دانشمندان تأثیر ژنتیک بر تغذیه و سلامت متابولیک را بررسی کرده‌اند

به گزارش مجله خبری نگار، ترجیحات غذایی نه تنها به عادات و سبک زندگی، بلکه به ساختار ژنتیکی فرد نیز بستگی دارد. یک مطالعه جدید که در مجله Medical Xpress منتشر شده است، نشان داد افرادی که دارای گونه‌های ژنتیکی خاصی هستند که با هوس غذا‌های شیرین یا چرب مرتبط هستند، بیشتر احتمال دارد چنین غذا‌هایی را انتخاب کنند و در معرض خطر بیشتری برای چاقی و دیابت نوع ۲ قرار دارند. دانشمندان معتقدند که این یافته‌ها به توسعه رویکرد‌های شخصی‌سازی‌شده‌تر برای پیشگیری از بیماری‌های مرتبط با رژیم غذایی کمک خواهد کرد.

چرا بعضی افراد غذا‌های شیرین و چرب را ترجیح می‌دهند؟

محققان کشف کرده‌اند که ویژگی‌های ژنتیکی می‌توانند بر ترجیحات غذایی فرد تأثیر بگذارند. به طور خاص، گونه‌های ژنی مرتبط با میل به طعم‌های شیرین یا چرب ممکن است احتمال انتخاب بیشتر غذا‌هایی با این ویژگی‌ها توسط فرد را افزایش دهند.

این مطالعه یکی از بزرگترین مطالعاتی بود که تاکنون به بررسی عوامل ژنتیکی مرتبط با ترجیحات چشایی پرداخته است. محققان از داده‌های بانک زیستی بریتانیا، پایگاه داده‌ای حاوی اطلاعات مربوط به تقریباً نیم میلیون نفر از ساکنان بریتانیا که داده‌های ژنتیکی خود را ارائه داده و پرسشنامه‌هایی در مورد عادات غذایی، رژیم غذایی و سلامت خود تکمیل کرده‌اند، استفاده کردند.

برای مطالعه‌ی ارتباط بین ژن‌ها و طعم، محققان داده‌های حاصل از بررسی‌های ترجیحات غذایی را با پایگاه‌های داده‌ی حسی که ویژگی‌های غذایی مانند میزان شیرینی، شوری و میزان چربی را توصیف می‌کردند، ترکیب کردند.

این یافته‌ها نشان می‌دهد که تمایل به پرخوری غذا‌های بسیار خوش‌طعم، مانند نوشیدنی‌های شیرین، غذا‌های سرخ‌شده و چیپس سیب‌زمینی، تا حدودی در ژن‌های ما ریشه دارد.

برای این مطالعه، دانشمندان یک مطالعه‌ی همبستگی در سطح ژنوم انجام دادند، روشی که به آنها امکان می‌دهد تفاوت‌های ژنتیکی مرتبط با صفات، رفتار‌ها یا بیماری‌های خاص را جست‌و‌جو کنند.

محققان ابتدا ترجیحات چشایی شرکت‌کنندگان را شناسایی کردند و یک تجزیه و تحلیل ژنتیکی در مقیاس بزرگ از بخشی از پایگاه داده زیست‌بومک بریتانیا انجام دادند. این به آنها اجازه داد تا انواع ژن مرتبط با هوس برای سه طعم اساسی: شیرین، شور و چرب را شناسایی کنند. سپس آنها یک امتیاز ژنتیکی تخصصی ایجاد کردند که تأثیر ترکیبی عوامل ژنتیکی مختلف بر ترجیحات فرد را در نظر می‌گرفت. سپس آنها آزمایش کردند که آیا افرادی که استعداد ژنتیکی بیشتری برای یک طعم خاص دارند، در واقع بیشتر احتمال دارد آن غذا‌ها را مصرف کنند یا خیر.

در طول تجزیه و تحلیل، محققان عوامل دیگری از جمله سن، جنسیت، پیشینه ژنتیکی و کل کالری دریافتی را در نظر گرفتند تا تأثیر ژنتیک بر ترجیحات چشایی را با دقت بیشتری تعیین کنند.

این رویکرد به طور قابل توجهی توانایی ما را در مطالعه‌ی اساس ژنتیکی ترجیحات چشایی در گروه‌های بزرگی از افراد و درک نقش این پیش‌زمینه‌های ارثی در رفتار‌های پیچیده‌ی انسانی و بیماری‌های متابولیک بهبود می‌بخشد.

نتایج اولیه نشان داد افرادی که استعداد ژنتیکی بیشتری برای علاقه به شیرینی‌جات دارند، در واقع غذا‌های شیرین بیشتری مصرف می‌کنند. به طور متوسط، این تفاوت حدود ۷ گرم غذای شیرین در روز بود.

علاوه بر این، دانشمندان دریافتند که ترجیحات ژنتیکی بالاتر برای طعم‌های شیرین و چرب با وزن بیشتر و افزایش جزئی خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ مرتبط است. محققان معتقدند که این ارتباط تا حد زیادی با این واقعیت توضیح داده می‌شود که افرادی که این صفات ژنتیکی را دارند، بیشتر احتمال دارد غذا‌های بسیار خوش طعم مصرف کنند. نویسندگان این مطالعه خاطرنشان می‌کنند که ژن‌هایی که بر ترجیحات چشایی تأثیر می‌گذارند، ممکن است از طریق شکل‌گیری رفتار غذایی، نقش مهمی در خطر ابتلا به بیماری‌های متابولیک داشته باشند.

جولی جرویس

نتایج ما نشان می‌دهد که ژن‌های دخیل در ترجیحات چشایی ممکن است با تأثیرگذاری بر عادات غذایی، نقش مهمی در خطر ابتلا به بیماری‌های متابولیک داشته باشند.

در آینده، یافته‌های این مطالعه ممکن است به ایجاد توصیه‌های غذایی دقیق‌تر کمک کند. به عنوان مثال، افرادی که استعداد ژنتیکی قوی برای شیرینی دارند، ممکن است از استراتژی‌های خاص - ابزار‌های رفتاری یا اصلاح طعم غذا‌ها با ادویه‌ها - به جای توصیه‌های غذایی جهانی بهره‌مند شوند. محققان قصد دارند این یافته‌ها را در گروه‌های دیگر افراد آزمایش کنند و همچنین بررسی کنند که چگونه استعداد ژنتیکی به سایر طعم‌ها - تلخ، ترش و اومامی - ممکن است بر کیفیت رژیم غذایی و خطر بیماری تأثیر بگذارد.

دانشمندان همچنین در حال بررسی این موضوع هستند که آیا ژنتیک ترجیحات چشایی می‌تواند بر نحوه پاسخ افراد به دارو‌های بیماری‌های متابولیک تأثیر بگذارد یا خیر. آنها امیدوارند که این امر به شناسایی افرادی که ممکن است از چنین دارو‌هایی بهره‌مند شوند، کمک کند و توسعه پزشکی شخصی‌سازی شده را در زمینه‌های چاقی و دیابت نوع ۲ پیش ببرد.