«نبیل فهمی» و ماموریتی دشوار/ دبیر کل آتی اتحادیه عرب کیست؟

به گزارش مجله خبری نگار، آناتولی در گزارشی با عنوان «نبیل فهمی دیپلماتی با ماموریت‌های دشوار در اوضاع آشفته عربی»، آورده است: در اوضاع بغرنج و بسیار حساس منطقه‌ای نام نبیل فهمی وزیر خارجه سابق مصر به عنوان دبیر کل جدید اتحادیه عرب مطرح گردیده است.

فهمی ۷۵ ساله یکی از دیپلمات‌های بارز مصری در دهه اخیر محسوب می‌شود. وی متولد پنجم ژانویه ۱۹۵۱ نیویورک است که تابعیت مصری دارد و پدر سه فرزند است. وی میراث دار یک خانواده دیپلمات است. وی فرزند «اسماعیل فهمی» است که در دوره ریاست جمهوری «انور سادات» پست وزارت خارجه مصر را داشت و ریاست دستگاه دیپلماسی مصر را در دوره سرنوشت ساز و همزان با جنگ اکتبر ۱۹۷۳ برعهده داشت و سیاست خارجی مصر را در یکی از حساس‌ترین برهه‌های تاریخ مصر عهده دار بود.

روز گذشته اتحادیه عرب در جلسه وزیران خارجه که به صور مجازی به ریاست بحرین برگزار شد، نامزدی نبیل فهمی برای دبیر کلی اتحادیه عرب را به جای «احمد ابوالغیط» با اجماع تایید کرد تا در جلسه سران عرب در عربستان مورد تایید قرار بگیرد.

با تایید منصب نبیل فهمی در نشست آتی سران عرب، وی به مدت پنج سال از یکم جولای آتی دبیر کل اتحادیه عرب خواهد شد و احتمال تمدید دبیر کل او نیز وجود دارد. عرف این است که دبیر کل اتحادیه عرب از کشور مصر انتخاب شود که مقر اتحادیه عرب است.

نبیل فهمی نهمین دبیر کل اتحادیه عرب از زمان تاسیس آن در سال ۱۹۴۵ خواهد بود. وی همچنین هشتمین دبیر کل انتخاب شده از مصر خواهد بود، زیرا تنها یک دوره در سال ۱۹۷۹ به دلیل امضای پیمان سازش انور سادات با اسرائیل و انتقال مقر اتحادیه عرب به تونس در آن زمان دبیر کل از مصر انتخاب نشد.

طی این دوره هفت مصری و یک تونسی دبیر اتحادیه عرب شده‌اند.

عبدالرحمن عزام از سال ۱۹۴۵ تا ۱۹۵۲

محمد عبدالخالق حسونه از سال ۱۹۵۲ تا ۱۹۷۱

محمود ریاض از سال ۱۹۷۱ تا ۱۹۷۹

الشاذلی القلبیبی از تونس از سال ۱۹۷۹ تا ۱۹۹۰

احمد عصمت عبدالمجید از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۱

عمرو موسی از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۱

نبیل العربی از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۶

احمد ابوالغیط از سال ۲۰۱۶ تا سی‌ام ژوئن ۲۰۲۶

نام نبیل فهمی از جانب مصر مطرح شده است تا عهده دار این منصب در مقطع پیچیده و همزمان با جنگ افروزی اسرائیلی-آمریکایی علیه تهران باشد که از ۲۸ فوریه گذشته (۹ اسفند ۴۰۴) آغاز شد.

او به خوبی از ماموریت دشوارش و ابعاد آن آگاه است و در اظهارنظری به دنبال انتخابش از سوی اتحادیه عرب گفت: این مسئولیت بزرگی است که با جدیت و آگاهی در سایه آنچه جهان عرب با آن روبه رو است برعهده می‌گیرم. جهان عرب با چالش‌های بی سابقه روبه رو است. اراضی جهان عرب تحت اشغال است و حقوق مشروع آنها پایمال شده است. به ثبات و امنیت و جهان عرب گزند وارد شده است.

نبیل فهمی از زمان ورود به عرصه دیپلماسی در سال ۱۹۷۶ در قلب تحولات سیاست خارجی مصر بوده است. وی در سال ۲۰۱۳ پست وزارت خارجه مصر را در اوج بحران سیاسی پیچیده آن زمان برعهده داشت. در آن زمان فشار‌های زیادی به قاهره وجود داشت.

وی همچنین سفیر مصر در واشنگتن در فاصله سال‌های ۱۹۹ تا ۲۰۰۸، سفیر مصر در توکیو در فاصله سال‌های ۱۹۹۷ تا ۱۹۹۹، مشاور سیاسی وزیر خارجه مصر از سال ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۷ و نماینده مصر در سازمان ملل در نیویورک از سال ۱۹۸۶ تا ۱۹۹۰ و نماینده مصر در ژنو از سال ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۲ بوده است.

نبیل فهمی مناصب عالی در کمیته‌های بین المللی داشته است از جمله معاون رئیس مجمع عمومی سازمان ملل و رئیس شورای مشورتی خلع سلاح وابسته به دبیر کل سازمان ملل در سال ۲۰۰۱.

او در بسیاری نشست‌های بین المللی از جمله نشست صلح مادرید درباره خاورمیانه در سال ۱۹۹۱ و نشست منع عدم اشاعه سلاح هسته‌ای و نیز نشست‌های اتحادیه عرب مشارکت داشته است.

نبل فهمی لیسانس فیزیک و ریاضیات در سال ۱۹۷۴ از قاهره و فوق لیسانس مدیریت در سال ۱۹۷۶ گرفت. در سال ۲۰۰۹ دانشکده امور بین الملل و سیاست‌های عمومی دانشگاه آمریکایی در قاهره را بنیان نهاده و تا سال ۲۰۱۳ ریاست آن را بر عهده داشت.

وی مدال خورشید تابان را از امپراتور ژاپن دریافت کرده است و نیز مدال‌های عالی فرانسه، اردن، کویت، رومانی و درجه دکترای افتخاری مرکز مطالعات بین المللی مونتیری را دارد.

نبیل فهمی دستی در قلم و نویسندگی دارد و ستون نویس بسیاری از روزنامه‌ها و صاحب سه کتاب است؛ «دیپلماسی مصر در جنگ و صلح و مراحل تحول» که در سال ۲۰۲۰ به انگلیسی به رشته تحریر درآورده است و نیز دو کتاب به زبان عربی «در بطن تحولات ۲۰۲۲» و «خاورمیانه در زمانه بحران سال ۲۰۲۴».

با گذشت یک ماه از جنگ علیه ایران بار دیگر فهمی به قلب تحولات باز می‌گردد و چند ماه دیگر سکان دبیر کلی اتحادیه عرب را خواهد گرفت تا در شرایط دشوار عربی و منطقه‌ای و جهانی، با چالش سخت دست و پنجه نرم کند.