محققان دریافته‌اند که تعاملات رسانه‌های اجتماعی می‌تواند بر افراد مبتلا به افسردگی تأثیر بگذارد

به گزارش مجله خبری نگار، لایک‌ها در رسانه‌های اجتماعی مدت‌هاست که بخش رایجی از ارتباطات آنلاین بوده‌اند. برای برخی، این لایک‌ها عملاً هیچ معنایی ندارند، در حالی که برخی دیگر تعداد واکنش‌ها به پست‌هایشان را به دقت زیر نظر دارند. یک مطالعه جدید که در JAMA Psychiatry منتشر شده است، نشان می‌دهد افرادی که علائم افسردگی دارند، ممکن است چنین بازخوردی را متفاوت درک کنند. محققان دریافتند که تعداد زیاد لایک‌ها، احتمال اینکه آنها روز بعد یک پست را دوباره منتشر کنند، به طور قابل توجهی افزایش می‌دهد. این یافته غیرمنتظره بود: مدت‌هاست که اعتقاد بر این است که افسردگی باعث می‌شود افراد نسبت به هر نوع پاداشی حساسیت کمتری داشته باشند. ایزوستیا توضیح می‌دهد که چرا نتایج این مطالعه کارشناسان را شگفت‌زده کرده و چه چیز‌هایی را می‌توانند در مورد عملکرد روان انسان آشکار کنند.

چرا لایک‌ها برای افراد مبتلا به افسردگی بسیار مهم هستند؟

نویسندگان این مطالعه بیش از ۱۷ میلیون پست در شبکه اجتماعی X (که قبلاً توییتر نام داشت) متعلق به ۷۷۳۶ کاربر را تجزیه و تحلیل کردند. برای ارزیابی وجود علائم افسردگی، دانشمندان از چندین رویکرد مستقل استفاده کردند: برخی از شرکت‌کنندگان وضعیت روانی خود را گزارش کردند، در حالی که برخی دیگر از الگوریتم‌های تخصصی برای تجزیه و تحلیل متن پست‌ها استفاده کردند. سپس آنها مقایسه کردند که چگونه تعداد لایک‌های دریافتی بر احتمال ارسال مجدد پست توسط فرد در روز بعد تأثیر می‌گذارد.

نتایج غیرمنتظره بود: برای کاربرانی که علائم افسردگی شدیدتری داشتند، تعداد لایک‌های بیشتر، احتمال ارسال مجدد پست را در مقایسه با افرادی که چنین علائمی نداشتند، به طور قابل توجهی افزایش داد. به عبارت دیگر، واکنش مثبت مخاطبان به انگیزه مهم‌تری برای آنها برای ادامه تعامل در شبکه اجتماعی تبدیل شد.

در عین حال، محققان تأکید می‌کنند که این یک قاعده آماری است: این مطالعه به کسی اجازه نمی‌دهد که در مورد علل افسردگی نتیجه‌گیری کند یا ادعا کند که لایک‌ها به نوعی وضعیت روانی فرد را بهبود می‌بخشند.

نکته جالب توجه این واقعیت بود که یافته‌ها با یکی از رایج‌ترین فرضیه‌های علمی در مورد افسردگی در تضاد است. سال‌ها تصور می‌شد که این اختلال با فقدان لذت - کاهش توانایی در تجربه لذت و احساسات مثبت از فعالیت‌های قبلاً لذت‌بخش - همراه است. به همین دلیل است که متخصصان انتظار داشتند افرادی که علائم افسردگی دارند، کمتر به تأیید اجتماعی آنلاین پاسخ دهند. با این حال، مطالعه جدید تصویر پیچیده‌تری را نشان می‌دهد: حداقل در محیط دیجیتال، واکنش‌های مثبت سایر کاربران ممکن است برای آنها حتی معنادارتر باشد.

نویسندگان این مطالعه خواستار احتیاط در مورد نتیجه‌گیری عجولانه هستند. آنها می‌گویند این مطالعه به این معنی نیست که لایک‌ها می‌توانند علائم افسردگی را جبران کنند یا به عنوان نوعی حمایت روانی عمل کنند. در عوض، نتایج نشان می‌دهد که پاداش‌های اجتماعی آنلاین ممکن است توسط مغز به طور متفاوتی نسبت به سایر انواع محرک‌های مثبت پردازش شوند. اکنون، دانشمندان باید مکانیسم‌های دقیق زیربنایی این تفاوت را تعیین کنند و اینکه آیا می‌توان از این یافته‌ها برای درک بهتر خود اختلال استفاده کرد یا خیر.

در نگاه اول، لایک کردن یک نکته‌ی بی‌اهمیت به نظر می‌رسد: صرفاً نشانه‌ای از اینکه کاربر دیگری پستی را لایک کرده است. با این حال، روانشناسان آن را نوعی پاداش اجتماعی می‌دانند. آنچه برای مردم مهم است، خودِ لایک یا لایک نیست، بلکه نشانه‌ای است که نشان می‌دهد مورد توجه، شنیده یا حمایت قرار گرفته‌اند. این مکانیسم مدت‌ها قبل از اینترنت وجود داشته است: تأیید دیگران همیشه برای مردم مهم بوده است، زیرا تعلق به یک گروه مستقیماً بر بقای اجداد ما تأثیر گذاشته است. رسانه‌های اجتماعی به سادگی این فرآیند را آنی و به راحتی قابل اندازه‌گیری کرده‌اند - به شکل لایک، کامنت و فالوور.

