سقوط جنگنده A-10 چقدر برای آمریکا هزینه داشت؟ قیمت واقعی «تانک پرنده» فاش شد

به گزارش مجله خبری نگار،ایالات متحده جمعه گذشته و در طی یک روز، دو هواپیمای جنگی را در جریان جنگ با ایران از دست داد. دومین هواپیمایی که در تاریخ ۳ آوریل با آتش دشمن هدف قرار گرفت، یک فروند A-۱۰ Thunderbolt II بود که در حال جست‌وجوی خدمه هواپیمای اول، یعنی یک فروند F-۱۵E Strike Eagle، که پیش‌تر در همان روز سرنگون شده بود، مورد هدف قرار گرفته و ساقط شد، اگر چه روایت‌ها در مورد ساقط شدن یا صدمه دیدن آن متفاوت است. به ادعای رسانه‌های آمریکایی و مقامات نظامی این کشور، خلبان این هواپیمای تک‌سرنشین نجات یافت، اما خود هواپیما به جدیدترین تلفات این درگیری تبدیل شد. با توجه به هزینه بالای A-۱۰، این موضوع اصلاً خسارت کوچکی برای آمریکا محسوب نمی‌شود. بدتر اینکه تعداد این هواپیما بسیار محدود است، زیرا دیگر نمونه جدیدی از آن تولید نمی‌شود.

هواپیمای A-۱۰ Warthog در دهه ۱۹۷۰ وارد خط تولید شد. در آن زمان، نیروی هوایی آمریکا قصد داشت هزینه هر فروند را با سفارش اولیه ۶۰۰ هواپیما، به ۱۵ میلیون دلار محدود کند. با این حال، این رقم مربوط به ارزش این پول در دهه ۱۹۷۰ است و امروز معادل حدود ۱۲۰ میلیون دلار برای هر فروند A-۱۰ خواهد بود. محاسبه هزینه حتی پیچیده‌تر می‌شود وقتی در نظر بگیریم هواپیمای آمریکایی که بر فراز تنگه هرمز هدف قرار گرفت، در واقع بیش از این مقدار ارزش دارد، زیرا تمامی A-۱۰‌های فعال طی سال‌ها به‌روزرسانی شده‌اند.

تسلیحات جدید و قابلیت‌های مدرن، قیمت و هزینه ساخت هر A-۱۰ را افزایش داده‌اند. یکی از مهم‌ترین عوامل هزینه، تسلیحات این هواپیما است. شاخص‌ترین ویژگی Warthog توپ گاتلینگ ۳۰ میلی‌متری هفت‌لول آن است که حدود ۱۶ درصد وزن کل هواپیما را تشکیل می‌دهد. این توپ که ابتدا توسط General Electric ساخته شد و اکنون توسط General Dynamics تولید می‌شود، قادر است بیش از ۳،۹۰۰ گلوله در دقیقه (یا ۶۵ گلوله در ثانیه) شلیک کند. توانایی شلیک سریع گلوله‌های اورانیوم ضعیف‌شده، ضدزره و انفجاری-آتش‌زا، هزینه نگهداری و تسلیح این هواپیما را افزایش می‌دهد.

با این حال، هزینه‌برترین بخش هواپیمای A-۱۰، ارتقا‌ها و نوسازی‌هایی است که این هواپیما در طول سال‌ها دریافت کرده است؛ برخی از این ارتقا‌ها حتی از هزینه اولیه خود هواپیما نیز فراتر رفته‌اند. این ارتقا‌ها شامل تسلیحات پیشرفته‌تر مانند بمب‌های هدایت‌شونده دقیق JDAM، بمب‌های خوشه‌ای آتش‌زا، موشک‌های AGM-۶۵ و AIM-۹، راکت‌های هدایت‌شونده لیزری و غیرهدایت‌شونده و مین‌های پرتابی می‌شود. همچنین سامانه‌های دفاعی جدید مانند فلر‌های مادون‌قرمز، چف‌های جنگ الکترونیک، پاد‌های اخلالگر و فلر‌های روشنایی نیز به هزینه کلی این هواپیما افزوده‌اند.

ارتقا‌های عمده A-۱۰ حتی تا سال ۲۰۱۴ نیز ادامه داشته و شامل سامانه‌های ارتباطی پیشرفته‌تر، دید در شب و یک نمایشگر دیجیتال آگاهی موقعیتی در کابین شده است. در سال‌های اخیر نیز خلبانان از سامانه نشانه‌روی پیشرفته HObIT که روی کلاهخود نصب می‌شود استفاده می‌کنند و می‌تواند هم‌زمان بین ۶ تا ۱۸ هدف را نشانه‌گیری کند. یکی دیگر از ارتقا‌های گران‌قیمت این هواپیمای پشتیبانی نزدیک هوایی، نصب بال‌های جدید است که هزینه هر جفت آن به‌طور میانگین بین ۶.۴ تا ۷ میلیون دلار است. این بال‌ها روی A-۱۰‌های باقی‌مانده در ناوگان نیروی هوایی نصب شده‌اند و در حال حاضر حدود ۱۶۲ فروند از این هواپیما همچنان در خدمت هستند، عددی که به‌مرور در حال کاهش است.

هیچ A-۱۰ جدیدی در بیش از ۴۰ سال اخیر ساخته نشده است. آخرین A-۱۰ Thunderbolt II در سال ۱۹۸۴ تولید شد. از مجموع ۷۱۳ فروند ساخته‌شده، اکنون حدود ۱۶۲ فروند (که پس از ارتقا با نام A-۱۰C شناخته می‌شوند) همچنان در حال پرواز هستند. با وجود تعداد محدود، نیروی هوایی آمریکا هنوز برنامه مشخصی برای جایگزینی این هواپیما ندارد.

یکی از دلایل این موضوع آن است که با وجود سن بالا، A-۱۰ همچنان یک هواپیمای بسیار قدرتمند محسوب می‌شود. به لطف ارتقا‌های گسترده، توانایی‌های این هواپیما آن را به یکی از اجزای مهم قدرت هوایی آمریکا تبدیل کرده است؛ موضوعی که در شرایط ژئوپلیتیکی فعلی اهمیت زیادی دارد. این هواپیما در ابتدا برای مقابله با تانک‌های قدرتمند شوروی طراحی شده بود، اما همچنان در مأموریت‌های حمله زمینی و پشتیبانی نزدیک هوایی کاربرد گسترده‌ای دارد.

با این حال، در نهایت هیچ میزان ارتقایی نمی‌تواند کاملاً فرسودگی ناشی از گذر زمان را جبران کند. نیروی هوایی آمریکا به‌طور علنی اعلام کرده که قصد دارد این هواپیما را بازنشسته کرده و بودجه آن را به جنگنده مدرن‌تر F-۳۵ Lightning II اختصاص دهد. این اتفاق هنوز رخ نداده، زیرا A-۱۰ همچنان یک جنگنده بسیار کارآمد است. اما در نهایت باید جایگزینی برای آن پیدا شود، به‌ویژه با توجه به اینکه، همان‌طور که سرنگونی اخیر نشان داد، تعداد این هواپیما‌ها محدود است.

منبع:روزیاتو