مصرف هم‌زمان مکمل‌ها و داروهای لاغری؛ خطری پنهان که نباید نادیده گرفت!

به گزارش مجله خبری نگار/بهداشت نیوز، افزایش استفاده از دارو‌های جدید کاهش وزن، بازار مکمل‌های غذایی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. برخی مصرف‌کنندگان این دارو‌ها برای کاهش عوارضی مانند تهوع، یبوست و خستگی به سراغ محصولاتی از جمله فیبر، منیزیم، کلاژن و مکمل‌های الکترولیتی می‌روند؛ اما متخصصان تأکید می‌کنند که طبیعی یا بدون نسخه بودن یک محصول، لزوماً به معنای بی‌خطر بودن آن نیست.

بر اساس گزارشی که خبرگزاری رویترز در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر کرد، افزایش تقاضا برای مکمل‌ها در میان مصرف‌کنندگان دارو‌های کاهش وزن، نگرانی‌هایی را درباره ایمنی این محصولات، کیفیت ترکیبات و تبلیغات گمراه‌کننده ایجاد کرده است.

چرا مصرف‌کنندگان دارو‌های لاغری به مکمل‌ها روی می‌آورند؟

دارو‌های کاهش وزن از خانواده آگونیست‌های گیرنده GLP-۱، از جمله برخی دارو‌های حاوی سماگلوتاید، با تأثیر بر اشتها و فرایند‌های مرتبط با تخلیه معده به کاهش وزن کمک می‌کنند. با این حال، برخی مصرف‌کنندگان ممکن است در طول درمان با عوارض گوارشی یا تغییراتی در میزان دریافت غذا مواجه شوند.

در چنین شرایطی، بعضی افراد برای کاهش ناراحتی‌های گوارشی یا جبران دریافت ناکافی مواد مغذی از مکمل‌ها استفاده می‌کنند. برای مثال، مکمل‌های فیبر ممکن است برای برخی افراد مبتلا به یبوست مطرح شوند و فرآورده‌های الکترولیتی نیز در شرایط خاص برای جبران مایعات و املاح از دست‌رفته کاربرد داشته باشند.

با این حال، انتخاب مکمل باید متناسب با وضعیت فرد باشد. افزایش ناگهانی مصرف فیبر ممکن است نفخ و ناراحتی شکمی را تشدید کند و مصرف بی‌رویه برخی مواد معدنی نیز می‌تواند عوارضی به همراه داشته باشد.

آیا مکمل‌های غذایی همیشه ایمن هستند؟

یکی از نگرانی‌های اصلی متخصصان این است که مکمل‌های غذایی، برخلاف دارو‌های تأییدشده، ممکن است پیش از عرضه به بازار تحت همان فرایند ارزیابی اثربخشی و ایمنی قرار نگیرند.

در آمریکا، سازمان غذا و داروی این کشور برای مکمل‌های غذایی الزامات نظارتی متفاوتی نسبت به دارو‌ها اعمال می‌کند. بنابراین، تأیید نشدن یک مکمل به معنای اثبات خطرناک بودن آن نیست؛ همان‌طور که عرضه شدن آن نیز تضمین نمی‌کند که برای همه افراد بی‌خطر یا مؤثر باشد.

کیفیت مواد اولیه، میزان واقعی ترکیبات درج‌شده روی برچسب، احتمال آلودگی و ادعا‌های اثبات‌نشده درباره فواید محصول، از جمله مواردی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند.

مصرف هم‌زمان مکمل و داروی لاغری چه خطراتی دارد؟

خطر مصرف هم‌زمان به نوع دارو، ترکیبات مکمل، مقدار مصرف و شرایط پزشکی فرد بستگی دارد. برخی مکمل‌ها ممکن است عوارض گوارشی را تشدید کنند یا با دارو‌های دیگر تداخل داشته باشند. همچنین مصرف مکمل به‌جای بررسی علت تهوع، ضعف یا خستگی مداوم می‌تواند باعث تأخیر در تشخیص یک مشکل مهم شود.

افرادی که در طول درمان دچار استفراغ مکرر، ناتوانی در نوشیدن مایعات، ضعف شدید یا علائم کم‌آبی می‌شوند، نباید صرفاً به مصرف مکمل اکتفا کنند و لازم است ارزیابی پزشکی دریافت کنند.

پزشکان توصیه می‌کنند پیش از شروع هر مکمل، به‌ویژه در افرادی که دارو‌های کاهش وزن یا دارو‌های دیگری مصرف می‌کنند، ترکیبات محصول با پزشک یا داروساز بررسی شود.

برای کاهش عوارض دارو‌های لاغری چه باید کرد؟

مدیریت عوارض دارو‌های کاهش وزن باید بر اساس نوع علامت و شرایط بیمار انجام شود. مصرف وعده‌های غذایی کوچک‌تر، پرهیز از غذا‌های بسیار چرب در صورت تشدید تهوع، نوشیدن مایعات کافی و پیروی از برنامه درمانی تجویزشده ممکن است برای برخی افراد مفید باشد.

در صورت تداوم عوارض، پزشک می‌تواند درباره سرعت افزایش دوز، تغییر برنامه درمانی یا نیاز به بررسی‌های بیشتر تصمیم بگیرد. قطع دارو یا تغییر دوز بدون مشورت پزشکی نیز توصیه نمی‌شود.

همچنین مکمل‌ها نباید جایگزین تغذیه متعادل شوند. افرادی که به دلیل کاهش اشتها غذای بسیار کمی مصرف می‌کنند، بهتر است از نظر دریافت کافی پروتئین، ویتامین‌ها و مواد معدنی ارزیابی شوند.

بازار رو به رشد مکمل‌ها و ضرورت نظارت بیشتر

افزایش تقاضا برای محصولات مکمل، به‌ویژه در شبکه‌های اجتماعی، باعث شده است برخی محصولات با ادعا‌های گسترده درباره کاهش وزن، افزایش انرژی یا رفع عوارض دارویی تبلیغ شوند. با این حال، محبوبیت یک محصول در فضای مجازی به معنای اثبات علمی اثربخشی آن نیست.

در مجموع، مصرف مکمل در کنار دارو‌های کاهش وزن ممکن است در شرایط مشخص و با توصیه متخصص مفید باشد، اما استفاده خودسرانه از چند محصول به‌طور هم‌زمان می‌تواند خطر بروز عوارض و تداخل‌های دارویی را افزایش دهد. انتخاب آگاهانه، بررسی ترکیبات و مشورت با پزشک یا داروساز، ایمن‌ترین مسیر برای مدیریت عوارض احتمالی درمان است.