دانشمندان نقش خویشتن‌داری را در انتخاب غذای سالم در هنگام استرس کشف کرده‌اند

به گزارش مجله خبری نگار، استرس باعث می‌شود افراد هوس غذا‌های ناسالم کنند، اما با حذف غذا‌های ناسالم از دسترس آنها می‌توان از این امر جلوگیری کرد. این نتیجه‌ای است که دانشمندان دانشگاه هاینریش هاینه دوسلدورف، به رهبری پاول فوربز و توبیاس کالنشر، به آن رسیده‌اند. این مقاله در مجله Psychoneuroendocrinology منتشر شده است.

با غذا و فشار آزمایش کنید

محققان یک آزمون دو مرحله‌ای به نام «پیش‌تعهد به خوردن» طراحی کردند. بیست و نه دانش‌آموز که عادات غذایی سالم خود را گزارش کرده بودند، این آزمون را دو بار تکمیل کردند: یک بار تحت استرس حاد و یک بار در شرایط آرام.

در مرحله اول، به شرکت‌کنندگان جفت‌هایی از محصولات نشان داده شد که یکی از آنها سالم‌تر، اما کمتر خوشمزه بود، در حالی که دیگری برعکس آن بود. در برخی از جفت‌ها، آنها این فرصت را داشتند که به طور پیشگیرانه گزینه ناسالم را از گزینه‌های موجود خود حذف کنند - این "خودداری" نامیده می‌شد. در جفت‌های باقی‌مانده، آنها بدون تصمیم‌گیری، صرفاً به محصولات نگاه می‌کردند.

در مرحله دوم، شرکت‌کنندگان انتخاب نهایی را انجام دادند - اینکه از هر جفت غذا، کدام غذا را می‌خواهند همین الان بخورند. این یک سوال فرضی نبود: شرکت‌کنندگان در واقع یکی از غذا‌های انتخاب شده را در پایان جلسه دریافت و خوردند.

استرس با استفاده از پروتکل استاندارد MAST شبیه‌سازی شد: شرکت‌کنندگان دست خود را در آب یخ با دمای ۴ درجه سانتیگراد نگه داشتند و در حالی که از آنها فیلم گرفته می‌شد و تحت فشار اجتماعی قرار می‌گرفتند، مسائل ریاضی را حل می‌کردند. سطح کورتیزول بزاق و ارزیابی‌های استرس ذهنی به عنوان گروه کنترل اندازه‌گیری شد.

نتایج چه چیزی را نشان داد؟

بدون توانایی محدود کردن انتخاب‌ها از قبل، استرس اثرات مورد انتظار خود را داشت: هر چه شرکت‌کننده استرس بیشتری احساس می‌کرد، احتمال بیشتری داشت که به سراغ گزینه خوشمزه، اما ناسالم برود.

با این حال، وقتی افراد فرصت داشتند که غذای ناسالم را از قبل حذف کنند، این اثر ناپدید شد. در جفت‌های «محدود»، احتمال انتخاب غذای سالم ۴۰ تا ۴۵ درصد بیشتر از جفت‌های «پایه» بود - و این شکاف در هر دو حالت استرس و آرامش پایدار ماند.

علاوه بر این، محققان یک مکانیسم عجیب را کشف کردند: هرچه شرکت‌کنندگان واکنش شدیدتری به عامل استرس‌زا نشان می‌دادند، در مرحله اول، فعالانه‌تر از فرصت برای از بین بردن محصول مضر استفاده می‌کردند. به عبارت دیگر، خود استرس تمایل به خویشتن‌داری را افزایش می‌داد - گویی افراد به طور شهودی آسیب‌پذیری خود را حس می‌کردند و از قبل در برابر آن بیمه می‌شدند.

مکانیسم و ​​​​توضیح

به گفته نویسندگان، استرس می‌تواند به عنوان نشانه‌ای از آسیب‌پذیری عمل کند: با درک اینکه مقاومت در برابر وسوسه‌ها در حالت تنش دشوارتر است، فرد تمایل بیشتری به انجام اقدامات پیشگیرانه دارد - یعنی قبل از اینکه مجبور به مبارزه با وسوسه شود، آن را از بین می‌برد.

محققان همچنین توضیح دادند که گرسنگی هیچ تاثیری بر نتایج نداشت. سطح استرس و نمرات اشتهای گروه با میزان فعال بودن خویشتن‌داری شرکت‌کنندگان همبستگی نداشت، که نشان می‌دهد این اثر به وضعیت عاطفی آنها مربوط می‌شود تا نیاز فیزیولوژیکی به غذا.

کاربرد عملی

دانشمندان خاطرنشان می‌کنند که این مکانیسم به راحتی می‌تواند به زندگی واقعی منتقل شود. سفارش ناهار از قبل در محل کار، داشتن یک لیست خرید منظم و خالی نگه داشتن یخچال از شیرینی، همگی نمونه‌هایی از خویشتن‌داری روزمره هستند که به ویژه در شرایط فشار روانی به خوبی عمل می‌کنند.

نویسندگان تأکید می‌کنند که گام بعدی باید مطالعات در دنیای واقعی با استفاده از نمونه‌های به اصطلاح اکولوژیکی باشد که رفتار خوردن را در طول یک روز معمولی ثبت می‌کنند، نه در یک آزمایش آزمایشگاهی. یک سوال جداگانه این است که آیا همین استراتژی برای افرادی که خودکنترلی پایینی دارند یا تمایل به پرخوری دارند، مؤثر خواهد بود یا خیر.