بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در دستور کار معاونت علمی، فناوری

به گزارش مجله خبری نگار،از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، در شرایطی که شبکه انتقال و توزیع برق کشور نیازمند ارتقای تاب‌آوری در برابر عوامل محیطی و تنش‌های مختلف است، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین بیش از هر زمان دیگری ضرورت یافته است. در این میان، استفاده از نانوپوشش‌های پیشرفته به عنوان یک راهکار راهبردی، نقشی کلیدی در بازسازی سیستم‌های انتقال برق و افزایش پایداری آنها ایفا می‌کند. این فناوری، با ارائه راهکار‌هایی هوشمند، امکان احیای زیرساخت‌های فرسوده و تقویت تجهیزات در برابر مخاطرات محیطی را فراهم کرده است.

در حالی که آلودگی تجهیزات برق در مناطق مختلف کشور همواره یکی از چالش‌های اصلی و دلایل خاموشی‌های ناخواسته بوده، یک شرکت دانش‌بنیان داخلی با تکیه بر توان بومی و سال‌ها تحقیق و توسعه، خلأ موجود در بازسازی زیرساخت‌ها را با تولید صنعتی پوشش‌های نانویی سیلیکونی موسوم به RTV پر کرده است. این محصول دانش‌بنیان که به مرحله تولید انبوه رسیده است، نویدبخش کاهش هزینه‌های بازسازی، افزایش چشمگیر ایمنی و پایداری شبکه در برابر عوامل فرساینده است.

این شرکت دانش‌بنیان با عبور از چالش‌های فنی، محصولی را به بازار عرضه کرده است که نیاز به وابستگی به واردات نمونه‌های مشابه خارجی را به‌طور کامل از بین برده است. این پوشش‌های نانویی که به طور تخصصی برای مقره‌ها در صنعت انتقال و توزیع طراحی شده‌اند، خواص فوق‌العاده‌ای نظیر آب‌گریزی بالا، مقاومت حرارتی چشمگیر، استحکام مکانیکی مطلوب، استقامت دی‌الکتریک بالا و مقاومت در برابر خوردگی را دارا هستند.

تأثیر این فناوری در فرآیند بازسازی شبکه‌های برق زمانی نمایان می‌شود که بدانیم تجمع گردوغبار، ذرات صنعتی و آلودگی‌های محیطی بر سطح مقره‌ها، یکی از اصلی‌ترین عوامل کاهش عمر مفید تجهیزات و بروز جریان نشتی است. این نشتی‌ها در بلندمدت منجر به تخلیه الکتریکی، جرقه و در نهایت آتش‌سوزی در دکل‌ها و پست‌های برق می‌شود. پوشش‌های نانویی RTV با ایجاد یک لایه محافظ آب‌گریز و خودتمیزشونده، از نشست آلاینده‌ها جلوگیری کرده و بدین ترتیب نیاز به عملیات‌های مکرر شست‌وشوی دستی و تعمیرات پرهزینه را به شکل معناداری کاهش می‌دهند.

یکی از مزیت‌های کلیدی این فناوری برای سرعت بخشیدن به بازسازی شبکه برق، سهولت در بهره‌برداری است. برخلاف نمونه‌های خارجی که اغلب نیازمند شرایط خاصی برای اجرا هستند، نانوپوشش‌های تولیدی این شرکت داخلی، بدون نیاز به آماده‌سازی پیچیده یا فرآیند‌های پخت در کوره، به‌صورت پاششی در محل نصب و قابل استفاده هستند. این ویژگی باعث می‌شود که تیم‌های عملیاتی بتوانند در کوتاه‌ترین زمان ممکن و با کمترین هزینه، تجهیزات آسیب‌دیده و فرسوده شبکه را به‌روزرسانی کرده و به مدار بهره‌برداری بازگردانند.

علاوه بر این، صرفه اقتصادی این فناوری نیز قابل‌توجه بوده و قیمت این محصول حدود ۳۰ درصد ارزان‌تر از نمونه‌های مشابه خارجی است.

این دستاورد دانش‌بنیان که مورد حمایت شرکت توانیر قرار گرفته، هم‌اکنون در پروژه‌های متعدد سازمان‌های برق منطقه‌ای و صنایع بزرگ کشور نظیر فولاد، پتروشیمی و سیمان در حال اجراست. کسب گواهینامه‌های معتبر داخلی و بین‌المللی نظیر ISO ۹۰۰۱ و ISO ۱۴۰۰۱ و عضویت در کمیته‌های تخصصی برق مانند CIGRE، نشان‌دهنده کیفیت و استاندارد‌های بالای این فناوری است. در چشم‌انداز توسعه‌ای این شرکت، تولید گرید‌های متنوع‌تری از پوشش‌های سیلیکونی و توسعه راهکار‌های نوین ضدخوردگی در دستور کار قرار دارد. با توجه به ظرفیت‌های ایجاد شده، علاوه بر تأمین نیاز داخلی و سرعت بخشیدن به احیای شبکه برق کشور، صادرات این فناوری بومی به بازار‌های در افق برنامه‌های این شرکت تعریف شده است. فناوری نانو، با چنین گام‌هایی، در حال تبدیل شدن به ستون فقرات بازسازی و نوسازی زیرساخت‌های حیاتی صنعت برق ایران است.