ربات‌های ایرانی برای جهانی‌شدن جنگیدند

به گزارش مجله خبری نگار، اردیبهشت ماه هر سال، فصل برگزاری یکی از مهم‌ترین رویداد‌های دانش‌آموزی و دانشجویی کشور، یعنی مسابقات بین‌المللی ربوکاپ ایران بود؛ رقابتی که امسال شرایط جنگی کشور باعث شد تقویم همیشگی این رویداد کمی دگرگون شود و اکنون شاهد برگزاری بخش دانش‌آموزی این رقابت‌ها باشیم؛ رویدادی که از دیروز ۲۳ اردیبهشت آغاز شده و تا جمعه ۲۵ اردیبهشت ادامه دارد و قرار است طی این رقابت‌های سه روز، تیم‌های منتخب برای اعزام به مسابقات جهانی ربوکاپ ۲۰۲۶ در اینچئون کره‌جنوبی معرفی شوند. بخش دانشجویی، اما به تابستان و پس از فراهم شدن شرایط مناسب موکول شده است. این مسابقات که با حضور ۵۶ تیم از سراسر کشور و در شش لیگ برگزار می‌شود به میزبانی مصلی امام خمینی در حال برگزاری است. بیستمین دوره رقابت ربوکاپ در بخش دانش‌آموزی با شرکت تیم‌هایی از سراسر کشور، در شش لیگ اصلی از جمله «فوتبالیست وزن سبک»، «فوتبالیست وزن آزاد»، «آن‌استیج»، «امدادگر خط»، «امدادگر ماز» و «شبیه‌ساز امدادگر» برگزار می‌شود که نشانگر گستردگی کاربرد‌های رباتیک و هوش مصنوعی در حوزه‌های مختلف است. نشست خبری مسابقات انتخابی رقابت‌های جهانی ربوکاپ ایران، روز گذشته ۲۳ اردیبهشت‌ماه با حضور سید محمدجواد صدری‌مهر، معاون توسعه اقتصاد دانش‌بنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست‌جمهوری، مرتضی موسی‌خانی، رئیس کمیته ملی ربوکاپ ایران و فرامرز دائمی دبیر اجرایی لیگ دانش‌آموزی ایران‌اوپن در مصلای امام خمینی (ره) برگزار شد.

۵ دانشگاه صنعتی به حامیان ربوکاپ اضافه شدند

سید محمدجواد صدری مهر، معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی در این نشست با قدردانی از تلاش‌های دو دهه‌ای رئیس کمیته ملی ربوکاپ ایران و حمایت‌های دانشگاه آزاد اسلامی، خاطرنشان کرد: «ربوکاپ ایران از نقطه صفر به جایگاهی رسیده که امروز مدعی اصلی کسب مقام در رقابت‌های جهانی است.» وی با اشاره به برگزاری مرحله دوم این مسابقات ادامه داد: «مرحله دوم این مسابقات برای سایر لیگ‌ها در پایان تابستان به صورت ملی برگزار خواهد شد.» وی اظهار کرد: «علاوه بر دانشگاه آزاد که سال‌ها زحمت کشیده، پنج دانشگاه صنعتی کشور نیز ابراز علاقه کرده‌اند که به عنوان حامی جدید به جمع حامیان مسابقات ربوکاپ بپیوندند. با این حمایت‌ها، به نظر می‌رسد تحول جدی فناوری در این حوزه در کشور رخ خواهد داد.» معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری از افزایش تعداد لیگ‌های صنعتی و مبتنی بر هوش مصنوعی در مسابقات رباتیک خبر داد و گفت: «رسوخ هوش مصنوعی در مسابقات ما از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و در حال حاضر، افزایش لیگ‌های مبتنی بر هوش مصنوعی همزمان با توسعه این فناوری در دنیا در حال انجام است.»

