نیویورکر: تغییر رژیم پیش از تهران، در تگزاس رخ داد

به گزارش مجله خبری نگار، جنگی که دونالد ترامپ به انتخاب خود علیه ایران آغاز کرد، به یک شکست راهبردی تبدیل شده است؛ جنگی که به مردم عادی آمریکا آسیب رسانده و اکنون در مرکز واکنش تاریخی رأی‌دهندگان علیه ریاست‌جمهوری ترامپ و حزب جمهوری‌خواه قرار گرفته است.

برونو ماسائِس، روشنفکر و وزیر پیشین دولت پرتغال، از دور نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا را چنین خلاصه کرد: «بنابراین، تغییر رژیم پیش از تهران، در تگزاس اتفاق افتاد.» موج آبی دموکرات‌ها که دونالد ترامپ را هدف قرار داد، از پرجمعیت‌ترین ایالت آمریکا عبور کرد و به پیروزی دموکرات‌ها در تمامی رقابت‌های سراسری این ایالت انجامید. دموکرات‌ها همچنین گرگ ابوت، فرماندار مستقر تگزاس را کنار زدند و پس از سال ۱۹۸۸ برای نخستین بار یک کرسی سنا را در این ایالت به دست آوردند.

تا پاسی از شب در آستین، مرکز تگزاس، مردم به خیابان‌ها آمده بودند، بوق خودرو‌ها را به صدا درمی‌آوردند و به شکلی جشن می‌گرفتند که به گفته یکی از ناظران، یادآور «یک شهر اروپای شرقی بود که به‌تازگی دیکتاتوری را سرنگون کرده است».

تغییرات در رقابت‌های انتخاباتی سنا در سراسر آمریکا نیز مشهود بود؛ از جمله در کارولینای جنوبی، جایی که خواهر لیندسی گراهام، سناتور فقید و از مخالفان سرسخت ایران، نتوانست کرسی دیرینه او را حفظ کند و این کرسی به نامزد دموکرات رسید.

مأموریت نظامی برای سرنگونی نظام حاکم در تهران که ترامپ و گراهام در اوایل سال جاری میلادی از آن حمایت کرده بودند، در نهایت به عامل شکست جمهوری‌خواهان تبدیل شد.

این ارزیابی جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، بود که صبح چهارشنبه با انتشار پیامی مفصل در شبکه اجتماعی ایکس، نخستین موضع‌گیری را در مناقشه‌ای مطرح کرد که ممکن است طی ماه‌های آینده به درگیری داخلی در حزب جمهوری‌خواه بر سر سیاست خارجی تبدیل شود.

ونس در این پیام نوشت: «دلیل شکست ما، جنگ است.»

بر اساس نظرسنجی شبکه ان‌بی‌سی، ۶۳ درصد از رأی‌دهندگان آمریکایی با تصمیم ترامپ برای وارد کردن کشور به جنگ مخالف بودند.

ترامپ در طول سال گذشته بخش عمده‌ای از فعالیت‌های خود را به تقابل با جمهوری اسلامی ایران اختصاص داده و بار‌ها با هماهنگی اسرائیل به ایران حمله کرده و هم‌زمان فشار‌های اقتصادی و سیاسی علیه تهران را افزایش داده است.

با این حال، تصمیم او برای آغاز جنگی که انتخاب خود وی بود، در حالی که این جنگ همچنان به‌شدت در میان افکار عمومی آمریکا نامحبوب است و برخلاف وعده پوچ اولیه نتوانست به سرنگونی نظام ایران منجر شود، مجموعه‌ای از بحران‌های فزاینده اقتصادی و ژئو‌اقتصادی جهانی را رقم زد، قیمت بنزین و سایر هزینه‌های روزمره آمریکایی‌ها را افزایش داد، پایگاه حامیان جنبش ماگا را دچار شکاف کرد و همچنان احتمال شعله‌ور شدن دوباره آن در روز‌های آینده وجود دارد.

مجموعه این پیامد‌ها در مرکز شکست تاریخی قرار دارد که ترامپ و حزب جمهوری‌خواه سه‌شنبه شب در انتخابات متحمل شدند.

