رواتگر طناز زنانه زیستن

به گزارش مجله خبری نگار، دنیای ادبیات زنان و طنز معاصر با خاموشی سوفی کینسلا/ Sophie kinsella، نویسنده بریتانیایی و خالق شخصیت دوست‌داشتنی «بکی بلوموود»، چهره‌ای شاخص را از دست داد.

کینسلا که با مجموعه داستان‌های پرفروش «خریدباز (عاشق خرید) / Shopaholic» توانست بیش از ۴۵ میلیون نسخه از آثارش را در سراسر جهان به فروش برساند و به یکی از چهره‌های اصلی این ژانر تبدیل شود، در سن ۵۵ سالگی بر اثر سرطان مغز، از دنیا رفت. این نویسنده که با نام واقعی‌اش، مادلین ویکهام نیز آثاری نوشته است، آخرین روز‌های زندگی‌اش را همچون کتاب‌هایش در عشق‌ورزی به خانواده و با خوشبینی گذراند. اکنون با رفتن او، فرصتی فراهم شد تا نگاهی دقیق‌تر به میراث این نویسنده بیندازیم؛ میراثی که نه‌تنها مجموعه‌ای از کمدی‌های رمانتیک، بلکه ابداع زبان‌های نوآورانه و شخصیت‌پردازی‌های جسورانه او برای تعریفی تازه از زن مدرن و مشکلات واقعی‌اش است.

بانوی شوخ‌طبع ادبیات

در دنیایی که ادبیات عامه‌پسند بیشتر با داستان‌های سبک و سرگرم‌کننده شناخته می‌شود، صدایی متفاوت از میان زرق و برق‌های روایت‌ها و رمان‌ها به گوش رسید؛ نوایی که رنگی از تأمل و تفکر داشت؛ ولی خیلی زود خاموش شد. صدای سوفی کینسلا، نویسنده بریتانیایی که در پس لبخند‌های ملایم و موقعیت‌های طنز آثارش، نگاه و اندیشه خاص خودش را داشت. کینسلا را بیشتر با رمان‌هایی می‌شناسیم که در قفسه ژانر «ادبیات عامه‌پسند زنانه» (چیک‌لیت/ Chick Lit) جا دارند؛ ژانری که به زندگی زنان مدرن، کار، عشق و دغدغه‌های روزمره‌شان می‌پردازد. این نویسنده، ادبیات زنانه را از سطح شیرینی‌های روزمره، کفش‌های پاشنه‌بلند و مد لباس‌ها ارتقا بخشید و به عرصه گفت‌و‌گو‌های جدی درباره هویت و «زن‌بودگی» مدرن رساند. سوفی کینسلا، بانوی شوخ‌طبع ادبیات بریتانیا در ظاهر برای خنداندن مردم می‌نوشت، اما در لایه‌های پنهان آثارش آینه‌ای از زنانگی وجود دارد؛ جریانی که می‌کوشد تصویر تازه‌ای از زن مستقل امروزی در دنیای معاصر بیافریند.

دو پژوهشگر روسی، تیمبولووا د. یی و کوراکینا ن. آ با انتشار مقاله‌ای به بررسی ویژگی‌های گوناگون آثار سوفی کینسلا پرداخته‌اند. پژوهش حاضر، با نگاهی زبان‌شناختی و مفهومی، از میان شوخ‌طبعی‌های ظاهری کینسلا عبور کرده تا سیمای اندیشه او را آشکار کند؛ سیمایی که در مرز میان سرگرمی و اندیشه، همزمان فریاد و لبخند زن امروز را به تصویر می‌کشد؛ بنابراین شاید ظاهر رمان‌های او شیرین و سبک باشد، اما در عمق آثارش بازتابی از زن‌بودگی لمس می‌شود؛ رویکردی که نه در تقابل با مردان، بلکه در پذیرش آگاهانه هویت زنانه بازتعریف می‌شود. در این تحلیل ادبی طی مطالعه‌ای جدید به دنبال بررسی ویژگی‌های گوناگون آثار نویسنده بریتانیایی مادلین ویکهام هستند؛ نویسنده‌ای که بیشتر با نام مستعار سوفی کینسلا شناخته می‌شود. این بررسی نشان می‌دهد قلم کینسلا چیزی فراتر از روایت‌های شیرین روزمره است. او با نگاهی زبان‌شناختی و مفهومی، معنایی تازه به میان آورده‌ا ست: «سیمای مفهومی نویسنده»؛ یعنی همان چشم‌انداز فکری عمیق و زبانی که از لابه‌لای واژه‌ها شکل می‌گیرند و نگاهش نسبت به جهان را بازتاب می‌دهد.

