دانشمندان ثابت کرده‌اند که جوانان توانایی تفکر عمیق خود را از دست می‌دهند

به گزارش مجله خبری نگار، کارین بادالیان، دانشیار مغز و اعصاب در دانشگاه پیروگوف، به Gazeta گفت: جوانان توانایی تمرکز طولانی مدت، تجزیه و تحلیل و تفکر عمیق را از دست می‌دهند. این پدیده به عنوان "پوسیدگی مغز" شناخته می‌شود.

«برای مثال، در سال ۲۰۲۴، مطالعه‌ای که بیش از ۳۵ میلیون پست عمومی را تجزیه و تحلیل می‌کرد، در مجله Nature Human Behavior منتشر شد: تقریباً ۷۵٪ از لینک‌های ارسال شده در رسانه‌های اجتماعی بین سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۰ بدون کلیک کردن رد می‌شدند و کاربران برای استنباط‌های خود به تیتر‌ها و چکیده‌ها تکیه می‌کردند. دانشمندان این رویکرد را به بار اطلاعاتی زیاد نسبت دادند. مطالعه دیگری نشان داد که یک کاربر جوان به طور متوسط ​​تقریباً ۲۳۷ اعلان در روز یا هر چهار دقیقه دریافت می‌کند که باعث ایجاد اثر «توجه تقسیم‌شده» می‌شود، که در آن ادراک تکه‌تکه شده و توانایی تحلیلی ضعیف می‌شود. جوانان توانایی تمرکز طولانی مدت و تفکر عمیق را از دست می‌دهند - پدیده‌ای که به عنوان پوسیدگی مغز شناخته می‌شود.» این متخصص توضیح داد.

به گفته این پزشک، یکی از دلایل این پدیده، برون‌سپاری حافظه نامیده می‌شود: وقتی می‌دانیم که هر اطلاعاتی را می‌توان به سرعت در تلفن همراهمان پیدا کرد، تلاش برای به خاطر سپردن آن را متوقف می‌کنیم. تفکر کلیپی - عادت به مشاهده محتوای کوتاه و به سرعت در حال تغییر، که پردازش متون طولانی‌تر و تمرکز را دشوارتر می‌کند - نیز در این امر نقش دارد.

این پزشک خاطرنشان کرد: «طبق داده‌های مجله نوروایمیج، ۵۰ درصد از مردم مطالعه برای لذت بردن را کنار گذاشته‌اند و تقریباً از هر چهار جوان ۱۶ تا ۲۴ ساله، یک نفر می‌گوید که هرگز کتابی نخوانده است. دانشمندان داده‌های بیش از ۱۰۰۰ نفر را تجزیه و تحلیل کردند و تفاوت‌هایی را در ساختار مغز بین افراد با سطوح مختلف مهارت‌های خواندن شناسایی کردند: مهم‌ترین تفاوت‌ها در نواحی نیمکره چپ مسئول پردازش اطلاعات و قشر شنوایی بود.»

تأثیر صفحات نمایش و انجام همزمان چند کار به سن نیز بستگی دارد: دوره‌هایی وجود دارد که مغز به طور خاص آسیب‌پذیر است. به گفته بادالیان، بحرانی‌ترین دوره، دوران کودکی تا ۱۰ سالگی است - این زمان، زمان رشد فعال مغز است.

بادالیان توضیح داد: «استفاده بیش از حد از صفحه نمایش در این دوره می‌تواند رشد گفتار را به تأخیر بیندازد، تمرکز را مختل کند، تخیل و بازی مستقل را کاهش دهد و بر مهارت‌های اجتماعی تأثیر بگذارد. نوجوانی (۱۰ تا ۱۸ سال) دوره بازسازی در مناطقی از مغز است که مسئول خودکنترلی، برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری هستند؛ و با صرف زمان زیاد در مقابل صفحه نمایش و انجام چند کار همزمان، عادات شناختی ناکارآمد می‌توانند ریشه‌دار شوند: وابستگی به محرک‌های سریع (رسانه‌های اجتماعی، ویدیو‌های کوتاه) افزایش می‌یابد، توانایی تمرکز برای مدت طولانی کاهش می‌یابد و تکانشگری افزایش می‌یابد.»

با این حال، استفاده متعادل از فناوری در هر سنی می‌تواند مفید باشد اگر شامل یادگیری و تفکر فعال باشد (مثلاً یادگیری مهارت‌های جدید). برای کاهش خطر استرس دیجیتال بر عملکرد‌های شناختی، توصیه می‌شود که به صورت دوره‌ای از دستگاه‌ها استراحت کنید، حافظه خود را آموزش دهید، متن‌های طولانی‌تر بخوانید و اعلان‌های غیرضروری را خاموش کنید.