یبوست چیست و علت به وجود آمدنش چیست؟

به گزارش مجله خبری نگار،انسان‌ها برای رفع نیاز بدن خود روزانه مواد غذایی مصرف می‌کند این مواد از دهان وارد شده و سپس به معده می‌رود و از آنجا وارد روده کوچک و روده بزرگ شده و سپس تخلیه می‌شود. به‌طور معمول باید هر روز تا ۳ بار یا حداقل هر سه روز، یک بار، روده‌های شما تخلیه شود. چنانچه این عمل با خشکی و به سختی انجام شود به آن یبوست می‌گویند.

یبوست چیست؟

یبوست حالتی است که ممکن است هر شخصی در زندگی به آن دچار شود، اما در پاره‌ای مواقع بعضی افراد دچار یبوست مداوم هستند. برای پیشگیری ویا حتی رفع یبوست، بهترین راهکار تغییر در روش زندگی است. برای این کار بهتر است اگر مشکلی با نوشیدن مایعات از نظر پزشکی ندارید، روزانه ۲ تا ۴ لیوان آب بنوشید و سعی کنید نوشیدنی‌های گرم درصبح مصرف کنید. از رژیم غذایی پر از سبزیجات و میوه و فیبر کافی استفاده کنید و ورزش و تحرک را کنار نگذارید. همچنین با توجه به اینکه ممکن است از بعضی دارو‌ها استفاده کنید به اثر این دارو‌ها بر روی دلایل یبوست دقت نموده و با تجویز پزشک خود داروی مکمل و یا رژیم غذایی مناسب را انتخاب کنید.

علت یبوست متعدد است؛ ممکن است تنها به علت کم‌کاری عضله داخل روده دچار آن شده باشید ویا ممکن است بر اثر مصرف بعضی مواد غذایی دچار یبوست گردید. شدت یبوست نیز در افراد مختلف، متفاوت است و از ضعیف تا بسیار قوی ممکن است تغییر کند.

با توجه به فضا‌های بسته و محدود و زندگی کم‌تحرک و ماشینی امروزه، حرکت افراد بسیار کاهش پیدا کرده و این باعث یبوست بیشتر در افراد و حتی در کودکان نیز شده است؛ پس بهتر است با دقت بر روی این مسئله ساعتی از روز را برای حرکات نرمشی یا حتی پیاده‌روی و ورزش‌های مورد علاقه خودتان در نظر بگیرید. ورزش حداقل چهار روز در هفته، استفاده از آب کافی و میوه‌جات می‌تواند بر روی یبوست اثر مستقیم بگذارد.

علت یبوست شدید

یک دلیل یبوست شدید ممکن است مصرف برخی مواد غذایی باشد، برای مثال بعضی از اشخاص ممکن است به لبنیات حساسیت داشته باشند و این اشخاص پس از مصرف آن دچار یبوست گردند؛ بنابراین بهتر است مقدار مصرف لبنیات را کنترل کنید. البته به‌طور کلی مصرف بیش از حد شیر در افراد ایجاد یبوست می‌کند.

اگر پس از اصلاح روش زندگی یعنی تغذیه سالم و استفاده از سبزیجات، میوه و آب کافی در رژیم غذایی و انجام حرکات ورزشی، همچنان دچار یبوست‌های شدید هستید؛ حتماً باید به پزشک مراجعه کنید تا علت یبوست شدید شما را پیدا کند، زیرا ممکن است به تداخلات دارویی و بررسی‌های بیشتر نیاز باشد. گاهی اوقات پولیپ کوچک روده‌ای ویا حتی انسداد‌های روده‌ای ممکن است باعث بروز یبوست گردد که چنانچه این حالت‌ها معالجه نگردند؛ ممکن است به سرطان تبدیل شود.

البته در نظر داشته باشید که استرس و افسردگی خود عاملی برای یبوست است. همچنین بعضی از دارو‌ها مثل دارو‌های قلبی و تیروئیدی و دارو‌های فشار خون و پایین آورنده چربی خون نیز ممکن است بر روی یبوست اثر بگذارد. گاهی اوقات بیماری‌ها نیز خود دلایل یبوست می‌شوند؛ مثل بیمارانی که دچار ام اس یا مشکلات نخاعی و عدم تحرک هستند، بیماران مبتلا به دیستروفی ماهیچه‌ای، بیماران مبتلا به روده تحریک پذیر و یا بیماری‌های مرتبط با عضلات داخل لگن می‌توانند علت یبوست شدید باشند.

مصرف دارو‌های مسکن و دخانیات نیز می‌تواند در ایجاد یبوست موثر باشد؛ البته استفاده از مواد مخدر در تشدید یبوست بسیار موثر است. با بالا رفتن سن و کاهش حرکات روده‌ای، یبوست در افراد بیشتر دیده می‌شود.