بر پایه این پژوهش، آثار کینسلا دو نظام مفهومی دارد: یکی سیمای اجتماعی و شهری زنان معاصر و دیگری، ساحت درونی و هویتی آنان که با معنا، عشق، کار و استقلال خود در حال دست و پنجه نرم کردن است. قهرمانان او زنان ساده و خانه‌دار نیستند؛ او تصویر‌هایی از زنانی ارائه می‌دهد که در جهان پست‌مدرن نفس می‌کشند؛ زنی قوی، خودآگاه، خودساخته و گاهی خسته، اما همیشه.

طنز ظریف، اعتراض خاموش

کینسلا با زبانی لطیف و مهارتی ظریف، همان دغدغه‌هایی را مطرح می‌کند که اندیشه‌های دهه‌های گذشته با شعار‌های جنجالی به میدان آورده بودند؛ اما او به جای فریاد کشیدن و شعار دادن با شوخی و طنزی ظریف می‌نویسد. در پس این دنیای پر‌زرق و برق خرید، کار و عشق، چیزی از جنس تجربه و تفکر زنانه پنهان است؛ پرسش‌های بی‌پایان از معنای زن بودن در جهان مدرن امروزی. این دو منتقد روسی بر این باورند که انتخاب ژانر ادبی «چیک‌لیت» برای کینسلا، فقط انتخابی بازاری یا سرگرم‌کننده نیست؛ بلکه تصمیمی آگاهانه است که نوع دیدگاه او را درباره زن و جهان بازتاب می‌دهد. در واقع، پشت هر دیالوگ طنز و هر موقعیت کمیک، انتقادی آرام و نرم وجود دارد؛ انتقادی به کلیشه‌ها، با ردایی از طنز و لبخند. به همین دلیل می‌توان گفت سوفی کینسلا، بیش از آنکه فقط نویسنده‌ای پرمخاطب باشد، راوی زمانه‌ای تازه بوده است. دو پژوهشگر روسی، معنای اصلی «سیمای مفهومی نویسنده» را بسط داده و بر پایه تحلیلی دقیق از رمان‌های مختلف این نویسنده و تفسیر پدیده زن بودگی و نقش ژانر «ادبیات عامه‌پسند زنانه»

(Chick Lit) در کار هنری کینسلا، دو نظام مفهومی در آثار او را شناسایی کرده‌اند. همچنین آنان به چگونگی شیوه اندیشیدن او و تأثیرگذاری سبک نگارش فردی او بر «شکل‌گیری تصویر نویسنده در جهان زبانی معاصر» پرداخته‌اند.

با وجود مطالعات کلی درباره آثار این نویسنده بریتانیایی، بسیاری از ویژگی‌های مهم آثارش کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. از این رو، ارزشمندترین دستاورد این مقاله، شکل‌گیری یک نظام مفهومی گسترده از نگاه نویسنده است که درک عمیق‌تری از داستان‌های کینسلا و دیدگاه کلی او نسبت به جهان ارائه می‌دهد. افزون بر آن، یافته‌های این تحقیق می‌تواند در حوزه‌های دانشگاهی، چون جامعه‌شناسی، زبان‌شناسی، نشانه‌شناسی و... به کار رود. هر نویسنده، دنیای ادبی خاص خود را دارد؛ جهانی که در آن شخصیت حقیقی او از خلال زبان راوی آشکار می‌شود. به باور زبان‌شناس روسی م. یو موخین، بررسی واژگان پرتکرار در آثار نویسنده و طبقه‌بندی معنایی آنها امکان درک کامل نظام‌های مفهومی نویسنده را فراهم می‌سازد. موخین معتقد است آثار هر نویسنده را می‌توان همچون مجموعه‌ای ویژه و بی‌مانند از «طبقات دلالتی» توصیف کرد؛ مجموعه‌ای که در متن بازتاب می‌یابد و نشان‌دهنده نوع برداشت نویسنده از جهان پیرامون او و ایدئولوژی‌هایش است. بنابراین، می‌توان پژوهش تیمبولووا د. یی و کوراکینا ن. آ را «سیمای مفهومی نویسنده» نامید.

