پزشکان علائم درد خطرناک زانو در کودکان را شناسایی کرده‌اند

به گزارش مجله خبری نگار، درد زانو در کودکان یک شکایت رایج است. در بیشتر موارد، درد‌های رشد یا عواقب ورزش است، اما مهم است که یک بیماری التهابی را نادیده نگیریم. نادژدا شولپینا، روماتولوژیست و معاون پزشک ارشد کلینیک المپوس MARS، و پتر سوکوف، متخصص مغز و اعصاب، جراح و متخصص درد از مرکز بهداشت اسکاندیناوی، با ایزوستیا در مورد چگونگی تشخیص حالت طبیعی از بیماری و زمان مراجعه فوری به پزشک صحبت کردند.

درد‌های رشد یا التهاب

به گفته شولپینا، درد‌های رشد معمولاً عصر‌ها یا شب‌ها رخ می‌دهند و اغلب کودک را از خواب بیدار می‌کنند، اما تا صبح کاملاً فروکش می‌کنند. این درد‌ها به جای اینکه صرفاً در مفصل باشند، در عضلات ساق پا و ران‌ها متمرکز هستند. این درد‌ها اغلب دو طرفه و متقارن هستند و با تورم، قرمزی یا سفتی صبحگاهی همراه نیستند.

در طول روز، کودک به طور عادی می‌دود و بازی می‌کند و درد با ماساژ، گرما یا کشش تسکین می‌یابد. آرتریت التهابی، در درجه اول آرتریت ایدیوپاتیک نوجوانان، با سفتی صبحگاهی، لنگیدن صبحگاهی، تورم و حساسیت مفصل و تداوم علائم بیش از شش هفته مشخص می‌شود.

شولپینا تأکید کرد: «قانون اصلی: اگر تورم مفصل همراه با سفتی صبحگاهی یا لنگیدن باشد، درد رشد نیست. چنین علائمی نیاز به معاینه دارند.»

سوکوف افزود که درد‌های رشد وجود دارند، اگرچه خود این اصطلاح را می‌توان یک افسانه دانست: اوج شکایات با دوره‌های سریع رشد همزمان نیست و علت دقیق آن ناشناخته است. این درد‌ها اغلب در کودکان بین سه تا دوازده سال رخ می‌دهند. اگر علائم معمول باشند و معاینه طبیعی باشد، معمولاً آزمایش‌ها و تصویربرداری لازم نیست.

چه زمانی مراجعه فوری به پزشک ضروری است؟

ناتوانی در تحمل وزن روی پا یا لنگش شدید، تورم شدید، قرمزی و داغی موضعی مفصل، تب بالا همراه با درد در مفصل، درد شدید و حاد، به خصوص پس از آسیب، محدودیت شدید حرکت یا قفل شدن مفصل، ترکیبی از درد با بثورات پوستی، تب و کاهش وزن، خشکی صبحگاهی مداوم و تورم - مواردی که نیاز به کمک فوری دارید.

او افزود: «اگر درد بدون این علائم عود کند، مراجعه منظم به متخصص اطفال به همراه ارجاع به روماتولوژیست یا ارتوپد ضروری است.»

شولپینا علاوه بر درد‌های رشد و آرتروز، بیماری‌های دیگری را نیز فهرست کرد. بیماری ازگود-شلاتر برای نوجوانان فعال ۱۰ تا ۱۵ ساله معمول است: درد درست زیر کاسه زانو قرار دارد، با پریدن تشدید می‌شود و هیچ سفتی صبحگاهی وجود ندارد.

سینوویت گذرا اغلب مفصل ران را در کودکان ۳ تا ۱۰ ساله پس از عفونت ویروسی تحت تأثیر قرار می‌دهد و طی یک تا دو هفته بهبود می‌یابد. آرتریت سپتیک یک وضعیت اورژانسی است که با درد حاد، تورم، گرمی مفصل و تب مشخص می‌شود. آرتریت واکنشی، تروما، بیش‌تحرکی و بیماری پرتس نیز شایع هستند.

آیا می‌توان ورزش کرد و چه زمانی جراحی لازم است؟

شولپینا تأکید کرد که استراحت کامل در طول التهاب مفاصل مضر است: این امر به انقباض و آتروفی عضلات کمک می‌کند. در طول تشدید بیماری، ورزش‌های پربرخورد و با شدت بالا محدود می‌شوند، اما فعالیت‌های ملایم حفظ می‌شوند: شنا، دوچرخه‌سواری، پیاده‌روی، یوگا، پیلاتس و فیزیوتراپی. در طول بهبودی، بسیاری از کودکان به فعالیت‌های عادی خود باز می‌گردند، اما این تصمیم با مشورت یک روماتولوژیست گرفته می‌شود.

سوکوف افزود: «معمولاً نیازی به محدود کردن حرکت نیست، فقط برای احتیاط. استخوان‌ها و عضلات در حال رشد به ورزش نیاز دارند و تصمیم به محدود کردن حرکت به علت درد بستگی دارد.»

به گفته او، گرما و ماساژ پس از یک روز پرجنب‌وجوش برای درد‌های رشد کافی است؛ نیازی به لغو کلاس‌ها نیست. برای بیماری ازگود-شلاتر، بار به طور موقت کاهش می‌یابد و پریدن و دویدن سریع از بین می‌رود، سپس به تدریج افزایش می‌یابد. کفی کفش معمولاً برای کف پای صاف بدون درد ضروری نیست؛ در صورت دردناک بودن، ممکن است به صورت آزمایشی همراه با تمرینات تجویز شود.

جراحی برای درد زانو در کودکان به ندرت ضروری است، در درجه اول برای استئوکندریت دیسکان یا اجسام شل در مفصل. تزریق کورتیکواستروئید داخل مفصلی بخشی از درمان آرتریت نوجوانان است و توسط روماتولوژیست کودکان انجام می‌شود.

چگونه مفاصل کودک را تقویت کنیم

سوکوف معتقد است که سلامت مفاصل در دوران کودکی پایه گذاری می‌شود و سه عامل در آن نقش دارند: حرکت، وزن و تغذیه. یک کودک روزانه به حدود یک ساعت فعالیت نیاز دارد و حداقل سه روز در هفته، این فعالیت باید شامل فعالیت‌های تقویت عضلات و استخوان‌ها باشد. بهتر است وزن اضافه نکنید، زیرا کودکان دارای اضافه وزن بیشتر احتمال دارد درد زانو را تجربه کنند.

او افزود: «استخوان‌های در حال رشد به کلسیم و ویتامین D نیاز دارند که بدون آنها کلسیم به خوبی جذب نمی‌شود. بهتر است کلسیم را از مواد غذایی، به ویژه لبنیات، دریافت کنید.»

شولپینا همچنین بر اهمیت تشخیص زودهنگام تأکید کرد. در صورت شک به آرتریت، از سونوگرافی مفصل،‌ام آر آی و آزمایش‌های آزمایشگاهی استفاده می‌شود. با این حال، نتایج طبیعی آزمایش‌ها، آرتریت را رد نمی‌کند: در فرم الیگوآرتیکولار، ESR و CRP اغلب طبیعی باقی می‌مانند، بنابراین تشخیص بر اساس معاینه و تصویربرداری است. هرچه درمان زودتر شروع شود، احتمال حفظ عملکرد مفصل بیشتر است.