تاثیرات شبکه‌های اجتماعی بر تغییر رژیم غذایی مردم

به گزارش مجله خبری نگار، از رونق نوشیدنی‌های پروتئینی گرفته تا محبوبیت جهانی ماچا، زنجیره‌های تأمین با چالشی جدید رو‌به‌رو هستند؛ تولید نمی‌تواند با سرعت این ترند‌های آنلاین همگام شود.

زمانی آب پنیر، محصول جانبی تولید پنیر، عمدتا خوراک دام بود. اما امروز، با افزایش شدید تقاضا برای کنسانتره آب پنیر به عنوان ماده اصلی نوشیدنی‌های پروتئینی، کشاورزان به سختی توان تأمین قیمت آن را دارند. داده‌های شرکت تحقیقاتی «وسپر» نشان می‌دهد که قیمت پروتئین آب پنیر در سه سال منتهی به ژوئن ۲۰۲۶، پنج برابر شده است. این وضعیت مشابه پنیر کاتیج است که با توصیه‌های اینفلوئنسر‌های تیک‌تاک برای عضله‌سازی، با کمبود مواجه شده است.

این پدیده جدید، زنگ خطری برای صنعت غذا و نوشیدنی است: روند‌های شکل‌گرفته در اینترنت می‌توانند تقاضا برای یک ماده غذایی را در عرض چند هفته به شدت افزایش دهند، اما مزارع و کارخانه‌ها قادر به افزایش سریع تولید نیستند. شرکت‌ها اکنون در تلاشند تا با پیش‌بینی زودهنگام ترند‌ها و تأمین مواد اولیه پیش از رقبا، از این موج‌ها بهره‌برداری کنند، پیش از آنکه مصرف‌کنندگان به سراغ مد بعدی بروند.

شبکه‌های اجتماعی؛ کاتالیزور موج‌های غذایی

مد‌های غذایی پدیده تازه‌ای نیستند؛ از محبوبیت آناناس در دوران جورج‌ها در انگلستان گرفته تا تب فوندوی سوئیسی در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ میلادی. اما شبکه‌های اجتماعی، سرعت انتشار این موج‌ها را متحول کرده‌اند. امروز، یک ترند غذایی می‌تواند ظرف چند هفته از یک شهر به سراسر جهان سرایت کند. به عنوان مثال، وایرال شدن یک ویدئوی شکلات حاوی شیرینی پسته‌ای در تیک‌تاک در سال ۲۰۲۳، منجر به تولید نسخه‌های مشابه توسط شکلات‌سازان بزرگ جهان و ایجاد فشار قابل توجه بر تولید جهانی پسته شد.

چرا غذا‌ها این‌قدر سریع وایرال می‌شوند؟

غذا و نوشیدنی به دلیل جذابیت بصری (مانند رنگ سبز درخشان ماچا یا بنفش لاته اوبه) و همچنین هزینه نسبتا پایین برای امتحان کردن، پتانسیل بالایی برای وایرال شدن دارند. نسل جوان که بخش زیادی از زندگی خود را در شبکه‌های اجتماعی می‌گذراند، علاقه بیشتری به تجربه طعم‌ها و محصولات جدید نشان می‌دهد.

ماچا؛ نمادی از ناتوانی تولید در برابر تقاضا

افزایش ناگهانی تقاضا، زنجیره‌های تأمین را تحت فشار قرار داده است. قیمت برگ‌های «تنچا»، ماده اولیه ماچا، در فاصله سال‌های ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ تقریبا سه برابر شد، در حالی که علاقه جهانی به این نوشیدنی رو به افزایش بود. مشکل اینجاست که بوته‌های تنچا برای رشد به چند سال زمان نیاز دارند و تولید آنها به سادگی قابل افزایش نیست. همچنین، ورود واسطه‌های جدید به بازار، بر قیمت‌ها افزوده است.

استراتژی شرکت‌ها: پیش‌بینی و هماهنگی

شرکت‌های غذایی برای مقابله با این وضعیت، پیش‌بینی زودهنگام ترند‌ها را در دستور کار قرار داده‌اند. استارباکس با عرضه زودهنگام لاته چای سبز و نوشیدنی‌های دارای «مروارید‌های ترکنده»، توانست پیش از تبدیل شدن این محصولات به جریان اصلی بازار، از آنها بهره‌مند شود. این شرکت اکنون میلیون‌ها رفتار مشتری را در اینترنت و به صورت لحظه‌ای رصد می‌کند تا زمان مناسب ورود به یک موج یا خروج از آن را تشخیص دهد.

همکاری با برند‌های محبوب و ترند نیز یکی از راهکارهاست. رستوران‌های زنجیره‌ای فست‌فود با برند‌های روغن فلفل و محصولات مرغ همکاری کرده‌اند. با این حال، همه ترند‌ها موفق نیستند؛ عرضه قهوه‌های حاوی روغن زیتون توسط استارباکس که به دلیل اثرات ملین با شکایت مصرف‌کنندگان مواجه شد، به سرعت از منو حذف گردید.

در بازار جدید غذا، سرعت وایرال شدن یک محصول خیره‌کننده است، اما رساندن مواد اولیه به قفسه فروشگاه‌ها همچنان تابع همان قوانین دیرینه کشاورزی و تولید باقی مانده است.