مردمحوری (Androcentrism) یکی از ویژگی‌های غالب در نظام زبانی جامعه امروز است؛ آنچنان که فعالان اجتماعی با به حاشیه رفتن زن‌بودگی در زبان مخالفند. دیدگاه‌های فمینیستی مدت‌هاست در عرصه ادبیات حضور دارد، اما باید یادآور شد زن بودگی خود جریانات و موج‌های گوناگونی دارد. جریان سنتی، گاه در برخورد با بخش مردانه جامعه سختگیرانه عمل می‌کند؛ از همین رو رویکردی تازه‌تر و آرام‌تر پدید آمده که زن بودگی جدید نام دارد. این پدیده که موضوع بررسی در پژوهش حاضر است، نوعی پذیرش اندیشمندانه و آگاهانه از زن‌بودگی محسوب می‌شود. سوفی کینسلا با بهره‌گیری از ژانر ادبیات عامه‌پسند زنانه (Chick Lit) می‌نویسد؛ ژانری که روح اندیشه‌های جدید را در خود جای داده است. (ژانر چیک‌لیت به معنای جوجه روشن؛ ژانری از ادبیات عامه‌پسند است که بر زندگی زنان، روابط عاشقانه، مسائل کاری و اجتماعی آنان متمرکز است). ی. گ. رمایوا، زبان‌شناس بر این باور است، آثاری که با این ژانر نوشته می‌شوند، تمامی چالش‌ها و دغدغه‌های عصر جدید را به درستی بازتاب می‌دهند. در این نوع ادبیات، نویسندگان زن درباره زنان معاصر می‌نویسند. قهرمان چنین رمان‌هایی معمولاً زنی نیرومند، و خودباور است که زن‌بودگی خود را می‌پذیرد و از آن شرمگین نیست. نکته ظریف در تحلیل آثار کینسلا، انتخاب ژانر روایتی است که نمایانگر عمق جهان‌بینی و ایدئولوژی نویسنده است. از همین منظر می‌توان گفت کینسلا روحیه‌ای معترض در آثارش به نمایش می‌گذارد؛ زنی که با خلق شخصیت‌های جذاب در داستان‌هایش و با قلم خود تجربیات زن معاصر را با زبانی شیرین و اجتماعی روایت می‌کند.

همذات‌پنداری از طریق روایت اول‌شخص

دو پژوهشگر روس برای بررسی و مشخص کردن سیمای مفهومی سوفی کینسلا، چند اثر او، از جمله «زندگی نه‌چندان ایده‌آل من/ My Not So Perfect Life» (۲۰۱۷)، «آیا می‌توانی راز من را نگه داری؟ / Can You Keep a Secret» (۲۰۰۳) و «شماره‌ات دست منه /I've Got Your Number» (۲۰۱۱) را مورد نقد و تحلیل قرار داده‌اند. ویژگی‌های مفهومی اصلی از طریق تحلیل دقیق این رمان‌ها شناسایی و سپس دسته‌بندی شده‌اند.