واکنش تهران و انتقاد چهره‌های حامی جنگ

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، نیز برداشت خود را از نتایج انتخابات آمریکا مطرح کرد و گفت: «آمریکایی‌ها میان وجدان و هزینه‌های زندگی، به جنگ نه گفتند و ما نیز از این پیام حمایت می‌کنیم.»

این ارزیابی به شکلی جالب با موضع جان بولتون، مقام پیشین دولت‌های ترامپ و جورج بوش که طی دو دهه گذشته از بمباران ایران و سرنگونی نظام آن حمایت کرده است، هم‌خوانی داشت.

با این حال، بولتون معتقد است نحوه اجرای این تلاش به‌شدت آشفته و ناکارآمد بوده است.

او با اشاره به حلقه کوچکی از مشاوران کاخ سفید که از تمایل ترامپ برای آغاز درگیری در خاورمیانه حمایت کردند، گفت: «عملیات طولانی‌مدت ما علیه ایران، نتیجه مستقیم محاصره شدن ترامپ با گروهی از افراد بله‌قربان‌گو است.»

بولتون افزود: «آمریکایی‌ها از گرفتار شدن در یک جنگ دیگر که ظاهراً پایانی برای آن متصور نیست، خشنود نیستند و مسئولیت این وضعیت را مستقیماً متوجه ترامپ می‌دانند.»

ترامپ مسئولیت شکست انتخاباتی را نمی‌پذیرد

ترامپ هم‌زمان با انتشار اخبار شکست جمهوری‌خواهان، در گفت‌و‌گو با خبرنگاران مسئولیت این ناکامی را نپذیرفت و همچنان از جنگ دفاع کرد.

او در گفت‌و‌گو با پولیتیکو ادعا کرد: «کاملاً متقاعد شده‌ام که تصمیم من درباره ایران، برای منافع بلندمدت کشور و حتی جهان، تصمیمی کاملاً درست بوده است.»

یک روز پیش از این اظهارات، آمریکا حملاتی را علیه اهدافی در جزیره قشم در خلیج فارس انجام داده بود که مقام‌های آمریکایی آنها را «محدود» و با اهداف «دفاعی» توصیف کردند.

ترامپ در پی شکست‌های انتخاباتی اخیر، احتمال ازسرگیری درگیری‌های گسترده را نیز رد نکرد.

در روز‌های منتهی به انتخابات میان‌دوره‌ای، میانجی‌های قطری دور تازه‌ای از دیپلماسی محرمانه میان آمریکا و ایران را آغاز کرده بودند، اما مذاکرات همچنان در بن‌بست قرار دارد.

ترامپ مدعی است توانمندی‌های نظامی ایران تضعیف شده است، اما نظام ایران همچنان موضعی سرسختانه دارد و هشدار داده است در صورت ازسرگیری حملات آمریکا و اسرائیل، دامنه گسترده‌تری از اقدامات تلافی‌جویانه را در پیش خواهد گرفت؛ اقدامی که حتی تهدید حمله به دارایی‌های آمریکا مستقر در اروپا را نیز شامل می‌شود.

نگرانی کشور‌های خلیج فارس از پیامد‌های جنگ

در نشست منطقه‌ای که آخر هفته گذشته در بحرین برگزار شد، مقام‌های ارشد کشور‌های حوزه خلیج فارس از مسیر پیش‌روی تحولات ابراز ناخرسندی کردند.

جنگ خسارات سنگینی به اقتصاد این کشور‌ها وارد کرده و تصورات پیشین آنها درباره امنیت منطقه را از بین برده است.

انور قرقاش، مشاور ارشد رئیس‌جمهور امارات متحده عربی، در سخنرانی خود گفت: «ما خود را درگیر بحرانی می‌بینیم که برای جلوگیری از آن، تلاش‌های دیپلماتیک بسیار زیادی انجام داده بودیم.»

او افزود کشورش حتی در شرایطی که برای یافتن راه‌حلی منطقه‌ای جهت پایان دادن به بن‌بست کنونی تلاش می‌کند، «خود را برای بدترین سناریو آماده کرده است».

تغییر نگاه آمریکایی‌ها به اسرائیل

نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای همچنین نشان‌دهنده تغییر دیدگاه آمریکایی‌ها نسبت به اسرائیل بوده است.

