چگونه از ابتلای دانش آموزان به ویروس آنفلوآنزا پیشگیری کنیم؟

به گزارش مجله خبری نگار،دکتر قباد مرادی در نشست خبری که در آستانه آغاز سال تحصیلی برگزار شد، اظهار کرد: آغاز سال تحصیلی را به تمام دانش‌آموزان تبریک می‌گویم، اما تمام نهاد‌های اجتماعی باید با یکدیگر همکاری کنند که شروع سال تحصیلی با سلامت باشد. رسیدگی به سلامت دانش‌آموزان، یکی از وظایف محوله وزارت بهداشت به حساب می‌آید.

این اپیدمیولوژیست درباره بازگشایی مدارس گفت: بازگشایی مدارس، پدیده‌ای ویژه برای خانواده‌ها و همچنین موضوعی جذاب برای دانش‌آموزان محسوب می‌شود. اگرچه پدیده‌ای جذاب است، اما می‌تواند با نگرانی‌هایی مانند بیماری‌های واگیر همراه باشد. در ارتباط با بیماری‌های واگیر باید در مدارس هوشیارتر باشیم و در این خصوص آموزش لازم دهیم.

او با بیان اینکه شرایط اقلیمی برای تکثیر و انتشار عوامل عفونت‌های تنفسی در فصل سرد سال بیشتر می‌شود، گفت: بهترین راهکار در شرایط فعلی، تهویه مناسب کلاس‌ها و آموزش اداب تنفسی در کنار بهداشت دست‌ها است. اگر کودک یک خانواده دارای علائم عفونت‌های تنفسی است به مدرسه فرستاده نشود تا بهبود یابد. فرستادن کودک بیمار به مدرسه نه‌تنها می‌تواند روند بهبودی او را دشوارتر کند، بلکه احتمال انتقال بیماری به سایر دانش‌آموزان را نیز افزایش می‌دهد؛ بنابراین کودکی که بیمار است نباید برای حضور در مدرسه تحت فشار قرار گیرد.

مرادی با بیان اینکه آموزش فقط خواندن کتاب نیست، تصریح کرد: مواردی که فراگرفته می‌شود فقط خواندن کتاب نیست بلکه تعامل با یکدیگر در یادگیری تعامل‌های اجتماعی نقش دارد. با توجه به این شرایط باید گفت که بستن مدارس به هر بهانه‌ای می‌تواند پیامد‌هایی داشته باشد. تجربه دوران کرونا نشان داد که تعطیلی مدارس می‌تواند آسیب‌هایی به همراه داشته باشد؛ بنابراین باید ضمن توجه جدی به سلامت دانش‌آموزان، از تصمیم‌هایی که بدون پشتوانه منطقی، عینی و فنی به تعطیلی مدارس منجر می‌شود، پرهیز کرد.

او با بیان اینکه انتظار موج آنفلوآنزا را داریم، گفت: جهش ویروس آنفلوانزای سال گذشته سبب شد که کودکان درگیر این بیماری شوند. وضعیت آنفلوآنزا را طی سال گذشته مورد رصد و پایش قرار دادیم و به دانشگاه‌های علوم‌پزشکی سراسر کشور اطلاع‌رسانی شد.

مرادی با بیان اینکه افزایش سیاه سرفه طی دو سال گذشته در سطح جهان را تجربه کرده‌ایم، تصریح کرد: اگر واکسیناسیون کودکان به خوبی انجام شود، این بیماری نمی‌تواند خطر چندانی داشته باشد.

او با بیان اینکه بیماری‌های منتقله از آب و غذا نیز حائز اهمیت است، گفت: شست‌وشوی دست‌ها، مصرف آب و غذای سالم در پیشگیری از بیماری‌های منتقله از آب و غذا نقش دارد. کودکی که به علائم گوارشی مانند اسهال مبتلا است بهتر است که مدرسه نرود تا بهبود یابد.

مرادی درباره انگ‌زنی به برخی بیماری‌ها گفت: برخی بیماری‌ها مانند بیماری‌های پوستی با انگ‌زنی همراه است. این موضوع باید در کانون توجه قرار گیرد.