این مطالعه اثبات کرده پدیده روایت از سوی اول‌شخص، در تمامی آثار کینسلا قابل مشاهده است. این رویکرد به خواننده اجازه می‌دهد با شخصیت اصلی داستان‌ها همذات‌پنداری کند و در نتیجه، اثری از حضور واقعی و غوطه‌وری کامل در رمان ایجاد می‌شود. برای مثال، استفاده از پرسش‌های بلاغی به‌عنوان یک تکنیک نحوی در سراسر رمان‌های نویسنده قابل مشاهده و پیگیری است. مانند: «آیا آن جرقه (احساس) بین‌مان را من ساختگی جلوه دادم؟» علاوه بر روایت اول‌شخص، تعامل بین‌فردی با خوانندگان نیز از طریق به‌کارگیری شگرد‌های زبانی خاصی مانند کلمات مقدماتی برقرار می‌شود، نظیر: «و خوب گوش کن، قبل از اینکه بگویم، این کار شیک و برازنده به نظر نمی‌رسد، باشه؟ اما واقعاً آن‌قدر‌ها هم که به نظر می‌رسد، بد نیست» یا «تصور کن که…؛» در نتیجه این رویکرد، فاصله میان نویسنده و خواننده کم می‌شود و شما این فرصت کوتاه را پیدا می‌کنید که با قهرمان داستان و موقعیت‌های به‌شدت قابل لمس او، همذات‌پنداری کرده و خود را در قالب شخصیت اصلی تجسم کنید.

استفاده از پرانتز‌ها بویژه پرانتز‌های طنزآمیز، در سراسر رمان‌ها مشهود است: «(یادداشت برای خودم: در حضور دیمتر نخند. دیمتر هرگز نمی‌خندد. اصلاً دیمتر می‌تواند بخندد؟)»، «(من هیچ ایده‌ای ندارم؛ اصلاً نمی‌دانم این چه ربطی به کریسمس دارد.)». ترکیبی از طنز، شوخ‌طبعی و بذله‌گویی بر آثار ادبی کینسلا غلبه کرده است. چنین ابزار‌های زبانی‌ای بار معنایی منفی ندارند، بلکه بیشتر نوعی طنز خوش‌ذات و دلسوزانه در برابر کنایه‌های آزاردهنده و تمسخرآمیز به شمار می‌روند.

نکته حائزاهمیت این است که سوفی کینسلا گرایش خاصی به استفاده از پرانتز نشان می‌دهد، اما در کتاب «شماره‌ات دست منه»، علاوه بر پرانتزها، شاهد پاورقی‌ها نیز هستیم که به‌طور مکرر در طول رمان ظاهر می‌شوند. در ابتدای کتاب، خواندن این پاورقی‌ها ممکن است کمی آزاردهنده به نظر برسد، زیرا خواننده مدام از متن اصلی منحرف شده و مجبور است اطلاعات زیرنویس را مطالعه کند. با این حال، با پیشرفت داستان، این راه‌حل که کمی غیرمعمول، اما نوآورانه است، دیگر باعث ناراحتی خواننده نمی‌شود. نکته جالب اینجاست که پاورقی‌ها در کتاب «شماره‌ات دست منه» نقشی مشابه شگرد‌های درون پرانتز ایفا می‌کنند؛ زیرا آنها نیز احساسات درونی، افکار و نظرات تکمیلی شخصیت اصلی را بیان می‌کنند. همچنین شخصیت اصلی زن در ابتدای کتاب بیان می‌کند عاشق کتاب‌هایی با پاورقی زیاد بوده است، به خاطر همین خودش زیاد از پاورقی‌ها استفاده می‌کند. در نتیجه این حس به خواننده القا می‌شود که قهرمان داستان در حال نوشتن کتابی درباره خودش است و همین باعث نزدیکی بیشتر به شخصیت اصلی می‌شود، زیرا اثر غوطه‌وری کامل در جنبه‌های کاربردی پراگماتیک (مصلحت‌اندیشی) کتاب رخ می‌دهد. همچنین، این احتمال وجود دارد که سوفی کینسلا قصد داشته شکل‌های مختلف زبان را آزمایش کند و نوآوری جدیدی را به رمان بیفزاید، بویژه با اولویت دادن به استفاده از پاورقی‌ها با راه‌حلی جذاب و اصیل. برای همین رمان «شماره‌ات دست منه» دارای ۱۱۲ پاورقی است.

