و سازگار با ساختار تاریخی پل مورد تأکید قرار گرفت.

اکنون ایمن‌سازی جبهه جنوب‌غربی پل، بار دیگر این اثر را در کانون اقدامات حفاظتی قرار داده‌است. سید امین قاسمی، سرپرست اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان، با اعلام این اقدام گفته که بخش جنوب‌غربی پل با هدف مقابله با خطرات احتمالی ناشی از وقوع سیلاب برای مواجهه با شرایط پیش‌رو آماده شده‌است.

او همچنین از اختصاص اعتبار برای حفاظت و مرمت پل‌های تاریخی لرستان با پیگیری نماینده مردم پلدختر در مجلس خبر داده که محوریت آن، پل‌های تاریخی این حوزه جغرافیایی عنوان شده‌است.

در توضیحات قاسمی، نقش پایگاه تخصصی پل‌های تاریخی کشور نیز برجسته است که در لرستان مستقر است و مدیریت آن بر عهده علی مصطفی‌نژاد قرار دارد.

به گفته سرپرست اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان، فعالیت‌های این پایگاه بر مبنای مطالعات علمی، بررسی‌های کارشناسی و منشور‌های بین‌المللی مرمت انجام می‌شود.

پرونده مرمت پل‌های تاریخی لرستان در ماه‌های اخیر تنها به پلدختر محدود نبوده و عملیات مرمت و استحکام‌بخشی کرانه غربی پل تاریخی کلهر نیز پیش از آغاز بارندگی‌های شدید به پایان رسیده‌است.

این عملیات بخش آسیب‌دیده دنباله پل در جبهه جنوب‌غربی را دربر گرفته و در جریان آن، ساختار‌های تاریخی بنا از زیر خاک آشکارسازی و بخش‌های آسیب‌دیده شناسایی شده‌اند.

پل کلهر که بر بستر رودخانه کشکان قرار دارد، در سیلاب ۱۳۹۸ نیز آسیب دید؛ به‌طوری‌که درآن سیلا ب، از انحراف حدود ۱۳ درجه‌ای یکی از پایه‌های پل سخن گفته شده‌است.

پل کشکان نیز از دیگر بنا‌هایی است که وضعیت آن پس از سیلاب ۱۳۹۸ در کانون بررسی‌های تخصصی قرار گرفت. مطالعات مربوط به یکی از پایه‌های این پل در سال ۱۴۰۴ به پایان رسیده و طرح تثبیت آن در سال ۱۴۰۵ وارد مرحله اجرایی می‌شود.

هدف از این مداخله، بازگرداندن پایه به شکل اولیه نیست، بلکه تثبیت وضعیت موجود و افزایش مقاومت آن در برابر سیلاب‌های آینده عنوان شده‌است.

اکنون پل تاریخی پلدختر در حالی به استقبال موج تازه بارندگی‌ها می‌رود که بخشی از اقدامات حفاظتی در جبهه جنوب‌غربی آن انجام شده و پیش‌تر نیز عملیات مرمت در کرانه غربی آغاز شده بود.

در مقیاسی بزرگ‌تر، وضعیت پل‌های تاریخی لرستان نیز تصویری از میراثی را پیش چشم می‌گذارد که بخش مهمی از هویت تاریخی و معماری منطقه را شکل داده، اما ماندگاری آن به تداوم حفاظت و مرمت تخصصی وابسته است.