خون و زیتون؛ در کرانه باختری حتی برداشت محصول هم به میدان مرگ تبدیل شده است

به گزارش مجله خبری نگار/فرهیختگان-سیده حسنا پیروان: روز جمعه، دو فلسطینی ساکن در شهر الخلیل کرانه باختری، با استفاده از سلاح گرم، به ایست بازرسی نظامیان صهیونیست حمله کردند و ۵ صهیونیست را کشته و زخمی کردند. اما چرا به یکباره، آتش زیر خاکستر کرانه باختری شعله کشید؟ پاسخ به این سؤال را باید در جنایاتی که صهیونیست‌ها در کرانه باختری علیه فلسطینی‌ها و زندگی‌شان رقم می‌زنند، دریافت. این روز‌ها فصل برداشت زیتون در اراضی اشغالی است؛ شاید چنین خبری در میانه جنگ و خون‌ریزی‌ها در منطقه در ظاهر اهمیت بالایی نداشته باشد، اما این یکی از مسائل اصلی در این منطقه است. برای فلسطینیان ساکن کرانه باختری زیتون تنها راه تأمین معاش است و بدون آن درآمدی برای گذران زندگی ندارند. آنان برای زنده ماندن باید به سرزمین دیگری کوچ کنند که هدف اصلی صهیونیست‌هاست. زندگی زیر سایه سنگین اشغال، تهاجم‌های روزانه، محرومیت از راه‌های متعدد کسب درآمد نظیر گردشگری و صادرات، حیات و ممات اهالی این منطقه را به زیتون گره زده است. اقتصاد بیش از ۱۰۰ هزار خانوار در کرانه باختری به زیتون اتکا دارد.

بااین‌وجود اشغالگران هر روز دسترسی به زمین‌ها و محصولات را برای فلسطینی‌ها سخت‌تر می‌کنند. به گزارش رویترز در ۲۲ مهر (۱۴ اکتبر)، تولید پیش‌بینی‌شده زیتون غزه از حدود ۴۰ هزار تن پیش از جنگ، به حدود ۵ هزار تن کاهش یافته است. صهیونیست‌ها چنان پایشان را بر گردن زندگی مردم در این منطقه گذاشته‌اند که تنها رنج زندگی در این منطقه محدود به زمین‌های کشاورزی نیست. هر لحظه از زندگی برای یک فلسطینی، چه در کرانه باختری و چه در غزه، درآویختن با وحشت، تهدید و مرگ است. این سختی محدود به طی مسافت تا باغ‌های زیتون نیست؛ در فلسطین هرجایی که قدم بگذارید رنج و مرگ پیش از شما به آنجا رفته‌اند. بهترین توصیف این نوع از زیست را باید در روایت خود فلسطینیان جست‌و‌جو کرد. روایاتی که مسیر رسیدن به ۷ اکتبر را ترسیم می‌کنند.

فاطمه می‌گوید: «رفتن به مدرسه امن نیست، چون خیلی به شهرک بیت‌ال نزدیک و از خانه من هم دور است، بنابراین احساس امنیت نمی‌کنم. اگر در نزدیکی شهرک حادثه‌ای رخ دهد، باید مسافت زیادی را بدوم تا به جای امنی برسم. نمی‌دانم، اما فکر می‌کنم دانش‌آموزان در اروپا یا آمریکا زندگی عادی خود را بدون این مشکلات دارند. به‌عنوان یک کودک فلسطینی، امیدوارم روزی در آزادی و صلح زندگی کنم و بتوانم آزادانه بدون ایست‌های بازرسی یا بازرسی رفت‌وآمد کنم.»