جلوه‌های بصری و زبان نوآورانه

مسأله مهم دیگر گرایش کینسلا به استفاده از ابزار‌های گرافیکی متنوع در صفحات رمان‌هایش است. همان‌طور که زبان‌شناس، وی. پی. مسکوین اشاره می‌کند، این جلوه‌های بصری پدیده‌ای رایج در میان نویسندگان معاصر است، راهی برای جلب توجه خواننده و برجسته کردن یک واژه خاص که به نوبه خود، معنایی مهم دارد. کینسلا تصویرسازی در آثارش را ارجح می‌داند و این امر قطعاً توجه خوانندگان را جلب می‌کند. آثار او با ویژگی‌های سبکی خاص مانند ایتالیک (کج‌نویسی) مشخص می‌شوند که به واسطه آنها بر اهمیت کلمات یا ترکیباتی خاص تأکید می‌کند. به طرز جالبی، این عنصر نحوی، رایج‌ترین ویژگی میان تمام ابزار‌های گرافیکی است که کینسلا به کار برده. استفاده از حروف بزرگ لاتین (Capitalization) نیز اغلب در سطر‌های مختلف کتاب ظاهر می‌شود. همچنین می‌توان فهرست‌بندی عبارات توسط شخصیت اصلی را مشاهده کرد. برای مثال، فرد اهدافی را تعیین می‌کند، رفتار کسی را تحلیل می‌کند و برنامه عملی آینده را طرح‌ریزی می‌کند و سپس از لیستی با تمام نکات مهم استفاده می‌کند. به طرز کنجکاوکننده‌ای، برجسته‌سازی گرافیکی متن زمانی رخ می‌دهد که شخصیت اصلی در حال خواندن یک پیام یا ایمیل است. به این ترتیب، کل متن یکپارچه و یکنواخت به نظر نمی‌رسد، زیرا سبک و اندازه فونت تغییر می‌کند و این کار اصالت و ظرافت کلی متن را تقویت می‌کند.

یکی دیگر از ویژگی‌های برجسته در نشانه‌های مفهومی کینسلا، حضور تعداد زیادی کلمه‌سازی‌های مرکب (Occasionalisms) یا واژه‌های جدیدی است که خودش خلق کرده. به‌طور کلی، باید ذکر شود که سوفی کینسلا با مهارت واحد‌های واژه‌سازی جدیدی خلق می‌کند که هر بار با خلاقیت و اصالت در خور توجه خودش خیره‌کننده هستند. این واژه‌های جدید از طریق ترکیب چند اسم یا بخش‌های دیگر کلام با استفاده از خط فاصله (Hyphen) تشکیل می‌شوند؛ مانند: «حالت چه-چیزی-در-دنیای-ما-اشتباه-است/ «what-is-wrong-with-the-world expression»؛ یا اصطلاح «این-مسأله-شوخی‌بردار-نیست/ «this-is-no-joking-matter tone»؛ «کل داستان-کنارگذاشتن-لهجه‌-غربی-کانتری/ the whole ditching-the-West-Country-accent story»؛ «نگاه چشم‌های-چرخان-انگار-دنیا-دیوانه-شده»؛ «آن حس -تو-و-من».

این نویسنده هم واژه‌های کوتاه و هم واژه‌های مرکب بلندتری می‌سازد که می‌توانند یک سطر کامل از جمله را اشغال کنند (مانند: راز‌های -رئیس-جمهور-قصد-دارد-ژاپن-را-بمباران-کند-و-فقط-ویل-اسمیت-می‌تواند-دنیا-را-نجات-دهد»؛ یا «جایزه «بهترین-نماینده-مسافرتی-دنیا-نه-بگذار-این-جهان-باشد». این امر نشان‌دهنده یک شخصیت خلاق است و به ملایمت درونی گسترده نویسنده شهادت می‌دهد. خلق چنین واژه‌های خاصی، نشانه تجاری سوفی کینسلا محسوب می‌شود.

