نتیجه بررسی‌های لاشه فوک‌های خزری، یک راز دردناک را برملا کرد

به گزارش مجله خبری نگار، مجیدجباری: از ابتدای سال تاکنون لاشه ۳۵ فوک خزری در سواحل ایران مشاهده شده است. در حالی که مرگ این گونه آندمیک خزر همچنان ادامه دارد، قرار است با مشارکت ۵ کشور ساحلی دریای خزر، برنامه اقدام منطقه‌ای حفاظت از فوک خزری در چارچوب کنوانسیون تهران دنبال و تصویب شود تا ایران و ۴ کشور دیگر حاشیه خزر با همکاری یکدیگر از این گونه ارزشمند حفاظت کنند.

مدیرکل دفتر زیست بوم‌های دریایی و سواحل سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به تلفات این گونه آندمیک دریای خزر گفت: مرگ ومیر و تلفات فوک خزری عمدتا در آب‌های ایران اتفاق نمی‌افتد و لاشه‌های کشف شده در سواحل ایران معمولا از شمال دریای کاسپین و از مسیر میانکاله وارد آب‌های ایران می‌شوند. به همین خاطر است که در مازندران بیشتراز گیلان تلفات فوک خزری دیده می‌شود.

شهرام فداکار در گفت‌و‌گو با همشهری‌آنلاین تصریح کرد: بررسی لاشه‌هایی که در سواحل ایران مشاهده شده، نشان می‌دهد در بسیاری از موارد، فوک‌ها مدت زیادی پیش از رسیدن لاشه به سواحل ایران تلف شده‌اند. با توجه به پیوستگی زیستگاه فوک خزری در سراسر دریای کاسپین، نمی‌توان محل مشاهده لاشه را محل تلف شدن فوک دانست و بخشی از این تلفات عمدتا در دیگر کشور‌های حاشیه خزر، به ویژه روسیه و قزاقستان اتفاق می‌افتد.

برنامه مشترک ۵ کشور برای فوک خزری

فداکار با اشاره به تلاش‌های منطقه‌ای برای حفاظت از فوک خزری گفت: از حدود یک سال گذشته، تهیه برنامه اقدام منطقه‌ای حفاظت از فوک خزری در دستور کار قرار گرفته و این سند پس از رایزنی‌های کارشناسی و دیپلماتیک میان کشور‌های حاشیه خزر و دبیرخانه کنوانسیون تهران، برای طرح در هفتمین کنفرانس اعضای این کنوانسیون آماده شده و قرار است این سند به عنوان یک برنامه منطقه‌ای در نشست کاپ ۷ در تهران مطرح و تصویب شود. پس از آن نیز کمیته‌های کارشناسی کشور‌های حاشیه خزر درباره موضوعاتی مانند حفاظت، آموزش، شناسایی زیستگاه‌های مهم و اقدامات فنی برای حفاظت از این گونه با یکدیگر همکاری خواهند کرد.

فرهنگسازی موفق میان صیادان

مدیرکل دفتر زیست بوم‌های دریایی و سواحل سازمان حفاظت محیط زیست، آموزش و فرهنگسازی میان صیادان را یکی از اتفاقات امیدوارکننده در حفاظت از فوک خزری در ایران دانست و گفت: در سال‌های اخیر گزارش‌های متعددی از سوی صیادان و دیگر کاربران سواحل درباره فوک‌های گرفتار در تور‌ها دریافت شده و در مواردی، نیرو‌های محیط زیست برای نجات فوک‌های زنده و بازگرداندن آنها به دریا اقدام کرده‌اند. کاهش موارد گرفتارشدن فوک‌ها در تور‌های صیادی و افزایش همکاری صیادان، نتیجه آموزش و فرهنگسازی در این زمینه بوده است.

کاهش ۹۰ درصدی جمعیت فوک خزری

فداکار درباره وضعیت جمعیت فوک خزری نیز گفت: ارزیابی دقیق جمعیت این گونه دشوار است، اما بررسی‌های ۲۰ تا ۳۰ سال گذشته نشان می‌دهد جمعیت آن کاهش شدیدی داشته است. برخی منابع از کاهش حدود ۹۰ درصدی جمعیت فوک خزری خبر می‌دهند و معتقدند که جمعیت این گونه از حدود یک میلیون فرد به نزدیک ۱۰۰ هزار فرد قطعه رسیده است.

مدیرکل دفتر زیست بوم‌های دریایی و سواحل سازمان حفاظت محیط زیست بخش عمده جمعیت فوک خزری در سواحل داغستان و دیگر مناطق روسیه، پس از آن در سواحل قزاقستان و سپس آذربایجان قرار دارد و تلفات کمتری در سواحل ایران مشاهده می‌شود.

فداکار تاکید کرد: ایران فوک خزری را در فهرست گونه‌های تحت حمایت سازمان حفاظت محیط زیست قرار داده و پیگیر قرار گرفتن آن در فهرست قرمز اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت IUCN با طبقه در معرض خطر انقراض است.