دانشمندان از روشی احتمالی برای محافظت از مغز در برابر بیماری آلزایمر خبر داده‌اند

به گزارش مجله خبری نگار، برخی افراد تغییرات مغزی مشخصه بیماری آلزایمر را نشان می‌دهند، با این حال حافظه و توانایی تفکر آنها تا بزرگسالی دست نخورده باقی می‌ماند. این پدیده تاب‌آوری شناختی نامیده می‌شود. محققان ارتباط احتمالی بین این پدیده و فعالیت سلول‌های عصبی نابالغ را کشف کرده‌اند که حتی تا پیری نیز ادامه دارند. مقاله ایزوستیا به بررسی نقشی می‌پردازد که این سلول‌ها ممکن است در محافظت از مغز در برابر اثرات بیماری آلزایمر داشته باشند.

چه سلول‌هایی در مغز افراد بالای ۸۰ سال یافت شد؟

محققان موسسه علوم اعصاب هلند نمونه‌های بافت مغز افراد را در سه گروه بررسی کردند: افرادی که هیچ تغییر پاتولوژیکی در آنها تشخیص داده نشده بود، افرادی که مبتلا به زوال عقل مرتبط با آلزایمر بودند و افرادی که تغییرات مشخصه این بیماری را داشتند، اما اختلال شناختی قابل توجهی نداشتند. این مطالعه در مجله Cell Stem Cell منتشر شد.

دانشمندان بر روی ناحیه کوچکی از هیپوکامپ، ساختاری در مغز که در تشکیل حافظه نقش دارد، تمرکز کردند. آنها به نورون‌های نابالغ، یعنی سلول‌های عصبی که هنوز تمام ویژگی‌های نورون‌های بالغ را کسب نکرده‌اند، علاقه‌مند بودند. چنین سلول‌هایی در هر سه گروه، از جمله گروه‌هایی با میانگین سنی بالای ۸۰ سال، یافت شد.

چرا رفتار سلول از کمیت سلول مهم‌تر بود؟

در ابتدا، محققان فرض کردند افرادی که علیرغم تغییرات پاتولوژیک مرتبط با بیماری آلزایمر، وضوح شناختی خود را حفظ کرده‌اند، نورون‌های نابالغ بیشتری دارند. آنها این احتمال را در نظر گرفتند که این سلول‌ها به جبران از دست دادن سلول‌های عصبی آسیب‌دیده کمک می‌کنند. با این حال، تفاوت در تعداد نورون‌های نابالغ بین گروه‌ها به طور قابل توجهی کمتر از حد انتظار بود.

دانشمندان اظهار داشته‌اند که تاب‌آوری شناختی ممکن است نه چندان به تعداد نورون‌های نابالغ، بلکه به ویژگی‌های فعالیت و پاسخ آنها به آسیب مغزی مرتبط باشد. بنابراین، تفاوت‌ها می‌تواند در نحوه پاسخ سلول‌ها به شرایط نامطلوب باشد، نه در تعداد آنها در مغز.

محققان معتقدند که نورون‌های نابالغ نه تنها می‌توانند به عنوان منبع بالقوه سلول‌های عصبی جدید عمل کنند، بلکه در حفظ بافت‌های اطراف نیز نقش دارند. نویسندگان این فرضیه را مطرح می‌کنند که آنها ممکن است به مغز کمک کنند تا حتی با وجود تجمع تغییرات مرتبط با بیماری آلزایمر، عملکرد خود را حفظ کند.

با این حال، این مطالعه ثابت نمی‌کند که این سلول‌ها واقعاً چنین عملکرد محافظتی را انجام می‌دهند: این نتیجه‌گیری بر اساس الگو‌های بیولوژیکی کشف شده است و نه بر اساس تأیید تجربی مستقیم.

شاید این فقط مربوط به جایگزینی نورون‌های از دست رفته نباشد. این سلول‌ها ممکن است از بافت اطراف پشتیبانی کنند و به مغز کمک کنند تا عملکردی و "جوان" باقی بماند.

محققان در مطالعه خود، نقش بالقوه این سلول‌ها را با کود در باغی که شروع به زوال کرده است، مقایسه می‌کنند. به عبارت دیگر، آنها ممکن است به حفظ شرایط لازم برای عملکرد سایر سلول‌های عصبی، حتی با وجود تجمع تغییرات مرتبط با بیماری در مغز، کمک کنند.

با این حال، دانشمندان در حال حاضر این عملکرد را به عنوان یک توضیح احتمالی برای نتایج در نظر می‌گیرند، نه به عنوان یک مکانیسم اثبات شده برای محافظت در برابر زوال عقل.

این مطالعه تفاوت‌هایی را در فعالیت نورون‌های نابالغ نشان داد، اما عملکرد خاص آنها را در مغز انسان مشخص نکرد. دانشمندان نمونه‌های بافتی و امضا‌های بیولوژیکی یافت شده در آنها را تجزیه و تحلیل کردند، اما آزمایش‌هایی انجام ندادند که مستقیماً اثر محافظتی این سلول‌ها را تأیید کند.

علاوه بر این، وجود نورون‌های نابالغ به تنهایی ثابت نمی‌کند که سلول‌های عصبی جدید به طور مداوم در مغز انسان در حال پیر شدن تشکیل می‌شوند. همچنین به این معنی نیست که این سلول‌ها همان سلول‌هایی هستند که از ابتلا به زوال عقل جلوگیری می‌کنند.

این فقط یک قطعه از یک پازل بسیار بزرگ است. هرگز یک عامل واحد وجود نخواهد داشت که تاب‌آوری را توضیح دهد.

در آینده، محققان قصد دارند بررسی کنند که چگونه نورون‌های نابالغ با سلول‌های مغزی مجاور تعامل دارند. این امر به تعیین اینکه آیا آنها در حفظ عملکرد‌های شناختی نقش دارند یا خیر و چه فرآیند‌هایی ممکن است زمینه‌ساز نقش محافظتی بالقوه آنها باشند، کمک خواهد کرد.