مدیر مدرسه فاطمه از ضرورت ساخت راه خروج فرعی سخن می‌گوید تا در صورت «حمله نظامیان و یا غیرنظامیان صهیونیست» بتوانند از جان دانش‌آموزان محافظت کنند. گاز‌های اشک‌آور، حمله و ورود غیرقانونی نظامیان به مدرسه، سهم این دانش‌آموزان پس از عبور از سد‌های متعدد ایست‌های بازرسی است. این روایت بخش‌هایی از گزارش «آژانس امداد و کار سازمان ملل متحد برای پناهندگان فلسطینی» (UNRWA) در سال ۲۰۲۱ است. این بخشی از زندگی فلسطینی‌ها، دو سال پیش از «طوفان الاقصی» است. کمیته «مقابله با دیوار حائل و شهرک‌سازی فلسطین» ۲ هزار و ۵۱ تعرض علیه فلسطینیان، اراضی و املاک آنان در کرانه باختری و قدس اشغالی را در ماه سپتامبر ثبت کرده است. از این تعداد ۱۴۰۴ مورد آن توسط نیرو‌های رژیم صهیونیستی و ۶۴۷ مورد توسط شهرک‌نشینانی انجام شده که خود را قوم برتر می‌دانند. رنجی که همه ابعاد زندگی یک فلسطینی، از رفت‌وآمد روزانه تا کوچک‌ترین فعالیت‌هایشان را محاصره کرده است. رژیم صهیونیستی و پروپاگاندای رسانه‌ای آن سعی دارد تا همه جنایات در فلسطین را از هفت اکتبر تعریف کند، اما رنج در این سرزمین نه منحصر به بعد ۷ اکتبر و نه محصور در محدوده غزه است.

ایست‌های بازرسی؛ ایستگاه‌های تحقیر

عایشه حالا با یک پیکر بی‌جان روی دستش اجازه عبور از ایست بازرسی را کسب کرده است. گشتی که برای یک خانواده به قیمت ازدست‌رفتن جان دختر سه‌ساله‌شان تمام شد. در ۱۷ دی ۱۴۰۲ (۷ ژانویه ۲۰۲۴) صهیونیست‌ها در تعقیب یک خودرو دست به تیراندازی زدند. در این تعقیب و گریز یک گلوله به ماشینی که رقیه در آن نشسته بود اصابت می‌کند و خانواده او در جریان این عبور، او را از دست می‌دهند. ایست بازرسی‌ها یکی از بزرگ‌ترین مشکلات اهالی کرانه باختری است. در آغاز سال ۲۰۲۳، دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل (OCHA) گزارشی درباره محدودیت‌های فلسطینیان در زندگی روزمره زیر سایه سیاست «اصل جداسازی» اسرائیلی منتشر کرده است. به گزارش این آژانس «۶۴۵ مانع ثابت حرکتی توسط نیرو‌های اسرائیلی مستقر شده که به طور دائم یا متناوب، حرکت فلسطینیان را در کرانه باختری کنترل می‌کنند.» موانع عبور از این ایست‌های بازرسی از قانون ثابتی پیروی نمی‌کنند و بسته به میل شهرک‌نشینان متغیرند. این گزارش در ادامه آثار مخرب «رژیم کسب اجازه» و «ساخت دیوار حائل» را بر همه ابعاد زندگی فلسطینیان از جمله بهداشت، درمان، معیشت، تحصیل و حتی زندگی خانوادگی آنان را بر می‌شمرد.

محدودیت‌های عبور و مرور فقط به قوانین غیرانسانی آن محدود نمی‌شود. آنچه بیش از هر چیز تحمل این وضع را برای صاحبان حقیقی این سرزمین طاقت‌فرسا می‌سازد، تحقیر و توهینی است که از جانب صهیونیست‌ها بر آنها تحمیل می‌شود. این شرایط بعد از طوفان الاقصی با شدت بیشتری ادامه یافته است. جدیدترین داده‌های سازمان ملل متحد از دسامبر ۲۰۲۵، تعداد این ایست بازرسی‌ها را حداقل ۹۲۵ مورد «ایست بازرسی ثابت و موقت» اعلام کرده است. ایست‌های بازرسی در بعضی از روز‌ها به دلایل مختلفی از جمله اختلال در سیستم اسکن، مسائل امنیتی و بازدید‌های طولانی‌تر، مانع از عبور افراد می‌شوند.

چقدر زمان در ایست بازرسی می‌سوزد؟

مجله آمریکایی WIRED در سال ۲۰۲۶ در گزارشی تحقیقی از ساعاتی می‌گوید که اهالی کرانه باختری ناگزیرند در ایست‌های بازرسی و یا برای دور زدن آنها تلف کنند. برای مثال این رسانه اشاره می‌کند، مسیری که در حالت طبیعی عبور از آن تنها ۱۰ دقیقه زمان لازم دارد برای اهالی کرانه باختری ۵۰ دقیقه صرف می‌شود. هر کسی که در هفته تنها چهار روز را به رفت‌وآمد در فواصل کوتاه بپردازد، بیش از ۱۲۰ ساعت اتلاف وقت دارد. «مؤسسه پژوهش‌های کاربردی ـ اورشلیم» در مصاحبه با ۱۱۵۰ فلسطینی ساکن کرانه باختری می‌گوید بیش از ۶۰ درصد آنها هنگام عبور از این ایست‌ها «ترس و تحقیر» را هم‌زمان تجربه می‌کنند.