نامزد‌هایی مانند عبدالسید، سناتور منتخب جدید از ایالت میشیگان، از محکوم کردن جنگ اسرائیل در غزه و نقش ظاهری این رژیم در کشاندن ترامپ به بحران خاورمیانه ابایی نداشتند.

احتمال می‌رود دموکرات‌های کنگره محدودیت‌هایی را بر کمک‌های نظامی آمریکا به اسرائیل اعمال کنند. ترامپ نیز این هفته، احتمالاً در پیش‌بینی چنین تحولی، اعلام کرد که خود در حال بررسی پایان دادن به این کمک‌ها تا پایان سال جاری میلادی است.

این اظهارات بسیاری از تحلیلگران واشنگتن را غافلگیر کرد؛ زیرا توافق‌های موجود میان آمریکا و اسرائیل برای ادامه همکاری‌ها تا سال ۲۰۲۸ اعتبار دارند.

در میان رأی‌دهندگان جمهوری‌خواه، به‌ویژه نسل جوان‌تر، نیز مخالفت با اقدامات اسرائیل رو به افزایش است و بسیاری از آنها تمایلی به مشارکت در جنگ‌هایی که به نفع این رژیم انجام می‌شود، ندارند.

مقام‌های تهران نیز این تحولات را زیر نظر داشته‌اند.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای گفته بود: «افکار عمومی آمریکا از رفتار انگلی اسرائیل در قبال ایالات متحده خسته و خشمگین است. آمریکا اعتبار، ثروت و جایگاه خود را در خدمت رژیمی قرار داده که تنها به جنگ می‌اندیشد.»

اسرائیل نیز خود در مرحله‌ای از تحول سیاسی قرار دارد. پس از انتخابات هفته گذشته که به کسب کرسی‌های بیشتر از سوی مخالفان نتانیاهو در مقایسه با حزب حاکم و متحدانش انجامید، مذاکرات برای تشکیل دولت جدید در این رژیم جریان دارد.

یائیر گولان، رهبر حزب دموکرات‌ها، یک جریان میانه‌چپ در اسرائیل، گفت نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا نشان داد که نتانیاهو تا چه اندازه در میان هر دو حزب دموکرات و جمهوری‌خواه به چهره‌ای منفور تبدیل شده است.

او همچنین استدلال کرد که تشکیل ائتلافی به رهبری مخالفان می‌تواند به «بازگرداندن جایگاه اسرائیل در جهان» کمک کند.

اختلاف منافع ترامپ و نتانیاهو بر سر جنگ با ایران

ترامپ از تلاش نتانیاهو برای انتخاب مجدد حمایت کرده است، اما از نگاه بیشتر تحلیلگران، منافع رئیس‌جمهور آمریکا کاملاً با منافع نخست‌وزیر تحت فشار اسرائیل هم‌راستا نیست.

ریچل براندنبورگ، مقام پیشین وزارت دفاع آمریکا و پژوهشگر کنونی مجمع سیاست‌گذاری اسرائیل، به نیویورکر گفت: «نتانیاهو آشکارا می‌خواهد جنگ با ایران را از سر بگیرد. چنین اقدامی در شرایط کنونی و در میانه مذاکرات برای تشکیل کابینه، از نظر سیاسی به نفع او خواهد بود.»

او افزود که برای ترامپ، چنین اقدامی به‌مراتب کمتر منطقی است.

براندنبورگ گفت: «مسئله بیشتر این خواهد بود که ترامپ چگونه می‌خواهد پیروزی را تعریف کند و آیا واقعاً می‌توان استدلال کرد که دور دیگری از حملات نظامی می‌تواند به دستاوردی بهتر و تصویری روشن‌تر از پیروزی منجر شود یا خیر. من تاکنون چنین استدلالی ندیده‌ام.»

ترامپ روز چهارشنبه، هنگامی که خبرنگاران را برای بازدید از محل ساخت سالن بزرگ کاخ سفید همراهی می‌کرد، مدعی شد که برای حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران «چاره دیگری نداشته» و از نحوه پیشبرد جنگ نیز ابراز پشیمانی نکرد.

با این حال، او اشتیاق چندانی برای ادامه یک عملیات نظامی طولانی‌مدت با هدف تکمیل مأموریت نشان نداد.