بیان احساسات و نقد کلیشه‌ها

استفاده از ندا‌های تعجبی (Interjections) یکی دیگر از ویژگی‌های سبک این نویسنده است که در بسیاری دیگر از رمان‌هایش یافت می‌شود. شخصیت‌ها از ابراز احساسات خود خجالت نمی‌کشند. نویسنده نیز معتقد است باید به تمام انواع احساسات اجازه بروز داده شود و نباید انگ زد. بنابراین، شاید برخی واژه‌هایش چندان مؤدبانه نباشد. کینسلا از کلیشه‌های پیشین که ادعا می‌کردند زن باید خوش‌خلق، مؤدب و آرام باشد، فاصله می‌گیرد. از دیدگاه سوفی کینسلا، زن زندگی‌اش را آن طور که خودش صلاح می‌داند، به تصویر می‌کشد. به همین دلیل بسیاری از خوانندگان زن از این واقعیت استقبال می‌کنند که می‌توانند با قهرمانان داستان همذات‌پنداری کنند و سوفی کینسلا را واقعاً مبارز راه عدالت و برابری می‌دانند.

زبان روایت‌های کینسلا زبانی متمایز، جذاب و فوق‌العاده گیراست. شاید به همین دلیل است که تعداد بی‌شماری از واژگان بیگانه در صفحات کتاب‌های سوفی کینسلا وجود دارد. نمی‌توان این واقعیت را نادیده گرفت که او دارای پیشینه تحصیلی برجسته‌ای است و به زبان‌های مختلف صحبت می‌کند. متداول‌ترین زبان‌هایی که نویسنده به کار می‌برد، لاتین و فرانسوی و همچنین آلمانی و ایتالیایی هستند. در نتیجه از تضمین‌های زبانی خارجی گوناگونی در آثارش استفاده می‌کند که نشانه روشنی از شخصیت نویسندگی چندوجهی اوست.

اوج شهرت با خریدباز

سوفی کینسلا، نویسنده‌ای است که نامش با خلق شخصیت طنز و معتاد به خرید زنی به نام «بکی بلوموود» در مجموعه داستان‌های محبوب «خریدباز/ معتاد خرید» گره خورده است. در واقع نقطه آغاز شهرت کینسلا با انتشار اولین جلد مجموعه رمان‌های «معتاد خرید/ Shopaholic» (۲۰۰۳) کلید خورد. اولین رمان او، با تمرکز بر بدهی‌های سرسام‌آور و بهانه‌تراشی‌های مضحک بکی برای خرید، به سرعت به پرفروش‌ترین اثر تبدیل شد و با عناوینی مانند «لیست کریسمس/ Christmas Shopaholic» و «دنیای رویایی پنهان یک معتاد خرید/ The secret dream world of a shopaholic» و «اعترافات یک معتاد خرید/ Confessions of a Shopaholic» ادامه یافت. هشتمین جلد این مجموعه با عنوان «نجات از اعتیاد به خرید/Shopaholic Tackles Retail Therapy»، نشان‌دهنده وفاداری طولانی‌مدت نویسنده به این شخصیت نمادین بود. میلیون‌ها خواننده مجذوب قهرمان سرکش این مجموعه رمان شدند که سوفی کینسلا، نویسنده پرفروش نیویورک تایمز آن را ساخته بود و رمان‌هایش مورد تحسین بسیاری از مفسران ادبی قرار گرفت. در این رمان «بکی بلوم‌وود»، زن معتاد خرید محبوب آمریکایی؛ زنی جوان با قلبی بزرگ و رویا‌هایی بزرگتر است، اما با نقطه ضعفی کوچک. بکی یک آپارتمان فوق‌العاده در مجلل‌ترین محله لندن دارد، او دوستان جذاب فراوان و کمد لباسی پر از لوازم غیرضروری دارد. اما تنها مشکلش این است که واقعاً نمی‌تواند از پس هزینه‌های سرسام‌آورش برآید. شغل نویسندگی او در یک مجله معمولی، نه تنها او را تا سر حد مرگ کسل می‌کند، بلکه درآمد زیادی هم ندارد. در نهایت بکی با نامه‌های دلخراشی از سوی بانک؛ نامه‌هایی با مبالغ هنگفت بدهی که او تحمل خواندن‌شان را ندارد تحت تعقیب قرار می‌گیرد و نادیده گرفتن آنها روز به روز سخت‌تر می‌شود. او سعی می‌کند مصرف‌گرایی خود را کم کند، اما هیچ‌کدام از تلاش‌هایش موفق نمی‌شود. تنها آرامش بکی این است که برای خودش چیزی بخرد... حتی شده یک چیز کوچک... ماجرا ادامه می‌یابد تا اینکه بالاخره داستانی پیش می‌آید که بکی واقعاً سرش به سنگ می‌خورد و داستان زندگی او اطرافیانش را متحول می‌کند.

