استرس و اضطراب چه تفاوت‌هایی باهم دارند؟

به گزارش مجله خبری نگار، خلیل رنجبر در شصت‌وششمین نشست از سلسله نشست‌های «در میدان» که امروز یکشنبه ۳۱ خرداد برگزار شد، اظهار کرد: در روان‌شناسی حتی در مقطعی شعار سازمان بهداشت جهانی «استرس، سرماخوردگی قرن» بود. یعنی همان‌طور که انسان ممکن است به سرماخوردگی مبتلا شود، در طول زندگی نیز در معرض تجربه استرس قرار دارد.

این روانشناس در تعریف استرس افزود: استرس در واقع به معنای دوباره سازگار شدن فرد با شرایط و موقعیت‌های جدید است؛ بنابراین هر زمان که در زندگی فرد تغییری رخ دهد، احتمال تجربه استرس نیز وجود خواهد داشت.

رنجبر در ادامه سخنان خود با اشاره به اینکه در کدام دوره زندگی بیشترین تغییرات رخ می‌دهد، تصریح کرد: بدون تردید دوره نوجوانی بیشترین تغییرات را در زندگی انسان به همراه دارد؛ تغییرات ذهنی، اجتماعی، افزایش توقعات، شکل‌گیری خواسته‌ها و تلاش برای شناخت هویت.

وی افزود: نوجوانی در واقع دوره گذار از کودکی به بزرگسالی است و همین گذار، خود منبع مهمی از استرس به شمار می‌رود. نوجوان مدام در حال تغییر است و برای آینده خود برنامه‌ریزی می‌کند، در حالی که فردی که در دوران بازنشستگی قرار دارد، معمولاً زندگی با ثبات‌تری دارد و تغییرات کمتری را تجربه می‌کند.

به گفته این روان‌شناس، همین تغییرات پی‌درپی در نوجوانی باعث می‌شود احتمال بروز استرس در این دوره بسیار بیشتر از سایر مراحل زندگی باشد.

رنجبر با اشاره به نمونه‌هایی از استرس‌های رایج در زندگی افراد گفت: بسیاری از رویداد‌های معمول زندگی می‌توانند منبع استرس باشند؛ از جمله اسباب‌کشی، تغییر محل زندگی، ورود به محیط‌های جدید مانند مدرسه یا کلاس‌های جدید، ازدواج، تولد فرزند، مشکلات مالی یا بیماری اعضای خانواده.

وی افزود: برای نوجوانان، ورود به مدرسه جدید، تغییر شهر یا از دست دادن دوستان نیز می‌تواند منبع استرس باشد؛ حتی پایان سال تحصیلی و انتظار برای اعلام نتایج نیز برای بسیاری از دانش‌آموزان استرس‌زا است.

این روانشناس با اشاره به تأثیر بحران‌های اجتماعی بر سلامت روان نوجوانان گفت: بحران‌هایی مانند جنگ، سیل و زلزله می‌توانند استرس‌های جدیدی را در جامعه ایجاد کنند. به عنوان نمونه، در دوران جنگ تغییر شیوه آموزش و غیرحضوری شدن کلاس‌ها باعث ایجاد نگرانی‌هایی در میان دانش‌آموزان شد.

رنجبر بیان کرد: بسیاری از نوجوانان اکنون نگران تأثیر نمرات پایه‌های یازدهم و دوازدهم در کنکور هستند و تغییر شرایط آموزشی موجب افزایش این نگرانی‌ها شده است. در سال‌های گذشته چنین دغدغه‌هایی به این شکل وجود نداشت، اما بحران‌ها می‌توانند شرایط آموزشی و اجتماعی را تغییر دهند و در نتیجه استرس‌های جدیدی ایجاد کنند.