به همین دلیل است که نتایج مطالعه جدید چنین علاقه‌ای را در بین متخصصان برانگیخته است. همانطور که اشاره شد، فقدان لذت مدت‌هاست که به عنوان یک علامت کلیدی افسردگی در نظر گرفته می‌شود. با این حال، مطالعه جدید نشان می‌دهد که این مکانیسم ممکن است پیچیده‌تر از آن چیزی باشد که قبلاً تصور می‌شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که تأیید اجتماعی آنلاین لزوماً به عنوان کم‌اثرتر تلقی نمی‌شود. برعکس، افرادی که علائم افسردگی دارند ممکن است بیشتر به بازخورد مثبت واکنش نشان دهند و پس از اینکه پست‌هایشان تعداد زیادی لایک دریافت می‌کند، بیشتر به رسانه‌های اجتماعی بازگردند. نویسندگان تأکید می‌کنند که این بدان معنا نیست که لایک‌ها به افسردگی کمک می‌کنند؛ این مطالعه صرفاً یک ویژگی غیرمعمول از پاسخ به پاداش اجتماعی را نشان می‌دهد که هنوز توضیحی برای آن وجود ندارد.

در عین حال، دانشمندان به طور فزاینده‌ای خواستار تغییر از توضیح ساده‌ای هستند که می‌گوید رسانه‌های اجتماعی باعث افسردگی می‌شوند. به گفته محققان، تأثیر پلتفرم‌های دیجیتال بر سلامت روان به عوامل زیادی بستگی دارد: سن کاربر، ماهیت ارتباط، نوع محتوای مشاهده شده، میزان خواب، میزان حمایت خانواده و دوستان و ویژگی‌های روانشناختی از پیش موجود. به عبارت دیگر، میزان زمان صرف شده در رسانه‌های اجتماعی می‌تواند تأثیرات متفاوتی بر افراد مختلف داشته باشد.

بنابراین، کارشناسان پیشنهاد می‌کنند که به جای تمرکز بر زمان استفاده از صفحه نمایش، بر کیفیت تجربیات دیجیتال تمرکز کنید. گپ زدن با دوستان، شرکت در جوامع مرتبط یا درخواست حمایت در مواقع دشوار یک چیز است. مقایسه مداوم خود با سایر کاربران، انتظار مشتاقانه واکنش‌های جدید، یا وابستگی به محبوبیت پست‌هایتان برای افزایش عزت نفس، چیز دیگری است. تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که ماهیت تعاملات شما با رسانه‌های اجتماعی اغلب تأثیر بیشتری بر سلامت روان نسبت به تعداد ساعات صرف شده در فضای آنلاین دارد.

چرا کارشناسان توصیه می‌کنند عزت نفس را با تعداد لایک‌ها نسنجیم؟

روانشناسان خاطرنشان می‌کنند که رسانه‌های اجتماعی طوری طراحی شده‌اند که دائماً توجه کاربران را جلب کنند. پیش‌بینی اینکه کدام پست ده‌ها واکنش را به دنبال خواهد داشت و کدام پست تا حد زیادی نادیده گرفته می‌شود، غیرممکن است. خود این غیرقابل پیش‌بینی بودن، افراد را تشویق می‌کند که اعلان‌ها را بیشتر بررسی کنند و در انتظار بازخورد بیشتر - بر اساس اصل پاداش متغیر، که در روانشناسی رفتاری شناخته شده است - به پلتفرم برگردند.

به همین دلیل است که کارشناسان توصیه می‌کنند ارزش خود را به تعداد لایک‌ها یا کامنت‌ها گره نزنید. واکنش کاربران به عوامل زیادی بستگی دارد - زمان ارسال پست، الگوریتم‌های پلتفرم، فعالیت مخاطبان و حتی تصادفی بودن. اگر عزت نفس کاملاً به تأیید خارجی وابسته شود، نوسانات عاطفی می‌تواند برجسته‌تر شود، به خصوص برای افرادی که از قبل علائم اضطراب یا افسردگی را تجربه می‌کنند.

نتیجه‌گیری اصلی مطالعه جدید محتاطانه است. این مطالعه ثابت نمی‌کند که لایک‌ها باعث افسردگی می‌شوند یا به غلبه بر آن کمک می‌کنند. در عوض، این مطالعه نشان می‌دهد که افرادی که علائم افسردگی دارند ممکن است به تأیید اجتماعی آنلاین واکنش متفاوتی نسبت به آنچه قبلاً تصور می‌شد، نشان دهند. اینکه چرا این اتفاق می‌افتد و آیا می‌توان از این دانش برای درک بهتر مکانیسم‌های افسردگی استفاده کرد، هنوز مشخص نیست.