خون و زیتون

این محدودیت‌ها فقط به رفت‌وآمد اهالی کرانه باختری محدود نشده است. اگر نسل‌کشی در غزه با آتش تند انجام می‌گیرد این فرایند در کرانه باختری از طریق فشار بر زندگی روزمره افراد در حال تکمیل است. فصل برداشت زیتون که در فلسطین از اواسط سپتامبر (۲۴ شهریور) تا اواسط نوامبر (۲۴ آبان) ادامه دارد، «فصل مرگ» برای کشاورزان فلسطینی است. علی بزاری کشاورز ۴۴ ساله فلسطینی یکی از این شهداست. این مرد که در ۷ اکتبر سال جاری برای برداشت محصولات زیتون به باغ خود رفته بود هدف آتش صهیونیست‌ها قرار گرفت. خانواده او در مصاحبه با الجزیره اعلام کردند «تنها جرم او چیدن زیتون» بود. تاراج باغ‌ها و محصولات فلسطینی‌های کرانه باختری اتفاق جدیدی نیست که بتوان آن را به ۷ اکتبر نسبت داد. فلسطینی‌ها برای ورود به زمین‌های کشاورزی خود در منطقه مزرعه حائل یا پشت آنها باید از اسرائیل مجوز رسمی دریافت کنند.

بخش نظارت میدانی دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل (OCHA) در سال ۲۰۲۰ گزارشی منتشر کرده که در آن نشان می‌دهد تنها در دو استان اورشلیم و رام‌الله، «تعداد فلسطینی‌هایی که در طول برداشت محصول به زمین‌های خود رسیده‌اند، در مقایسه با سال ۲۰۱۹، بیش از ۶۰ درصد کاهش یافته است.» در سال ۲۰۲۱ حداقل ۴۵ حمله به مزارع کرانه باختری ثبت شده است. این حملات شامل به شهادت رساندن کشاورزان، حمله به کودکان، آتش زدن و به تاراج بردن محصولات است. جدای از حملاتی که به صورت نظام‌یافته توسط ارتش اسرائیل در این مناطق صورت می‌گیرد، کشاورزان از تهاجم‌هایی می‌گویند که توسط شهرک‌نشینان صورت می‌گیرد.

یوسف حموده یکی از کشاورزان فلسطینی است که در سال ۲۰۲۱ در مصاحبه با «مرکز اطلاعات اسرائیل برای حقوق بشر در سرزمین‌های اشغالی» روایتی از حمله شهرک‌نشینان به مزرعه و خانواده‌اش را شرح می‌دهد. این ماجرا به یک روز ختم نمی‌شود و روز بعد سربازان اسرائیلی برای تکمیل عملیات ناتمام شهرک‌نشین‌ها دوباره به ملک او یورش می‌برند. فلسطینی‌های بسیاری این تجربه را تعریف کرده‌اند که وقتی بالاخره مجوز ورود به باغات خود را یافتند با محصولات برداشت شده، زمین‌های سوخته و املاک تصاحب‌شده روبه‌رو شدند. این مرکز تعداد زیادی روایت مزارع فلسطینی به تاراج رفته تا پیش از عملیات ۷ اکتبر را ثبت کرده است؛ شرایطی که اهالی کرانه باختری ناگزیرند بین گرسنگی و مرگ یکی را انتخاب کنند.

این وضعیت بعد از طوفان الاقصی با رویکرد خشن‌تری نسبت به اهالی کرانه باختری ادامه یافت. به ازای خون‌های ریخته شده در غزه، صهیونیست‌ها مزارع و اموال اهالی کرانه باختری را به خاک نشاندند تا هر فلسطینی سهمی از این نسل‌کشی ببرد. در سال ۲۰۲۵ سازمان ملل اعلام کرد خشونت صهیونیست‌ها علیه مزرعه‌داران در این سال به بالاترین سطح در طول همه سال‌ها رسیده است. در اکتبر ۲۰۲۵ دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد (OCHA)، تعداد ۲۶۴ حمله شهرک‌نشینان اسرائیلی را ثبت کرد که بالاترین تعداد ماهانه از زمان شروع ثبت چنین حوادثی در سال ۲۰۰۶ است. این حملات فقط به آسیب‌های مالی محدود نبوده. سازمان ملل گزارش می‌دهد در سال ۲۰۲۵ به طور متوسط از هر پنج کشته یک نفر کودک بوده است. تعداد زیادی از این کشتار‌ها در جریان حملات به مزارع فلسطینی‌ها رقم خورده است. برای مثال در اکتبر (مهر) همان سال پسربچه‌ای ۱۵ ساله در حمله روستای سلواد در استان رام‌الله توسط نیرو‌های اسرائیلی مورد اصابت گلوله قرار گرفت.

