دانشمندان نقش شوخ طبعی را در افسردگی کشف کرده‌اند

به گزارش مجله خبری نگار، طنز می‌تواند به طور موقت خلق و خو را بهبود بخشد و از تاب‌آوری روانی در طول علائم افسردگی پشتیبانی کند. با این حال، در طول مرحله حاد بیماری، تلاش برای خنداندن کسی می‌تواند در واقع اضطراب و افکار منفی را افزایش دهد. مقاله ایزوستیا در مورد اینکه چه زمانی طنز می‌تواند برای افسردگی مفید باشد و چرا برای هر شرایطی مناسب نیست، بحث می‌کند.

وقتی طنز می‌تواند به کاهش افسردگی کمک کند

آنا برانیکا، روانشناس بالینی از دانشگاه علوم اجتماعی و انسانی لهستان، تحقیقات موجود در مورد استفاده از طنز در افسردگی، از جمله داده‌های مربوط به تأثیر عاطفی آن، واکنش افراد به محتوای طنزآمیز و نتایج مداخلات مختلف را تجزیه و تحلیل کرد. این مطالعه در مجله Clinical Psychology Review منتشر شد.

تأثیر طنز بر سلامت روان توسط مطالعات تصویربرداری عصبی تأیید شده است. پاسخ به طنز مستقیماً بر مناطقی از مغز که در ایجاد افسردگی نقش دارند، از جمله مدار‌های عصبی مرتبط با قشر جلوی مغز و سیستم لیمبیک، تأثیر می‌گذارد.

تجزیه و تحلیل نشان داد که اثربخشی طنز به مرحله افسردگی، زمینه و شکل خاص طنز بستگی دارد. در مرحله حاد بیماری، طبق داده‌های بررسی شده، مداخلات طنزآمیز بی‌اثر بودند.

بهترین نتایج در افرادی با علائم افسردگی خفیف و افراد در حال بهبودی مشاهده شد. در چنین مواردی، شوخ طبعی می‌تواند تاب‌آوری روانی را ارتقا داده و به فرد در حفظ سلامت روان کمک کند.

چگونه شوخی‌ها می‌توانند به علائم خفیف کمک کنند

طبق این بررسی، شوخ‌طبعی می‌تواند بر فرآیند‌های خاصی که با افسردگی مرتبط هستند تأثیر بگذارد. به طور خاص، می‌تواند تمرکز فرد را از مشکلات دور کند و به طور موقت تمایل به تمرکز بر رویداد‌های منفی را کاهش دهد.

نویسنده معتقد است که امن‌ترین استراتژی، استفاده از محتوای طنزآمیز است که به حواس‌پرتی از مشکلات کمک می‌کند. برانتسکا به عنوان مثال به گفتن جوک اشاره می‌کند. با این حال، این بدان معنا نیست که خنده به تنهایی افسردگی را از بین می‌برد. بلکه، مطالعات بررسی شده، طنز را به عنوان ابزاری بالقوه برای حمایت از احساسات مثبت و تاب‌آوری روانی، به ویژه هنگامی که علائم خفیف هستند، در نظر می‌گیرند.

آیا تلاش برای خنداندن کسی می‌تواند مضر باشد؟

برای کسی که افسردگی دارد، خنده دیگران همیشه به عنوان یک واکنش مثبت تلقی نمی‌شود. افراد مبتلا به این بیماری بیشتر احتمال دارد از ژلوتوفوبیا - ترس از مسخره شدن - رنج ببرند. بنابراین، یک موقعیت طنزآمیز که برای یک نفر بی‌ضرر به نظر می‌رسد، ممکن است توسط دیگری تهدیدآمیز تلقی شود.

طبق این بررسی، تلاش برای «به زور» شاد کردن کسی در طول مرحله حاد افسردگی باید با احتیاط ویژه انجام شود. چنین اقداماتی می‌تواند به جای بهبود خلق و خوی مورد انتظار، باعث اضطراب شدید شود.

خود-طعنه‌زنی خطر خاصی دارد. تلاش برای خندیدن به مشکلات خود، در برخی موارد، می‌تواند در واقع افکار منفی را تقویت کرده و وضعیت عاطفی فرد را بدتر کند.

چرا طنز تلخ برای افسردگی خطرناک است؟

همچنین هنگام استفاده از میم‌های اینترنتی منفی و سایر اشکال طنز تلخ، احتیاط لازم است. افراد مبتلا به افسردگی ممکن است چنین محتوایی را با وضعیت عاطفی خود مرتبط‌تر بدانند. در کوتاه‌مدت، این امر گاهی منجر به بهبود خلق و خو می‌شود.

با این حال، قرار گرفتن طولانی مدت در معرض چنین محتوایی می‌تواند ذهنیت بدبینانه را تقویت کند. بنابراین، تسکین عاطفی کوتاه مدت لزوماً به این معنی نیست که نوع خاصی از طنز در درازمدت مفید خواهد بود.

همچنین خطراتی در ارتباط با استفاده از طنز توسط متخصصان سلامت روان وجود دارد. یک شوخی ضعیف از سوی یک درمانگر می‌تواند توسط بیمار به عنوان عدم همدلی یا به عنوان بی‌ارزش جلوه دادن مشکل او تلقی شود. به همین دلیل، برانتسکا معتقد است که قبل از استفاده از طنز با بیمار، در نظر گرفتن وضعیت روانی او و نحوه درک او از موقعیت مهم است.

چرا شوخ طبعی جایگزین درمان افسردگی نیست؟

این محقق تأکید می‌کند که نباید شوخ‌طبعی را به عنوان یک درمان مستقل برای افسردگی در نظر گرفت.

طنز یک درمان جهانی برای افسردگی نیست و نمی‌تواند جایگزین درمان‌های پیچیده شود، اما می‌تواند به عنوان یکی از عناصر آن عمل کند.

به گفته برانتسکی، برای مؤثر بودن، طنز باید متناسب با مرحله درمان و همچنین توانایی‌های عاطفی و شناختی فعلی بیمار باشد. او معتقد است که امیدوارکننده‌ترین کاربرد آن در ایجاد تاب‌آوری روانی و جلوگیری از عود بیماری است، نه استفاده از آن در شدیدترین دوره‌های افسردگی.

نویسنده همچنین به فناوری‌های دیجیتال - برنامه‌ها، چت‌بات‌ها و واقعیت مجازی با استفاده از هوش مصنوعی - توجه می‌کند. این موارد می‌توانند مداخلات طنزآمیز را در دسترس‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر کنند. با این حال، محقق معتقد است که بدون نظارت حرفه‌ای، چنین ابزار‌هایی می‌توانند الگو‌های تفکر بدبینانه را نیز تقویت کنند.