زنگ خطر برای سهام و بیت‌کوین به صدا درآمد

به گزارش مجله خبری نگار/فرهیختگان-نوید اسودی، تحلیل‌گر بازار‌های مالی: در هفته‌های اخیر، نشانه‌هایی از شکل‌گیری یک روند صعودی در بازده اوراق خزانه‌داری ۱۰ ساله آمریکا، موسوم به US۱۰Y، دیده می‌شود؛ شاخصی که شاید در نگاه اول تنها یک عدد در حاشیه بازار‌های مالی به نظر برسد، اما در واقع یکی از بنیادی‌ترین متغیر‌های تعیین‌کننده مسیر دارایی‌های جهانی است. افزایش این نرخ، پیام‌هایی عمیق درباره وضعیت اقتصاد آمریکا، انتظارات تورمی و سیاست‌های پولی در بر دارد و به همین دلیل، تقریباً هیچ بازاری از اثر آن مصون نیست.

US۱۰Y در واقع نماینده «نرخ بدون ریسک» در اقتصاد جهانی است. این نرخ، مبنای ارزش‌گذاری بسیاری از دارایی‌هاست؛ از سهام شرکت‌های بزرگ گرفته تا دارایی‌های نوظهوری مانند رمزارزها. زمانی که این نرخ افزایش می‌یابد، کل دستگاه ارزش‌گذاری بازار‌ها ناچار به بازتنظیم می‌شود. سرمایه‌گذاران در چنین شرایطی با یک انتخاب ساده، اما مهم روبه‌رو هستند: پذیرش ریسک در بازار‌هایی مانند سهام و کریپتو، یا کسب بازدهی تضمین‌شده در اوراق خزانه‌داری.

در بازار سهام آمریکا، افزایش بازده اوراق ۱۰ ساله معمولاً به‌معنای فشار بر ارزش‌گذاری‌هاست. در مدل‌های مالی، نرخ بهره بالاتر باعث کاهش ارزش فعلی سود‌های آتی شرکت‌ها می‌شود. این موضوع به‌ویژه برای شرکت‌های رشدی و فناوری‌محور که بخش بزرگی از ارزش آنها به درآمد‌های آینده وابسته است، اهمیت دوچندان دارد. از این رو، در دوره‌های صعودی شدن US۱۰Y، شاخص‌هایی مانند نزدک اغلب با افزایش نوسان و حتی اصلاح مواجه می‌شوند. علاوه بر این، افزایش هزینه تأمین مالی برای شرکت‌ها نیز می‌تواند سودآوری آنها را در میان‌مدت تحت فشار قرار دهد.

اما اثر این شاخص بر بازار رمزارزها، به‌ویژه بیت‌کوین، حتی مستقیم‌تر و گاه شدیدتر است. بیت‌کوین و سایر دارایی‌های دیجیتال، برخلاف اوراق قرضه، هیچ‌گونه بازدهی ذاتی ایجاد نمی‌کنند. در نتیجه، زمانی که بازدهی اوراق خزانه افزایش می‌یابد، جذابیت نسبی نگهداری این دارایی‌ها کاهش پیدا می‌کند. همزمان، رشد این شاخص معمولاً با تقویت دلار همراه است؛ عاملی که به‌طور سنتی فشار مضاعفی بر قیمت دارایی‌های ریسکی وارد می‌کند.

از منظر کلان، افزایش بازده اوراق می‌تواند بازتاب دو سناریوی متفاوت باشد. در سناریوی نخست، رشد اقتصادی قوی و افزایش تقاضا برای سرمایه، نرخ‌های بهره را بالا می‌برد؛ وضعیتی که در کوتاه‌مدت ممکن است حتی به نفع بازار سهام باشد. اما در سناریوی دوم، که معمولاً اثرات منفی‌تری دارد، افزایش بازدهی ناشی از تورم بالا و انتظار برای سیاست‌های پولی انقباضی‌تر است. در این حالت، بازار‌ها با نگرانی از کاهش نقدینگی و افزایش هزینه سرمایه، واکنشی منفی نشان می‌دهند.

در شرایط فعلی، این شاخص در محدوده حدود ۴.۳۸ درصد در حال نوسان است و نشانه‌هایی از تشکیل یک الگوی صعودی در آن دیده می‌شود. در صورتی که این ساختار تثبیت شود، حرکت به سمت سطوح بالاتر، حتی محدوده ۵ درصد، دور از ذهن نخواهد بود. تحقق چنین سناریویی می‌تواند پیامد‌های مهمی برای بازار‌ها به همراه داشته باشد: افزایش فشار فروش در سهام رشدی، تشدید خروج سرمایه از دارایی‌های پرریسک، تقویت بیشتر دلار و در نهایت ورود بازار رمزارز‌ها به فاز‌های اصلاحی یا نوسانی عمیق‌تر. به بیان دیگر، عبور بازدهی از این سطوح می‌تواند به‌عنوان یک «سیگنال هشدار» برای کاهش ریسک‌پذیری در بازار‌های جهانی تلقی شود.

نکته کلیدی آن است که US۱۰Y تنها یک شاخص نیست، بلکه نوعی «دماسنج» برای سنجش انتظارات بازار نسبت به آینده اقتصاد است. افزایش این نرخ، به‌معنای تغییر در جریان سرمایه جهانی است؛ جریانی که می‌تواند به‌سرعت از دارایی‌های پرریسک خارج شده و به سمت ابزار‌های کم‌ریسک حرکت کند. این جابه‌جایی، همان عاملی است که نوسانات بازار را تشدید می‌کند و می‌تواند حتی روند‌های صعودی قدرتمند را نیز متوقف سازد.

در مجموع، اگر روند صعودی US۱۰Y تثبیت شود، باید انتظار داشت که بازار سهام آمریکا با چالش‌های بیشتری در حفظ سطوح قیمتی مواجه شود و بازار رمزارز‌ها نیز وارد فاز‌های اصلاحی یا نوسانی گردد. در چنین شرایطی، توجه به این شاخص برای تحلیل‌گران و سرمایه‌گذاران نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت است؛ چراکه در بسیاری از مواقع، جهت حرکت آن می‌تواند زودتر از سایر متغیرها، مسیر آینده بازار‌ها را ترسیم کند.