او با بیان اینکه با مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک در جامعه مواجه هستیم، تصریح کرد: آنتی‌بیوتیک، درمان هر گلودرد یا عفونت نیست و مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک یک کار غلط است. اگر روند کنونی ادامه داشته باشد، شاید برای کنترل ساده‌ترین عفونت‌ها هیچ دارویی نداشته باشیم. آموزش و پرورش باید پیامد‌های مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک را به دانش‌آموزان و از طریق آنها به خانواده‌ها منتقل کند.

مرادی گفت: وزارت بهداشت در نظر دارد تمهیداتی برای محدودشدن دسترسی مردم به آنتی‌بیوتیک در داروخانه‌ها داشته باشد.

او با بیان اینکه کسب اطلاعات مهم است، گفت: من از مردم درخواست می‌کنم اطلاعات را از منابع موثق دریافت کنند و صفحات زرد در شبکه‌های اجتماعی را دنبال نکنند.

مرادی در بخش دوم این نشست خبری در پاسخ به پرسش ایسنا درباره بیماری‌های پوستی واگیر اظهار کرد: شپش سر و همچنین تاحدودی گال جزو بیماری‌های است که با انگ‌زنی همراه است. هنگامی که یک فرد به این بیماری‌ها مبتلا می‌شود، الزاما به این معنا نیست که سطح بهداشت پایینی دارد. گاهی‌اوقات، گزارش‌هایی درباره انتقال این بیماری‌ها در هتل‌های پنج‌ستاره منتشر می‌شود.

او ادامه داد: شرایط زندگی تغییر کرده و ارتباط انسان‌ها زیاد شده است. بیماریابی این بیماری‌ها را در سیستم بهداشتی داریم و از مدارس انتظار داریم با مراقبان سلامت همکاری کنند. بیماریابی به صورت سیستماتیک انجام می‌شود و همچنین با توجه به گزارش‌های مدارس نیز بیماریابی انجام می‌دهیم.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر توضیح داد: اگر یک نفر مبتلا باشد به راحتی می‌تواند بیماری را به دیگران منتقل کند و به راحتی قابل‌درمان است.

این اپیدمیولوژیست در پاسخ به پرسشی درباره نقش حیوانات در ابتلا به بیماری‌ها گفت: بیماری‌های بازپدید و نوپدید ۷۰ درصد درصد عامل حیوانی دارند.

مرادی در پاسخ به پرسشی درباره هاری اظهار کرد: فقط یک بیماری در سطح جهان ریشه‌کن شده و این بیماری آبله است. جهان درنظر داشت که بیماری فلج‌اطفال را در سال ۲۰۰۰ ریشه‌کن کند، اما موفق نشده است. در ارتباط با بیماری فلج‌اطفال باید گفت که کشور‌ها موفق به حذف این بیماری شده‌اند یعنی بیماری از یک عدد خاص بالانر نرود. برخی کشور‌ها در راستای هاری موفق به حذف این بیماری شده‌اند و مرگ انسانی ناشی از هاری ندارند، اما کشور ما مرگ ناشی از هاری دارد.

او با بیان اینکه همکاری جدی میان دستگاه‌ها و مردم برای کنترل هاری حائز اهمیت است، گفت: آمار و ارقام نشان می‌دهد حدود ۴۴۰هزار نفر طی سال گذشته به حیوان‌گزیدگی مبتلا شده‌اند. همچین بیش از ۱۸۰هزار نفر نیز طی پنج ماه نخست سال جاری خدمات حیوان‌گزیدگی را دریافت کرده‌اند.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت درباره مرگ کودک ۴ساله در تبریر به دلیل هاری گفت: این موضوع را پیگیری کرده‌ایم. این کودک، واکسیناسیون و سرم را دریافت کرده و وزارت بهداشت قصور‌های احتمالی درباره رسیدگی به این کودک را نیز بررسی می‌کند. این کودک سه نوبت خدمات مربوط به پیشگیری را دریافت کرده و نخستین نوبت واکسن نیز در سه ساعت اول پس از گزش برای او تزریق شد. همکاران دانشگاه علوم پزشکی تبریز نیز بررسی‌های لازم را انجام داده‌اند و وزارت بهداشت تمام جزئیات این پرونده را بررسی می‌کند.

