کشف علت التهاب نادر قلب پس از واکسن‌های «کووید-۱۹»

به گزارش مجله خبری نگار، این تحقیق که به رهبری دکتر جوزف وو، مدیر موسسه قلب و عروق استنفورد، انجام شده است، نشان می‌دهد که این عوارض نادر ناشی از واکنش زنجیره‌ای پاسخ‌های ایمنی است که توسط واکسن‌ها در زیرمجموعه بسیار کوچکی از افراد ایجاد می‌شود.

دکتر وو تأکید می‌کند که واکسن‌های mRNA «جان‌های بی‌شماری را نجات داده‌اند» و میزان بیماری شدید و مرگ و میر ناشی از کووید-۱۹ را به طور قابل توجهی کاهش داده‌اند. میلیارد‌ها دوز از این واکسن در سطح جهان تجویز شده است و این واکسن‌ها از نظر ایمنی قوی هستند. با این حال، مانند هر دارو یا واکسنی، عوارض جانبی غیرمعمول ممکن است در جمعیت‌های خاصی رخ دهد. یکی از این عوارض جانبی نادر، میوکاردیت است که طبق این مطالعه، تقریباً در هر ۱ نفر از ۱۶۷۵۰ بزرگسال جوان (زیر ۳۰ سال) پس از دوز دوم رخ می‌دهد.

از همه مهم‌تر، همانطور که وو خاطرنشان می‌کند، «عفونت با کووید-۱۹ به خودی خود احتمال ایجاد میوکاردیت را در مقایسه با واکسیناسیون ده برابر افزایش می‌دهد.»

تیم تحقیقاتی توانست دو جزء کلیدی در این مکانیسم را شناسایی کند:

۱. مرحله اول: سلول‌های ایمنی به نام ماکروفاژ‌ها با واکسن واکنش نشان می‌دهند و مقادیر زیادی پروتئینی به نام CXCL۱۰ ترشح می‌کنند.

۲. مرحله دوم: پروتئین CXCL۱۰ نوع دیگری از سلول‌های ایمنی، یعنی سلول‌های T، را جذب می‌کند که به نوبه خود آنها را تحریک می‌کند تا مقادیر زیادی از پروتئین دیگری به نام «اینترفرون گاما» (IFN-gamma) تولید کنند.

این «دو» مولکول ایمنی منجر به مجموعه‌ای از رویداد‌ها می‌شود: التهاب مستقیم سلول‌های عضله قلب، جذب سلول‌های ایمنی بیشتر (مانند نوتروفیل‌ها) به بافت قلب و آزاد شدن نشانگر‌های آسیب قلبی مانند تروپونین قلبی.

محققان دریافتند که مسدود کردن فعالیت این دو مولکول در مدل‌های آزمایشگاهی و در موش‌ها، آسیب قلبی را به طور قابل توجهی کاهش می‌دهد و در عین حال پاسخ ایمنی مفید به واکسن را حفظ می‌کند.

تیم استنفورد با استفاده از فناوری پیشرفته، سلول‌های پوست انسان را با موفقیت به سلول‌های بنیادی تبدیل کرد، سپس آنها را به سلول‌های قلبی تپنده (کاردیومیوسیت‌ها) تبدیل کرد که کره‌های میکروسکوپی سه‌بعدی را تشکیل می‌دهند و عملکرد یک قلب طبیعی را تقلید می‌کنند.

وقتی این «مینی قلب‌ها» در معرض مخلوطی از CXCL۱۰ و IFN-gamma قرار گرفتند، نشانه‌های واضحی از استرس و آسیب مشاهده شد و کارایی انقباضی آنها کاهش یافت. باز هم، استفاده از مهارکننده‌های این دو مولکول، سلول‌های قلبی را محافظت کرد.

در یک رویداد قابل توجه، محققان یک ترکیب طبیعی به نام جنیستئین، ماده‌ای شبیه استروژن که از سویا استخراج می‌شود، را آزمایش کردند. هنگامی که دوز‌های غلیظ و خالص‌شده‌ای از این ترکیب قبل از تحریک با واکسن یا دو مولکول مضر به سلول‌های قلب موش‌ها داده شد، از بیشتر آسیب‌های قلبی جلوگیری شد.

دکتر وو تأیید می‌کند که جنیستئین مورد استفاده در آزمایش‌ها از غلظت و خلوص بالاتری نسبت به مکمل‌های موجود در بازار برخوردار بوده است.

دکتر وو اشاره می‌کند که پاسخ التهابی بیش از حد ممکن است محدود به قلب نباشد، بلکه به سایر اندام‌ها مانند کبد و کلیه‌ها نیز گسترش یابد و ژنیستئین ممکن است نقش محافظتی گسترده‌تری داشته باشد.

او همچنین اشاره می‌کند که مکانیسم فعال‌سازی بیش از حد سیتوکین ممکن است یکی از ویژگی‌های رایج فناوری mRNA باشد، با توجه به اینکه مولکول IFN-گاما خط اصلی دفاع در برابر مواد ژنتیکی خارجی مانند DNA ویروسی است.

وو با یک توضیح مهم نتیجه‌گیری می‌کند: «بدن شما برای مبارزه با ویروس‌ها به این سیتوکین‌ها نیاز دارد؛ آنها ضروری هستند. مشکل فقط زمانی رخ می‌دهد که آنها در مقادیر بسیار زیاد ترشح شوند.»

اهمیت این مطالعه در این واقعیت نهفته است که نه تنها توضیحی علمی ارائه می‌دهد، بلکه دریچه‌ای به سوی استراتژی‌های پیشگیرانه بالقوه‌ای می‌گشاید که می‌توانند واکسن‌های آینده را برای همه ایمن‌تر کنند، در حالی که همچنان تأکید می‌کند که مزایای واکسیناسیون فعلی به طور چشمگیری از خطرات نادر آن بیشتر است.

منبع: scitechdaily