تثبیت جایگاه ایران در معادلات جدید منطقه

به گزارش مجله خبری نگار، گزارش شبکه کان در مورد عدم اجازه یکی از کشور‌های منطقه به اسرائیل برای استفاده از حریم هوایی‌اش در حمله اخیر به ایران، نشان از تغییر رویکرد‌ها در منطقه نسبت به جایگاه ایران دارد. یک استراتژیست نظامی آمریکایی معتقد است که ایران به کشور مسلط منطقه‌ای تبدیل خواهد شد.

جنگ تحمیلی رمضان و گسترش منطقه‌ای آن توسط ایران و محور مقاومت، در تغییر ادراک کشور‌های خاورمیانه نسبت به قدرت و هژمونی ایران بسیار موثر بوده است. رویارویی همزمان تهران با دو قدرت هسته‌ای که سال‌ها تصور می‌شد از لحاظ نظامی برتری قابل توجهی دارند، نوع نگاه‌ها به قدرت و البته نفوذ منطقه‌ای تهران را دگرگون کرده است.

اکنون اسرائیل از عدم اجازه عبور جنگنده‌هایش برای حمله به ایران ابراز شگفتی می‌کند. همان طور که گزارش‌ها از مذاکره مستقیم برخی متحدان آمریکا برای عبور از تنگه هرمز با ایران، ترامپ را عصبانی کرده بود.

تغییر محتوم چهره منطقه در جنگ رمضان

«نرگس باجی اوغلی» دانشیار مطالعات خاورمیانه در دانشگاه جان هاپکینز و «ولی نصر» استاد مطالعات خاورمیانه در همین دانشگاه به تازگی با نگارش مقاله‌ای مشترک با عنوان «استراتژی کلان جدید ایران» از چگونگی تغییر محتوم منطقه در نتیجه یک جمهوری اسلامی جدید پساجنگ، روایت کرده‌اند.

این مقاله بلند با بررسی شرایط ایران قبل و پس از جنگ تحمیلی رمضان، نتیجه می‌گیرد که خروج موفق تهران از یک جنگ تمام عیار و نمایش قدرت خود و متحدان منطقه‌ای آن (محور مقاومت) به طور حتم شرایط منطقه پس از جنگ را تغییر خواهد داد.

این مقاله تصریح می‌کند که اکنون ایران به «یک بازیگر اصلی» در خاورمیانه تبدیل شده و حملاتش به پایگاه‌های آمریکا در سراسر منطقه، در تغییر تلقی کشور‌ها نسبت به قدرت ایران موثر بوده است.

تسلط نیرو‌های مسلح ایران بر تنگه هرمز و عدم توانایی آمریکا برای به دست گرفتن کنترل آن، باعث شده تا حدود قدرت واشنگتن به عنوان ابرقدرت جهانی، برای همگان روشن شود. فارن افروز اخیرا در گزارشی به محدودیت قدرت آمریکا نسبت به جاه طلبی‌های جهانی‌اش اشاره کرده است.

این نشریه می‌نویسد: «مساله تنگه هرمز نشان داد که برتری نظامی آمریکا دیگر برای حفظ نظم دریایی و کنترل کشتیرانی در سراسر جهان کافی نیست.»

درست در همین نقطه است که دیکه قدرت ایران در آبراهه تنگه هرمز، باعث شده تا نگاه کشور‌های منطقه نسبت به جایگاه منطقه‌ای ایران تغییرات قابل توجهی داشته باشد.

شیخ‌نشین‌ها قدرت ایران را می‌پذیرند

سرهنگ داگلاس مک‌گرگور، افسر بازنشسته آمریکایی معتقد است که شیخ‌نشین‌های حاشیه خلیج فارس یقین دارند که باید در نهایت برتری قدرت ایران را در این منطقه بپذیرند؛ این نظامی سابق ارتش ایالات متحده همچنین معتقد است که پس از این جنگ، کشور‌های منطقه به آمریکا اجازه ایجاد پایگاه نظامی نخواهند داد.

مصداق بارز سخن مک‌گرگور، عدم اجازه یکی از کشور‌های منطقه به اسرائیل برای استفاده از حریم هوایی‌اش در اخیر حمله به ایران است.

کان با اعلام این خبر افزوده است: «این تصمیم (عدم اجازه تل‌آویو برای استفاده از حریم هوایی کشور مورد نظر) برای مقام‌های اسرائیلی غافلگیرکننده بود؛ چرا که آنها انتظار داشتند همکاری، همان‌گونه که در دور‌های پیشین رخ داده بود، ادامه یابد. این تصمیم در عالی‌ترین سطوح آن کشور اتخاذ شده بود و در اسرائیل به‌عنوان پیام سیاسی روشن تفسیر شد.»

پس از تبادل آتش چند روز گذشته بین ایران، آمریکا و اسرائیل، برخی کارشناسان اینطور استدلال می‌کنند که تداوم آتش تهران به سوی پایگاه‌های آمریکا در منطقه این پیام را به اعراب منتقل می‌کند که حضور پایگاه‌های آمریکایی نه عاملی برای دفاع از آنها که باعث دردسرشان خواهد بود.

پروفسور رابرت پیپ، نویسنده و متخصص استراتژی نظامی و تروریسم نیز با اشاره به پاسخ قاطع تهران به حملات چند روز گذشته آمریکا و موشک باران اهدافی در منطقه گفته است: «تهدید‌های ایران و قدرت فزاینده آن، دونالد ترامپ را وادار کرد تا تماس‌هایی برای اعمال فشار بر اسرائیل و عقب‌نشینی آن انجام دهد. واقعیت این است که بدون کسب قدرت توسط ایران ترامپ صرفا به خاطر یک تهدید ساده دست به چنین اقداماتی نمی‌زد.»

این استراتژیک نظامی نهایتا اعتراف می‌کند: «ایران به چهارمین هژمون منطقه‌ای در خلیج فارس تبدیل خواهد شد. به عبارت دیگر، کشور مسلط در این منطقه خواهد بود».