مردم سرزمین ترکمن با بافت نمازلیق و غبارروبی مساجد به استقبال رمضان میروند، تراویح میخوانند و در مراسم یارمضان الله الله سر میدهند.
به گزارش مجله خبری نگار، یکی از باورهای دیرین ترکمنها درباره ماه مبارک رمضان، شگون و ثواب رویت ماه در آسمان است. ترکمنها از زن و مرد تا کوچک و بزرگ در آخرین شب از ماه شعبان به بامها میروند تا از ثواب دیدن ماه بهرهمند شوند.
طبق آیین ترکمن، چند روز پیش از آغاز ماه مبارک رمضان، زنان ترکمن سجادههای دستباف خود به نام نمازلیق یا همان جانمازی را به مساجد هدیه میدهند تا زینب بخش این مکان باشد. آنها با نمازلیقهای بافت خود به مساجد میروند و مراسم غبارروبی را آغاز میکنند. گفته میشود زدودن غبار از مسجدها توسط زنان، معنای به استقبال رفتن ماه مبارک را میدهد.
یکی از سنتهای دیگر مردم این دیار اقامه نماز تراویح در سراسر ترکمن صحرا است. آنها در تمام شبهای ماه مبارک رمضان ۲۰ رکعت نماز به همراه جماعت اقامه میکنند.
در بین ترکمنها رسم است که هر روز چند خانواده برای افطار، نذر و صدقههای خود که بیشتر خرما و غذای آبکی مانند آش و سوپ است را به مساجد بیاورند و در کنار هم در مسجد افطار کنند.
در میان مردم ترکمن هم رسم سحریخوانی وجود دارد. در این منطقه هم مؤذن محله یا بعضی از همسایگان برای بیدار کردن اهالی محله سحریخوانی میکنند تا همه بتوانند وعده سحری را بخورند و خواب نمانند.
یکی از سنتهای زیبا و ارزشمند ترکمنها در ماه مبارم رمضان، عیادت از بیماران است. آنها در این ایام، به دیدار بیماران، بزرگان قوم و ریش سفیدان میروند و صله رحم به جا میآورند.
آیین «یارمضان» در شب چهاردهم ماه مبارک رمضان به شکرانه به نیمه رسیدن ماه و سعادت بهرهمندی از نعمتهای بیشمار آن، برپا میشود. طبق این آیین، در هر محلهای بعد از اقامه نماز عشا و تراویح، جمعی از جوانان و نوجوانان همراه با پیش نماز مسجد خود بر در خانه اهالی محله میروند و با خواندن اشعاری در ستایش ماه رمضان، از صاحب خانه پول یا شیرینی میگیرند و در آخر بین خود تقسیم میکنند. پیام کلی «یا رمضان» این است که ماه نیمه شد، برای نیمه دیگر همت کنید.
عید فطر یکی از بزرگترین اعیاد مسلمانان است و مردم ترکمن احترام اهمیت زیادی برای این روز قائلند. ترکمنها دو روز پیش از پایان ماه رمضان، خانهتکانی میکنند تا خود و خانه را برای فرارسیدن عید فطر آماده کنند. به این روز روز کِر یا همان خانهتکانی میگویند. در این روز زنان خانواده با کمک دختران و زنان همسایه و دوست و آشنا برای نظافت خانه، اعم از شست و شوی فرشها، ظروف، لباسها و خانه تکانی همت میگمارند تا به استقبال عید فطر بروند.
یک روز پیش از رسیدن عید فطر، روز قوقن نام دارد. در این روز، زنان با کمک اعضای خانه، نانی روغنی به نام چافاتی میپزند و در بین همسایگان تقسیم میکنند.
مردان ترکمن در روز عید فطر به عیدگاه میروند و در صفوف فشرده و منظم به سخنان واعظان گوش میدهند و نماز عید فطر را اقامه میکنند. پس از آن به دید و بازدید اقوام، خویشاوندان و دوستان رفته و عید را تبریک میگویند. دیدار اهل قبور هم از سنتهای مردم ترکمن در روز عید فطر است. هر یک از خانوادههای ترکمن سفرهای رنگین پهن میکنند تا از مهمانان خود پذیرایی کنند. بسیاری از خانوادهها در روز عید مراسم صدقه دارند و نزدیکان و همسایگان را برای صرف ناهار دعوت میکنند.
منبع: ایرنا