بدون شیشه جلو و با دماغه‌ای غول‌آسا؛ پرواز عجیب‌ترین هواپیمای ناسا

به گزارش مجله خبری نگار/بهار،تصاویر و ویدئو‌های تازه‌ای از پرواز هواپیمای غیرمعمول X-۵۹ ناسا بر فراز ایالت‌های آمریکا منتشر شده است. این هواپیما در ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ پایگاه ادواردز در کالیفرنیا را ترک کرد تا به مرکز فضایی کندی در فلوریدا برود. سفر بین‌ایالتی آن تقریبا هم‌زمان با نخستین سالگرد پرواز آزمایشی این هواپیما انجام شد.

ظاهر X-۵۹ به‌سرعت توجه علاقه‌مندان هوانوردی را جلب کرد. دماغه بسیار بلند و بدنه باریک آن باعث شده است این هواپیما بیشتر به یک مداد پرنده شباهت داشته باشد. ویدئو‌های ثبت‌شده از پرواز آن نیز در شبکه اجتماعی ایکس منتشر شدند و جرد آیزاکمن، مدیر ناسا، یکی از این ویدئو‌ها را بازنشر کرد.

X-۵۹ در یک سال چقدر پیشرفت کرد؟

ناسا در مقایسه عملکرد هواپیما در نخستین پرواز و یک سال بعد، از پیشرفت قابل‌توجه آن خبر داده است.

X-۵۹ نخستین پرواز مافوق صوت خود را در ۵ ژوئن ۲۰۲۶ انجام داد. این هواپیما در ادامه آزمایش‌ها توانست به سرعت ۱.۵۳ ماخ برسد. هدف عملیاتی طراحی آن نیز پرواز با سرعت ۱.۴ ماخ در ارتفاع ۵۵ هزار پایی است.

چرا دماغه این هواپیما تا این اندازه بلند است؟

مهم‌ترین ویژگی X-۵۹ طراحی آیرودینامیکی غیرمعمول آن است. دماغه بسیار بلند و بدنه باریک هواپیما به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که امواج ضربه‌ای حاصل از پرواز مافوق صوت در یک نقطه روی هم جمع نشوند.

وقتی هواپیما از سرعت صوت عبور می‌کند، امواج فشار در اطراف آن شکل می‌گیرند. ادغام این امواج می‌تواند صدای انفجارمانندی ایجاد کند که به آن «سونیک بوم» (Sonic Boom) می‌گویند.

مهندسان ناسا تلاش کرده‌اند با تغییر شکل بدنه، این امواج را پراکنده کنند تا به‌جای انفجار صوتی شدید، صدایی بسیار ضعیف‌تر شبیه ضربه‌ای مبهم شنیده شود. ناسا این صدای کاهش‌یافته را (Sonic Thump) می‌نامد.

موتور هواپیما نیز بالای بدنه نصب شده است تا بخشی از صدای آن به سمت بالا هدایت شود و سطح زیرین بدنه تا حد امکان صاف باقی بماند.

خلبان چگونه بدون شیشه جلو پرواز می‌کند؟

یکی دیگر از ویژگی‌های غیرمعمول X-۵۹، نداشتن پنجره معمولی در جلوی کابین خلبان است.

در عوض، ناسا از سامانه‌ای به نام External Vision System استفاده کرده است. مجموعه‌ای از دوربین‌ها تصاویر محیط جلوی هواپیما را ثبت می‌کنند و نمایشگر‌های داخل کابین این تصاویر را در اختیار خلبان قرار می‌دهند.

این طراحی به مهندسان اجازه داده است دماغه بلند هواپیما را بدون نیاز به ایجاد پنجره‌ای متعارف طراحی کنند. در نتیجه، شکل آیرودینامیکی موردنظر برای کنترل امواج ضربه‌ای حفظ می‌شود.

هدف نهایی ناسا چیست؟

X-۵۹ قرار نیست به هواپیمای مسافربری تبدیل شود و برای حمل مسافر ساخته نشده است. مأموریت اصلی آن بخشی از برنامه تحقیقاتی Quesst ناسا است.

ناسا می‌خواهد با این هواپیما بر فراز مناطق مسکونی منتخب آمریکا پرواز کند و واکنش مردم به صدای تولیدشده را بررسی کند. هم‌زمان، تجهیزات زمینی و هوایی شدت و ویژگی‌های صوتی پرواز را اندازه‌گیری خواهند کرد.

نتایج این آزمایش‌ها در اختیار نهاد‌های قانون‌گذار قرار می‌گیرد تا مشخص شود آیا می‌توان محدودیت‌های پرواز مافوق صوت تجاری بر فراز خشکی را تغییر داد یا خیر.

X-۵۹ در سفر اخیر خود به مقصد مرکز فضایی کندی می‌رود تا در رویداد هوایی MAX POWER در روز‌های ۷ و ۸ نوامبر ۲۰۲۶ به نمایش گذاشته شود.