نویسنده در این اثر به وجدان جمعی مصرف‌کننده متوسل شده است تا رمانی از زمانه ما و قهرمانی بسازد که با شرایط بیشتر زنان امروزی همخوانی دارد. نقشه‌های خنده‌دار بکی برای بازپرداخت بدهی‌هایش به همان اندازه که ناامیدکننده است، دوست‌داشتنی نیز هست. اعترافاتش درباره وضعیت بدهی‌های بانکی و اموالش، بهترین الهام‌بخش ما هستند.

Confessions of a Shopaholic

اعترافات یک خریدباز

نویسنده: Sophie Kinsella سوفی کینسلا

ناشر: Dell

تعداد صفحات: ۳۶۸ صفحه

قیمت: ۱۷.۶۱ دلار

عشق‌های خنده‌دار

کارنامه نویسنده‌ای که مرز‌های ژانر را جابه‌جا کرد

سوفی کینسلا از کودکی قصد نویسنده شدن نداشت. او یکی از سه دختری بود که در خانواده‌ای معلم در لندن به دنیا آمد و در کودکی پیانو و ویولن می‌نواخت و آهنگ هم می‌ساخت. کینسلا در گفت‌و‌گو با پادکست «Moms Don’t Have Time to Read Books» گفته ایده نوشتن هرگز به ذهنش خطور نکرده بود: «این آرزوی کودکی من نبود. بچه‌ای نبودم که راه برود و بگوید: یک روز رمان می‌نویسم.»

کینسلا برای تحصیل موسیقی در دانشگاه آکسفورد ثبت‌نام کرد، اما پس از یک سال به رشته سیاست، فلسفه و اقتصاد تغییر رشته داد. پس از فارغ‌التحصیلی، کینسلا به عنوان خبرنگار مالی مشغول کار شد و زمان رفت‌وآمدش را صرف خواندن می‌کرد. ایده نوشتن داستان توسط خودش در قطار شکل گرفت و در ساعات ناهار روی اولین رمانش کار می‌کرد. اولین رمانش «میهمانی تنیس/ The Tennis Party» را سال ۱۹۹۵ با نام مدلین ویکهام منتشر کرد. کمی بعد، کار خبرنگاری را رها کرد تا بر نویسندگی تمرکز کند. سوفی کینسلا مجموعه‌ای گسترده از رمان‌ها را در کارنامه ادبی خود دارد؛ از کمدی‌های رمانتیک تا روایت‌های عمیقاً شخصی. دوران اولیه فعالیت کینسلا با خلق آثاری با محوریت موقعیت‌های کمیک و روابط عاشقانه تثبیت شد و شهرت بیشتری یافت. این دوران با استقبال گسترده مخاطبان همراه بود؛ کتاب «آیا می‌توانید یک راز را نگه دارید؟ / Can You Keep a Secret» (۲۰۰۳)، یکی از سنگ بنا‌های شهرت او محسوب می‌شود که نشان‌دهنده جذابیت محتوای آن برای خوانندگان است.