او با انتقاد از وضعیت سگ‌های ولگرد و بلاصاحب گفت: متاسفانه، ساماندهی خوبی در حوزه سگ‌های ولگرد و حتی صاحب‌دار وجود ندارد. سگ‌ها در بسیاری از کشور‌ها از نظر بهداشتی مورد بررسی قرار می‌گیرند. متاسفانه، سایر کشور‌ها به میزان ایران با چالش سگ‌های ولگرد مواجه نیستند.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت درباره ضرورت پیگیری حیوان‌گزیدگی گفت: خدمات پیشگیری و درمان پس از حیوان‌گزیدگی می‌تواند تا حد بسیار زیادی از مرگ ناشی از هاری جلوگیری کند. اگر اثربخشی اقدامات پیشگیری از هاری را ۹۹ درصد در نظر بگیریم، اما با توجه به تعداد بالای موارد حیوان‌گزیدگی، همچنان احتمال بروز موارد نادر شکست درمان وجود دارد. بر این اساس، می‌بایست بر پیشگیری تمرکز بیشتری داشته باشیم.

او با بیان اینکه سگ‌های ولگرد از چالش‌های اصلی کشور در راستای کنترل هاری است، گفت: مدیریت جمعیت سگ‌ها، شناسنامه‌دار کردن حیوانات و مشخص بودن مسئولیت صاحبان حیوانات از اقدامات اصلی کشور‌ها برای کنترل هاری بشمار می‌رود. سگ‌های ولگرد به دلیل فقدان برنامه منظم و محدودیت منابع به یک معضل تبدیل شده‌است. دستگاه‌های مسئول باید منابع و بودجه مورد نیاز را دریافت کنند و صاحبان سگ‌ها نیز مکلف باشند حیوانات خود را شناسنامه‌دار و تحت کنترل نگه دارند تا از افزایش موارد حیوان‌گزیدگی و در نهایت ابتلا به هاری جلوگیری کرد.

این اپیدمیولوژیست درباره رصد و پایش پاتوژن‌های تنفسی نیز گفت: هرگاه گزارش یا نشانه‌ای از بروز یک مشکل جدی بهداشتی در مدارس منتشر شود، وزارت بهداشت موظف است اقدامات لازم را انجام دهد. وزارت بهداشت با وزارت آموزش و پرورش همکاری خوبی دارد. اطلاعات و دستورالعمل‌های بهداشتی به‌روزرسانی شده را در اختیار نیرو‌های بهداشت مدارس قرار می‌دهیم.

او با بیان اینکه واکسن آنفلوانزا برای برخی گروه‌ها مانند گروه‌های پرخطر و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای اهمیت بیشتری دارد، تصریح کرد: تاکید اصلی بر واکسیناسیون گروه‌های پرخطر در تمام دنیا مطرح است.

این اپیدمیولوژیست درباره استقبال کودکان از واکسن آنفلوآنزا گفت: بررسی‌ها نشان می‌دهد میزان استقبال کودکان از واکسن آنفولانزا در سال‌های گذشته کمتر بوده است. بر اساس شرایط فعلی، نباید این تصور وجود داشته باشد که تمام افراد باید واکسن آنفلوآنزا دریافت‌کنند؛ چرا که گروه‌های پرخطر باید در اولویت دریافت واکسن قرار داشته باشند.

مرادی درباره چالش‌های تامین واکسن آنفلوآنزا گفت: تامین واکسن این بیماری به دلیل شرایط موجود و محدودیت‌های بین‌المللی با دشواری‌هایی مواجه است. اگرچه با محدودیت‌هایی مواجه هستیم، اما نباید تلاش‌های سازمان غذا و دارو برای تامین واکسن را نادیده گرفت. گزارش‌ها حکایت می‌کند که اقدامات لازم برای واردات واکسن آنفلوآنزا به کشور انجام شده و با ورود محموله‌های واکسن این بیماری می‌توانیم در جهت واکسیناسیون گروه‌های پرخطر گام برداریم.

مرادی با بیان اینکه کرونا به یک بیماری بومی تبدیل شده، توضیح داد: گزارش‌های مربوط به موارد جدید کرونا و آنفلوآنزا را به صورت هفتگی رصد و منتشر می‌کنیم. کرونا دیگر به یک بیماری بومی تبدیل شده و برای سالمندان و بیماران مزمن ممکن است خطرناک باشد و منجر به فوت یا بستری شود. کرونا مانند سایر بیماری‌های تنفسی از جمله سرماخوردگی بومی شده است و مانند آن بیماری اولیه مرگ‌ومیر ندارد.