۵ کارگاه پیشرفته رباتیک راه‌اندازی می‌شود

معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی در ادامه با ذکر اعداد و ارقامی گرنت‌های تدارک دیده شده گفت: «تخصیص ۵ گرنت ۲۰ میلیارد تومانی از سوی معاونت علمی در نظر گرفته شده است که این بودجه برای ایجاد پنج کارگاه پیشرفته رباتیک در ۵ دانشگاهی که بهترین رتبه‌ها را در مسابقات کسب کنند.» صدری‌مهر از خروج مسابقات از حالت انحصاری سالانه خبر داد و گفت: «دکتر افشین نیز بر این موضوع تأکید داشتند که مسابقات از حالت سالیانه به چندین مسابقه منطقه‌ای تبدیل شود. از سال جاری، با محوریت دانشگاه‌های بزرگ در استان‌هایی مانند اصفهان، مشهد، تبریز و دیگر مناطق مهم، مسابقات منطقه‌ای برگزار خواهد شد که این اقدام به توسعه فناوری‌های رباتیک در کشور و مشارکت بیشتر دانش‌آموزان مستعد کمک می‌کند. معاونت علمی در حال بازنگری و ارتقای این سیاست‌های تشویقی است تا بتوانیم طیف بسیار گسترده‌تری از استعداد‌های برتر مسابقات رباتیک را تحت پوشش حمایت‌های نخبگانی قرار دهیم.» وی با اشاره به شرایط فعلی کشور و نیاز جدی به بازسازی زیرساخت‌های صنعتی اظهار داشت: «اکنون بهترین زمان است تا از ظرفیت استعداد‌های درخشان کشور برای بازسازی صنعت بر مبنای انقلاب صنعتی نسل چهارم بهره ببریم؛ انقلابی که هوشمندسازی و رباتیک در آن یک بحث جدی و محوری است.»

افزایش لیگ‌های صنعتی در ربوکاپ ۲۰۲۶

صدری‌مهر در پاسخ سؤالی از توسعه هدفمند لیگ‌های مرتبط با صنعت خبر داد و افزود: «در راستای پاسخگویی به نیاز‌های کشور، تعداد لیگ‌های صنعتی در این مسابقات که در دو سال گذشته تنها دو لیگ بود، امسال به پنج لیگ افزایش پیدا می‌کند و این روند رشد، متناسب با نیاز‌های صنعتی کشور ادامه خواهد داشت.»

برگزاری مسابقات ربوکاپ بین‌المللی در شرایط عادی

سید محمد موسی‌خانی، رئیس کمیته ملی ربوکاپ ایران در ادامه نشست با تشریح چگونگی برگزاری این دوره از مسابقات ربوکاپ اظهار داشت: «برگزاری چنین رویداد گسترده‌ای در شرایط فعلی، نیازمند هماهنگی‌های وسیع و همکاری نهاد‌های مختلف بود که خوشبختانه با حمایت معاونت علمی و دانشگاه آزاد اسلامی به‌خوبی میسر شد.» وی افزود: «تلاش ما بر این بود که با رعایت تمامی ملاحظات و الزامات، فضایی مناسب برای حضور تیم‌های برتر کشور فراهم آوریم تا بهترین استعداد‌ها برای نمایندگی ایران در مسابقات جهانی انتخاب شوند.» رئیس کمیته ملی ربوکاپ ایران با اشاره به اینکه این رقابت‌ها به‌عنوان مرحله انتخابی برگزار شده است، تصریح کرد: «این رویداد به دلیل ضرورت انتخاب تیم‌های اعزامی به رقابت‌های جهانی کره‌جنوبی در زمان مقرر برگزار می‌شود. مسابقات اصلی و بین‌المللی ربوکاپ آزاد ایران که بیستمین دوره آن را شامل می‌شود، پس از فراهم شدن شرایط مناسب به صورت کامل برگزار خواهد شد.» موسی‌خانی تأکید کرد: «مسابقات جهانی ربوکاپ از معتبر‌ترین و باکیفیت‌ترین رویداد‌های جهان در حوزه هوش مصنوعی و رباتیک به شمار می‌رود. امیدواریم تیم‌های منتخب ایران همچون سال‌های گذشته بتوانند در این مسابقات افتخارآفرینی کنند و پرچم کشورمان را در میادین علمی جهان به اهتزاز درآورند.»