دنیای رمان‌های کینسلا فقط به یک شخصیت معتاد خرید خلاصه نشد؛ او در دیگر آثار مستقل خود توانایی‌اش را در خلق موقعیت‌های طنزآمیز اجتماعی به اثبات رساند؛ مانند رمان «زندگی نه چندان بی‌نقص من/ My Not So Perfect Life» (۲۰۱۷) که به تضاد میان زندگی آنلاین و واقعی پرداخته است و در آثاری، چون «فرسودگی شغلی/ The Burnout» (۲۰۲۳)، به مضامین مدرن‌تری همچون مشاغل زنان و فرسودگی آنان روی آورد. از دیگر آثارش می‌توان به «الهه غیرخانگی/ The Undomestic Goddess» (۲۰۰۶) اشاره کرد که دقیقاً روح سرکش و کمدی کینسلا را نشان می‌دهد. «دختر بیست ساله/Twenties Girl» (۲۰۱۰) هم نمایانگر حفظ قدرت داستان‌سرایی و جذب مخاطبان انبوه است. «در جست‌و‌جوی آدری/ Finding Audrey» (۲۰۱۵) و «من به تو مدیونم/I Owe You» (۲۰۱۹) نیز بخشی از داستان‌های عاشقانه مستقل او هستند. جدیدترین آثار کینسلا نشان‌دهنده رویکرد چند بعدی اوست؛ هم از نظر حفظ فرمول موفق و هم ورود به همکاری‌های بین‌المللی با نگارش کتاب‌هایی چندزبانه (لاتین و فرانسوی، آلمانی و ایتالیایی).

«به تو مدیونم: عشق یعنی پرداخت تمامی بدهی‌ها/ You Owe Me One» (۲۰۲۰) که سبکی رمانتیک و شاد دارد. «میهمان ناخوانده/ The Party Crasher» (۲۰۲۲) نیز یکی از موفق‌ترین تلاش‌های اخیر او در میان انگلیسی زبانان بوده است. نکته قابل تأمل درباره آثارش، دو اثر به زبان فرانسوی در سال ۲۰۲۵ است که نشان‌دهنده گسترش نگاه او و همکاری‌اش با ناشران بین‌المللی برای ترجمه و اقتباس از اثر «فرسودگی شغلی» است. این امر بر اهمیت این نویسنده زن در بازار‌های اروپایی تأکید می‌کند.

حسی شجاعانه

اثر «چه حسی دارد؟ / Wie fühlt es sich an»، که در آخرین روز‌های زندگی سوفی کینسلا نوشته شده، از سوی جودی پیکولت شجاعانه‌ترین کتاب سال ۲۰۲۴ خوانده شد. زیرا کینسلا داستان تشخیص بیماری سرطان‌اش و عشق عمیقش به شوهر و خانواده‌اش را در قالب این رمان روایت کرده است. او با سهولت و گرمی بی‌نظیر، کلماتی برای حقایق و احساسات ناگفته پیدا می‌کند و موفق می‌شود قدرت، شجاعت و امید را زنده کند. همچنین سوفی کینسلا درباره این اثرش نوشت: «این شخصی‌ترین کتاب من است. چون داستان ایو، داستان زندگی خودم است.» وقتی ایو یک روز صبح در بیمارستان از خواب بیدار می‌شود، هیچ خاطره‌ای از چگونگی رسیدن به آنجا ندارد. همسرش، نیک، که دائماً در کنار اوست، توضیح می‌دهد که یک تومور بدخیم مغزی از سرش برداشته شده است. از این پس، ایو، نویسنده پرفروش مشهور، باید همه چیز را از نو یاد بگیرد؛ راه رفتن، صحبت کردن، نوشتن. او باید با این تشخیص کنار بیاید که ممکن است هرگز بهتر نشود. او چگونه این را برای فرزندانش توضیح خواهد داد؟ چگونه با مرگ خود روبه‌رو خواهد شد؟ اما در میان این درد، ایو شادی‌های کوچک زندگی روزمره را کشف می‌کند: فنجان چای داغ صبحگاهی‌اش در رختخواب، پیاده‌روی‌های طولانی با شوهرش، دست در دست او، شب‌نشینی با تمام خانواده و خرید خودجوش یک لباس بسیار گران‌قیمت.

منبع: ایران-راضیه خوئینی