غذا‌های فوق‌فرآوری‌شده کدامند؟

به گزارش مجله خبری نگار/بهداشت نیوز، بسیاری از افراد وقتی صحبت از غذا‌های فوق‌فرآوری‌شده (Ultra-Processed Foods یا UPFs) می‌شود، به فست‌فود، چیپس یا شیرینی‌های صنعتی فکر می‌کنند. اما واقعیت این است که برخی مواد غذایی که سالم به نظر می‌رسند، مانند گرانولا بار، ماست‌های طعم‌دار، نان‌های چندغله بسته‌بندی‌شده یا نوشیدنی‌های پروتئینی نیز ممکن است در این گروه قرار بگیرند.

غذا‌های فرآوری‌شده چگونه دسته‌بندی می‌شوند؟

بر اساس سیستم طبقه‌بندی NOVA، مواد غذایی از نظر میزان فرآوری به چهار گروه تقسیم می‌شوند:

غذا‌های طبیعی یا کم‌فرآوری‌شده: مانند میوه، سبزیجات، تخم‌مرغ، شیر، حبوبات، مغزها، ماهی و گوشت تازه.

مواد اولیه آشپزی: مانند روغن، کره، شکر و نمک.

غذا‌های فرآوری‌شده: مانند پنیر، کنسرو سبزیجات، نان تازه و کنسرو ماهی.

غذا‌های فوق‌فرآوری‌شده: محصولاتی که با استفاده از ترکیبات صنعتی مانند امولسیفایرها، پایدارکننده‌ها، طعم‌دهنده‌ها، رنگ‌های مصنوعی، نشاسته‌های اصلاح‌شده، شیرین‌کننده‌ها و نگهدارنده‌ها تولید می‌شوند.

این محصولات معمولاً به گونه‌ای طراحی می‌شوند که خوش‌طعم‌تر باشند و فرد را به مصرف بیشتر ترغیب کنند.

چه غذا‌هایی ممکن است فوق‌فرآوری‌شده باشند؟

برخی محصولاتی که تصور می‌شود سالم هستند، در صورت داشتن افزودنی‌های متعدد ممکن است در این گروه قرار بگیرند، از جمله:

ماست‌های طعم‌دار

غلات صبحانه صنعتی

نوشیدنی‌های گیاهی طعم‌دار

محصولات پروتئینی بسته‌بندی‌شده

برخی نان‌های صنعتی سبوس‌دار

میان‌وعده‌های آماده

البته همه غذا‌های بسته‌بندی‌شده ناسالم نیستند. سبزیجات منجمد، ماست ساده، شیر، مغز‌ها و برخی نان‌های ساده همچنان می‌توانند انتخاب‌های سالمی باشند.

چرا غذا‌های فوق‌فرآوری‌شده نگران‌کننده هستند؟

مطالعات نشان می‌دهد رژیم غذایی سرشار از غذا‌های فوق‌فرآوری‌شده با افزایش خطر ابتلا به موارد زیر ارتباط دارد:

چاقی

دیابت نوع ۲

بیماری‌های قلبی‌عروقی

افسردگی

برخی سرطان‌ها

پژوهشگران معتقدند این اثرات ممکن است به دلیل تغییر در میکروبیوم روده، افزایش التهاب مزمن، دریافت کالری بیشتر، کاهش کیفیت رژیم غذایی و جایگزین شدن غذا‌های طبیعی با محصولات صنعتی باشد.

چگونه غذا‌های فوق‌فرآوری‌شده را تشخیص دهیم؟

تنها نگاه کردن به جدول ارزش غذایی کافی نیست. فهرست مواد تشکیل‌دهنده اطلاعات مهم‌تری در اختیار شما قرار می‌دهد. وجود این موارد می‌تواند نشانه فرآوری زیاد باشد:

فهرست طولانی مواد اولیه

ترکیباتی که معمولاً در آشپزخانه استفاده نمی‌شوند

رنگ‌ها و طعم‌دهنده‌های مصنوعی

امولسیفایر‌ها و پایدارکننده‌ها

نشاسته‌های اصلاح‌شده

چندین نوع شیرین‌کننده

نام‌های شیمیایی یا صنعتی

حذف کامل این غذا‌ها ضروری نیست

کارشناسان تأکید می‌کنند هدف، حذف کامل غذا‌های بسته‌بندی‌شده نیست، بلکه کاهش مصرف غذا‌های فوق‌فرآوری‌شده و افزایش سهم غذا‌های طبیعی در رژیم غذایی است. پخت غذا در خانه، انتخاب محصولات ساده‌تر و بررسی فهرست ترکیبات روی بسته‌بندی، از راهکار‌هایی است که می‌تواند به داشتن رژیم غذایی سالم‌تر کمک کند.