تیم‌های ایرانی برای مسابقات کره جنوبی آماده می‌شوند

فرامرز دائمی، مسئول برگزاری لیگ دانش‌آموزی ربوکاپ در ادامه نشست خبری مسابقات ربوکاپ ۲۰۲۶ که در مصلای امام خمینی (ره) تهران برگزار شد، به تشریح جزئیات رقابت‌های بخش دانش‌آموزی پرداخت و گفت: «ما تلاش کرده‌ایم بستری مناسب فراهم کنیم تا دانش‌آموزان بتوانند توانمندی‌های خود را در این رقابت‌ها به نمایش بگذارند و برای حضور در مسابقات جهانی انتخاب شوند.»

دائمی با اشاره به تلاش چندساله شرکت‌کنندگان افزود: «بسیاری از دانش‌آموزان مدت‌ها برای طراحی، ساخت و توسعه ربات‌های خود زمان صرف کرده‌اند و اکنون در تلاشند سهمیه حضور در رقابت‌های جهانی را به دست آورند.» وی با تأکید بر اهمیت و اعتبار این مسابقات تصریح کرد: «رقابت‌های ربوکاپ از نظر سطح علمی، کاملاً مشابه المپیاد‌های دانش‌آموزی کشور است. همان‌طور که در المپیاد‌ها دانش‌آموزان پس از گذراندن چندین مرحله ارزیابی به عضویت تیم ملی درمی‌آیند، در حوزه رباتیک نیز تیم‌های منتخب پس از رقابت‌های مختلف برای حضور در عرصه‌های جهانی معرفی می‌شوند.»

به گفته وی، مسابقات جهانی ربوکاپ ۲۰۲۶ قرار است نیمه تیرماه سال آینده در کشور کره‌جنوبی برگزار شود و هم‌اکنون رقابت‌های داخلی آن در شش لیگ مختلف در جریان است. مسئول برگزاری لیگ دانش‌آموزی ربوکاپ در ادامه به تشریح لیگ‌های شش‌گانه پرداخت و گفت: «لیگ ربات‌های فوتبالیست در دو بخش وزن سبک و وزن آزاد برگزار می‌شود و قواعد مسابقه و رقابت ربات‌های فوتبالی بر اساس قوانین فوتبال واقعی با حریفان به رقابت می‌پردازد.» وی افزود: «همچنین در لیگ آن‌استیج که از جذاب‌ترین بخش‌های مسابقات به شمار می‌رود، ربات‌ها باید بر اساس یک سناریوی مشخص، در کنار انسان‌ها به اجرای نمایش بپردازند.» دائمی با اشاره به اهمیت کاربردی رباتیک در مدیریت بحران، به تشریح لیگ ربات‌های امدادگر پرداخت و خاطرنشان کرد: «این بخش در سه زیرشاخه لاین یعنی طی مسیر تعیین شده و انجام مأموریت، ماز یا همان عبور از دالان‌ها و تشخیص علائم و شبیه ساز برگزار می‌شود.» وی در پایان درباره مزیت‌های بخش شبیه ساز امدادگر توضیح داد: «در این شاخه، دانش‌آموزان با استفاده از نرم‌افزار‌های شبیه‌سازی و زبان‌های برنامه‌نویسی مانند پایتون، عملکرد ربات‌ها را ابتدا در یک محیط مجازی طراحی و آزمایش می‌کنند. این شیوه علمی باعث می‌شود پیش از اقدام به ساخت فیزیکی، علاوه بر کاهش چشمگیر هزینه‌ها، دقت و کیفیت پروژه‌ها نیز افزایش یابد.»

منبع: فرهیختگان-فاطمه کتابی