یکی از تلخ‌ترین این موارد را می‌توان روایت الجزیره از مزرعه‌ای فلسطینی دانست که اکنون به دست یک اسرائیلی افتاده است. گزارش درباره «آویچای سویسا، یک شهرک‌نشین اسرائیلی است که مزرعه‌ای را در منطقه مرزی فلسطینی اداره می‌کند.» مزرعه یک فلسطینی در سال ۲۰۲۳ توسط ارتش اسرائیل تصاحب شد و حالا این مرد ادعا می‌کند در حال احیای این زمین است. در سال جاری شدت این حملات بسیار گسترش یافته است. الجزیره در گزارش خود می‌گوید «بسیاری از فلسطینی‌ها در کرانه باختری اشغالی، امسال را از نظر حملات شهرک‌نشینان، بدترین سال تاکنون توصیف می‌کنند» و این در حالی است که فصل حملات تازه شروع شده است. شهرک‌نشینان مسلح اسرائیلی سوار بر تراکتور به زمین‌های بین روستا‌های رامین و برقع در شمال کرانه باختری اشغالی حمله کردند. آنها به سمت کشاورزانی که به سمت درختان خود می‌رفتند، آتش گشودند.

یک تلخی بی‌پایان

صهیونیست‌ها زندگی در فلسطین را با همه ابزار‌های ممکن برای ساکنان حقیقی این سرزمین به جهنم بدل کرده‌اند. نابودی فرهنگ، ازبین‌بردن زیرساخت‌ها، تلاش برای حذف یک گروه خاص جمعیتی و... مصادیق محرز جنایت نسل‌کشی هستند. راویانی که با دیدگاه گزینشی به تاریخ، عملیات طوفان الاقصی را سرآغاز اوضاع اسف‌بار فلسطینی‌ها روایت می‌کنند، بخش مهمی از تاریخ را به دیده فراموشی می‌سپارند. فشار علیه تمام جزئیات زندگی فلسطینی‌ها از «یوم النکبه» آغاز شده و به موازات عمر رژیم جعلی اسرائیل ادامه یافته است. در شرایطی که هر لحظه زندگی در این سرزمین با تهدید و چالش مواجه بود گروه‌های مقاومت و مردم فلسطینی راه دیگری پیش روی خود برای فرار از این وضع نمی‌دیدند. فینکلشتاین، دانشمند و فعال سیاسی مشهور آمریکایی در مصاحبه‌ای با TRT World به تحلیل ۷ اکتبر پرداخته بود.

وی در بخشی از این مصاحبه گفته بود: «محاصره غزه توسط اسرائیل و اعمال محاصره بر آن، در قلب و ذهن غزه‌ای‌ها نفرت عمیقی از اسرائیلی‌ها ایجاد می‌کرد. می‌توانم از طرف خودم تصور کنم که اگر در اردوگاه کار اجباری مانند غزه بودم، احساس می‌کردم در قفس هستم. از زمانی که اسرائیل محاصره را اعمال کرد، ۹۹ درصد از مردم غزه هرگز از این سرزمین خارج نشده‌اند. آنها در آن جهنم پرجمعیت - به عرض پنج مایل و طول ۲۵ مایل - گرفتار شده‌اند. هیچ‌کس اجازه ورود ندارد، هیچ‌کس اجازه خروج ندارد. آنها تمام عمرشان آنجا گرفتار بوده‌اند.» فینکلشتاین در ادامه آنچه در ۷ اکتبر رخ داد را نه یک حمله، بلکه مانند یک شورش بردگان توصیف کرد. چیزی که در واقعه «شورش نات ترنر» یعنی مشهورترین شورش بردگان آمریکایی بروز یافت.