او درباره سویه جاری کرونا گفت: سویه شایع کرونا RV ۱ است که می‌تواند برای گروه‌های آسیب پذیر خطرآفرین باشد و ۳ تا ۵ روز طول می‌کشد. اگرچه موارد ابتلا افزایش یافته، اما میزان شیوع کرونا در حدی نیست که بخواهیم محدودیتی در فعالیت مدارس ایجاد کنیم. آخرین آمار و ارقام نشان می‌دهد که میزان کرونا بیش از ۱۱ درصد است و این میزان در گزارشی که در هفته جاری منتشر می‌شود کمی افزایش یافته است.

مرادی در پاسخ به پرسشی درباره اهمیت بیماری‌ها در مدارس گفت: بیماری‌های تنفسی و منتقله از آب و غذا باید مورد توجه جدی قرار گیرند. پیشگیری از بیماری‌های منتقله از آب‌وغذا مستلزم رعایت شرایط بهداشتی در محیط مدارس مانند بهداشت سرویس‌های بهداشتی، محل‌های تهیه و توزیع غذا و شست‌وشوی دست‌ها است.

او درباره وضعیت کرونا در میان کودکان گفت: خوشبختانه، الگوی فعلی کرونا به نحوی است که ابتلای کودکان به این بیماری را تا به این لحظه کمتر مشاهده کرده‌ایم. عفونت‌های تنفسی از بیماری‌هایی هستند که باید در مدارس مورد توجه قرار گیرند. وضعیت آنفلوآنزا در سال گذشته به نحوی بود که شاهد ابتلای بیماری در کودکان بودیم.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر درباره آموزش سلامت در مدارس گفت: الگو‌های آموزشی می‌بایست براساس شرایط فرهنگی، اجتماعی، مذهبی و آموزشی کشور‌ها متفاوت است؛ بنابراین نمی‌توان از یک الگوی واحد برای تمام جوامع استفاده کرد. من بر این باور هستم اگر تصمیم گرفته‌ایم در حوزه بهداشت به مردم آموزش دهیم، باید آموزش‌ها منطبق بر شرایط سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و مذهبی جامعه باشد؛ چراکه این احتمال وجود دارد موضوعی از نظر کارشناسی برای آموزش مناسب باشد، اما طرح موضوع سبب ایجاد حساسیت در میان خانواده‌ها شود.

او ادامه داد: دیدگاه وزارت بهداشت این است که دانش‌آموزان باید درباره خطراتی که ممکن است سلامت آنها را تهدید کند، آگاهی داشته باشند، اما این آموزش باید به نحوی باشد که موجب آسیب به دانش‌آموز یا ایجاد تنش اجتماعی نشود.

مرادی درباره وضعیت بیماری‌های ناشی از رفتار‌های پرخطر در میان دانش‌آموزان گفت: آماری درباره وضعیت بیماری‌های مراقبتی در میان دانش‌آموزان ندارم. اما بررسی‌ها نشان می‌دهد الگوی انتقال در HIV تغییر کرده است. در یک بازه زمانی، اعتیاد تزریقی نقش اصلی در انتقال HIV را داشت، اما انتقال جنسی سهم بیشتری در این روز‌ها دارد.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت گفت: ایران جزو کشور‌هایی است که از پوشش بالای واکسیناسیون طی سه دهه گذشته برخوردار بوده و این پوشش به بیش از ۹۸ درصد رسیده است. استمرار پوشش واکسیناسیون نتایج مهمی مانند موفقیت کشور در زمینه بیماری فلج اطفال دارد. این موضوع نشان می‌دهد برنامه واکسیناسیون در کنترل بیماری‌های قابل پیشگیری موثر است.

او گفت: افزایش فعالیت جریان‌های مخالف واکسیناسیون پس از دوران کرونا را مشاهده می‌کنیم. گسترش واکسن‌هراسی و تضعیف اعتماد عمومی نسبت به واکسیناسیون از دغدغه‌های وزارت بهداشت است. گروه‌هایی در برخی مناطق، موضوع مخالفت با واکسن را با اتکا به جایگاه‌های اجتماعی یا فرهنگی خود برجسته می‌کنند که می‌تواند به اعتماد عمومی نسبت به برنامه‌های واکسیناسیون آسیب بزند. انتظار داریم رسانه‌ها تا حد امکان با واکسن‌هراسی مقابله کنند.