روسیه روشی برای تشخیص عدم تقارن‌های پنهان مغز که ممکن است نشان‌دهنده سرطان باشد، ابداع کرده است

به گزارش مجله خبری نگار، دانشمندان دانشگاه پلی‌تکنیک پرم روش جدیدی برای ارزیابی عدم تقارن پنهان نیمکره‌های مغزی ابداع کرده‌اند. مغز سال‌هاست که به طور فعال مورد مطالعه قرار گرفته است و متخصصان توجه ویژه‌ای به نیمکره‌ها دارند. وزارت آموزش و علوم روسیه به Gazeta گفت: تغییرات در اندازه یا عدم تقارن آنها می‌تواند اولین نشانه‌های تومور، تورم یا التهاب باشد.

مغز پیچیده‌ترین سیستم در بدن انسان است که بر عملکرد کل بدن تأثیر می‌گذارد. هرگونه تغییر ظریف (جابجایی بافت یا عدم تقارن نیمکره‌ای) ممکن است پیش‌درآمد تومور، ادم یا التهاب باشد. هرچه زودتر این ناهنجاری‌ها تشخیص داده شوند، احتمال درمان موفقیت‌آمیز یا کند کردن پیشرفت بیماری بیشتر می‌شود. اگرچه خود عدم تقارن همیشه نشان دهنده بیماری نیست و ممکن است صرفاً یک ویژگی فردی باشد، اما وجود آن هنوز نیاز به تشخیص بیشتر دارد.

امروزه، ارزیابی آنها با استفاده از آنالیز حجمی تمام تصاویر سی‌تی‌اسکن یا نرم‌افزار‌های تخصصی انجام می‌شود. با این حال، محاسبات دستی برای پزشک تا چند ساعت طول می‌کشد و بیشتر نرم‌افزار‌های لازم تجاری یا وارداتی هستند. این بدان معناست که در حال حاضر هیچ روش ساده و سریعی برای تشخیص عدم تقارن نیمکره‌ای وجود ندارد که بتوان در هر بیمارستانی از آن استفاده کرد.

دانشمندان دانشگاه پلی‌تکنیک پرم روش جدیدی را توسعه داده‌اند که به پزشکان اجازه می‌دهد تنها در عرض چند دقیقه و با استفاده از یک سی‌تی‌اسکن، مقدار عددی بسیار دقیقی از عدم تقارن را به دست آورند و وجود ناهنجاری در نسبت اندازه نیمکره‌ها را تعیین کنند. برخلاف سایر روش‌ها، این روش نیازی به نرم‌افزار گران‌قیمت یا تجزیه و تحلیل ده‌ها تصویر ندارد.

روش پیشنهادی به شرح زیر عمل می‌کند. از بین تمام سی‌تی‌اسکن‌های انجام شده روی یک بیمار خاص، پزشک سی‌تی‌اسکنی را انتخاب می‌کند که طولانی‌ترین فاصله بین نیمکره‌ها را دارد. این تنها برشی است که هر دو نیمکره را به طور کامل پوشش می‌دهد، به این معنی که می‌توان از آن برای ارزیابی دقیق‌تر اندازه هر دو نیمکره استفاده کرد.

محققان اولین کسانی بودند که استفاده از این روش را پیشنهاد دادند، زیرا سایر سی‌تی‌اسکن‌ها فقط نواحی جداگانه‌ای از مغز را نشان می‌دهند. چنین تصاویری برای بررسی دقیق سایر نواحی مانند مخچه یا قشر مغز مورد نیاز است و بنابراین نمی‌توان عدم تقارن‌ها را به تنهایی با استفاده از آنها تشخیص داد.

ولادیسلاو نیکیتین، دانشیار گروه ریاضیات محاسباتی، مکانیک و بیومکانیک در دانشگاه پلی‌تکنیک تحقیقات ملی پرم، به Gazeta گفت: «در تصویر، پزشک سه فاصله را اندازه‌گیری می‌کند: طول کل نیمکره‌ها و عرض هر نیمه. با استفاده از این داده‌ها، آنها نسبت نیمه‌های چپ و راست را محاسبه می‌کنند و می‌توانند استنباط کنند که یکی چقدر بزرگتر یا کوچکتر از دیگری است. سپس متخصص این تفاوت را با یک مقدار آستانه مقایسه می‌کند که به تعیین اینکه آیا بیمار در نسبت اندازه نیمکره‌ها ناهنجاری دارد یا خیر، کمک می‌کند.»

محققان این روش را با استفاده از داده‌های بالینی واقعی آزمایش کردند. برای انجام این کار، آنها از سی‌تی‌اسکن بیماران در سنین مختلف - چه با و چه بدون تفاوت‌های اندازه نیمکره‌ای مشخص شده - استفاده کردند. دانشمندان برای هر بیمار، نسبت راست به چپ را از یک اسکن واحد محاسبه کردند و تفاوت حاصل را با نتایج تجزیه و تحلیل کامل مقایسه کردند.

نیکیتین افزود: «روش جدید همان نتایج روش سنتی (تجزیه و تحلیل تمام بخش‌ها) را به همراه داشت، اما تنها چند دقیقه طول کشید. بر اساس این مقایسه، ما یک معیار عددی خاص تعریف کردیم که هر پزشکی می‌تواند از آن استفاده کند. اگر اختلاف بین سمت راست و چپ از ۵٪ بیشتر شود، نشان‌دهنده عدم تقارن است و نیاز به معاینه دقیق‌تر دارد. اگر اختلاف ۳٪ باشد، عموماً یک ویژگی فیزیولوژیکی فردی و در محدوده طبیعی است.»

روش پیشنهادی برای رادیولوژیست‌ها و متخصصان مغز و اعصاب در بیمارستان‌ها، اورژانس‌ها و مراکز بالینی - هر جایی که شناسایی سریع بیماران در معرض خطر و ارجاع آنها برای تشخیص عمیق مهم است - مفید خواهد بود.