علت یبوست در زنان

شیوع یبوست در زنان و مردان یکسان است، اما از آنجایی که خانم‌ها برای حفظ تناسب اندام، اقدام به گرفتن رژیم‌های سخت می‌کنند، ممکن است بیشتر دچار حالت‌های یبوست شوند. در این صورت بهتر است در هنگام استفاده از رژیم به استفاده از میزان کافی مواد فیبری و سبزیجات و میوه‌ها و حتی آب دقت بفرمایید. از آنجا که مصرف لبنیات زیاد و نوشیدنی‌های کافئین‌دار مثل قهوه در ایجاد یبوست موثر است، دقت کافی در میزان مصرف آن‌ها لازم است. همچنین یک علت یبوست در زنان که بسیار شایع است، در زمان بارداری و به دلیل اشغال فضای شکم توسط جنین ایجاد می‌شود؛ بنابراین رژیم غذایی و استفاده از مشاوره پزشک در این دوران بسیار اهمیت دارد.

عوارض یبوست چیست؟

یبوست طولانی مدت نشانه چیست؟ از آنجا که یبوست موجب تجمع مواد دفعی در روده‌ها می‌گردد، ایجاد درد در ناحیه شکم و احساس خستگی و گاهی اوقات ایجاد حالت‌های پرخاشگر در افراد، از عوارض یبوست است. یبوست شدید و طولانی مدت ممکن است موجب بیماری‌های نشیمنگاهی و گوارشی مثل بیماری شقاق گردد؛ این عارضه ظاهراً یک زخم ساده و طولی در دیواره مقعد است که ممکن است موجب خونریزی و حالت‌های دردناک گردد؛ اما اگر یبوست شما معالجه نگردد، باعث تشدید درد و خونریزی آن شده و نیاز به عمل جراحی خواهد داشت.

البته بسیاری از بیماران حالت‌های دیگری از عوارض یبوست را متذکر می‌شوند؛ مثل ریزش مو، ایجاد جوش در پوست، خارش و التهاب‌های استرسی، بی‌حوصلگی و گاهی اوقات پرخاشگری.

چه زمانی یبوست خطرناک است؟‌

می‌دانیم که دفع سه بار مدفوع و یا حداقل هر سه روز یک بار به طور نرمال انجام می‌گردد؛ چنانچه خروج مواد دفعی کم شود، یبوست ایجاد می‌گردد؛ اما چه زمانی یبوست خطرناک است؟! چنانچه فاصله دفع شما بیشتر از این شود، ممکن است حالت‌های انسدادی در روده ایجاد کند ویا انسداد روده خود باعث یبوست شده باشد که نیاز به مداخله جراح دارد و شکل خطرناک آن است.

درمان یبوست

برای درمان یبوست از ابتدا باید به شدت و مقدار آن توجه داشت. اگر یبوست شما خیلی شدید نیست، یعنی منجر به ایجاد شقاق و درد‌های نشیمنگاهی، کاهش وزن سریع، مشاهده خون در مدفوع، تب و ضعف نشده است، می‌توانید با یک رژیم غذایی مناسب که سرشار از فیبر و سبزیجات و میوه‌ها باشد و آب زیاد و انجام حرکات ورزشی و کنار گذاشتن دخانیات در رفع آن موفق باشید. چنانچه یبوست در شما شدید است، حتماً باید به یک پزشک گوارش مراجعه کنید تا بررسی‌های لازم جهت یافتن علت یبوست شما انجام شود. برای انجام این بررسی‌ها ممکن است به آزمایش خون، ایکس ری، کلونوسکوپی، سیگموئیدوسکوپی ویا دیگر آزمایش‌های تخصصی نیاز باشد.

یبوست و طب سنتی

اگر دچار یبوست‌های خیلی شدید که نیاز به مداخله پزشکی دارد، نیستید؛ از نظر طب سنتی باید بی‌نظمی در رژیم غذایی و رژیم لاغری را کنار بگذارید و وعده‌های غذایی شما به‌طور منظم و در ساعت مناسب مصرف شود، غذا به خوبی جویده شود و بلافاصله بعد از غذا نخوابید. سعی کنید که هنگام خوردن غذا از تماشای تلویزیون و مطالعه و صحبت کردن‌های طولانی پرهیز کنید. از پرخوری و درهم خوری و خوردن هنگام سیری جلوگیری کنید. سبزی و میوه به اندازه کافی مصرف کنید، ورزش و پیاده روی را در برنامه روزانه خود داشته باشید. مایعات به طور مرتب و به میزان لازم بنوشید و از غذا‌های آبکی همچون سوپ و آش، در برنامه خود استفاده کنید. همچنین از دخانیات و مواد مخدر پرهیز کنید.

همانطور که پیشتر گفته شد، رژیم غذایی تاثیر زیادی در سلامتی افراد دارد و یک رژیم نادرست ویا رژیم لاغری غیراصولی می‌تواند سبب بروز بیماری‌هایی همچون یبوست شود؛ بنابراین برای پیشگیری از این مسئله حتما از رژیم‌های یک مشاور تغذیه مجرب استفاده کنید. رژیم‌های بهاره غفاری به‌دلیل اهمیتی که به سلامتی افراد می‌دهد و همچنین اصولی بودن و تاثیرگذاری بالای آن‌ها، طرفداران بسیاری دارد و بسیاری از افراد، حتی افراد مشهور از این رژیم‌ها استفاده کرده و در طولانی‌مدت از تاثیر آن راضی بوده‌اند.