ورزش؛ کلید طلایی حفظ جوانی، قدرت و شادابی در تمام سنین

به گزارش مجله خبری نگار،؛ روژیار شعبانی خواه - مسعود روشنی، مدرس فدراسیون‌های ورزشی و اسناد دانشگاهی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان با تأکید بر اهمیت ورزش، از نقش آن در حفظ جوانی، شادابی و قدرت جسمانی انسان‌ها سخن گفت.

وی با اشاره به دغدغه همیشگی انسان‌ها درباره از دست دادن شادابی و طراوت دوران جوانی اظهار داشت: انسان‌ها همیشه نگران از دست دادن شادابی، طراوت و قدرت ایام جوانی هستند و همین موضوع همواره به‌عنوان یک دغدغه ذهنی مطرح بوده است. در میان راهکار‌های صنعتی و سنتی، یک راهکار مهم وجود دارد که بدن انسان را مجاب می‌کند به ادامه حیات، اما در شرایط قدرت، انعطاف و طراوت؛ آن هم انجام فعالیت‌های بدنی و توجه به تغذیه سالم است.

این کارشناس و محقق علوم غذایی و سلامت در ادامه افزود: یکی از علائم دوران کهولت سن، ناتوانی در انجام حرکات روزمره مانند پیاده‌روی با سرعت، دویدن یا پله‌نوردی در ساختمان است. شاید این موارد به‌صورت تیتروار ساده به نظر برسند، اما واقعیت این است که همین حرکات ساده بخش عمده‌ای از فعالیت‌های روزمره را تشکیل می‌دهند.

مسعود روشنی در ادامه با اشاره به پیامد‌های عدم فعالیت بدنی و تغذیه نامناسب گفت: روند پیری با افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های مزمن مانند دیابت نوع ۲ و بیماری‌های قلبی‌عروقی ارتباط نزدیکی دارد. فعالیت بدنی منظم با بهبود سلامت قلب و عروق، تنظیم سطح قند خون و افزایش عملکرد کلی متابولیک، خطر ابتلا به این عوارض را کاهش می‌دهد. افزایش سن اغلب منجر به کاهش تراکم استخوان، افزایش خطر پوکی استخوان و شکستگی‌های مرتبط می‌شود. ورزش، به‌ویژه تمرینات با وزنه و مقاومتی، برای بهبود تراکم مواد معدنی استخوان ضروری است و خطر آسیب‌های مرتبط با استخوان را کاهش می‌دهد. تغییرات مرتبط با افزایش سن می‌تواند تعادل و تحرک را مختل کند و افراد مسن را مستعد افتادن و زمین خوردن کند. برنامه‌های ورزشی که بر قدرت، انعطاف‌پذیری و تعادل تمرکز دارند، می‌توانند هماهنگی و ثبات را افزایش دهند و در نتیجه تحرک کلی افراد را بهبود بخشیده و خطر سقوط را کاهش دهند؛ بنابراین اهمیت فعالیت بدنی برای ادامه حیات در سنین بالا با کمترین آسیب مشخص می‌شود.

او افزود: افزایش سن ممکن است بر سلامت عاطفی و روانی تأثیر بگذارد و منجر به افزایش اضطراب و افسردگی شود. ورزش باعث تقویت خلق‌وخو و ایجاد مزایای روانشناختی قابل توجه می‌شود و به بهبود سلامت روانی در میان سالمندان کمک می‌کند. با افزایش سن، سلول‌های پیر در بدن تجمع یافته و اختلالات مرتبط با پیری را تشدید می‌کنند. تحقیقات نشان می‌دهد ورزش منظم می‌تواند به کاهش تعداد این سلول‌ها کمک کند.

مسعود روشنی، مدرس فدراسیون‌های ورزشی، در ادامه درباره اهمیت ورزش برای پیشگیری از پیری گفت: فعالیت بدنی منظم به سلامت جسمی، روانی و اجتماعی کمک می‌کند و همچنین می‌تواند از بروز یا پیشرفت بسیاری از بیماری‌های مزمن مانند بیماری قلبی، دیابت، چاقی، افسردگی و برخی سرطان‌ها جلوگیری کند.

وی افزود: برای بهره‌مندی از مزایای قابل توجه سلامتی، بزرگسالان (سنین ۱۸ تا ۶۴ سال، چه سالم و چه مبتلا به بیماری‌های مزمن در صورت توانایی) باید:

حداقل ۱۵۰ تا ۳۰۰ دقیقه در هفته فعالیت بدنی هوازی با شدت متوسط

یا ۷۵ تا ۱۵۰ دقیقه در هفته فعالیت بدنی هوازی با شدت بالا

همچنین تمرینات تقویتی دو روز در هفته (ترجیحاً سه روز، شامل کار با وزنه)

او ادامه داد: گنجاندن تمرینات قدرتی، چابکی و تعادلی در برنامه روزانه می‌تواند نقش مهمی در حفظ توان جسمی داشته باشد. یکی از ورزش‌هایی که به‌ویژه از سن چهل سالگی به بعد بسیار مؤثر است، تمرینات مقاومتی و کاردیو است. استفاده از تمرینات با وزنه علاوه بر تقویت عضلات، تأثیر مثبت روحی و روانی نیز دارد. همچنین ورزش‌های هوازی موجب تقویت قلب و عروق می‌شوند.

مسعود روشنی در ادامه درباره تعریف ورزش گفت: برای ورزش کردن کافی است به هر شکل ممکن فعالیت بدنی داشته باشید تا از مزایای آن بهره‌مند شوید. ورزش مانند یک نوشیدنی انرژی‌زا عمل می‌کند؛ پس از انجام آن، هوشیاری و انرژی افزایش می‌یابد و فرد ظاهر جوان‌تر و شاداب‌تری پیدا می‌کند.

وی افزود: ورزش می‌تواند کیفیت پوست را افزایش دهد و روند پیری را کند کند. پوست سفت‌تر ظاهر جوان‌تری ایجاد می‌کند. همچنین با بهبود گردش خون، کیفیت عملکرد جنسی نیز بهتر می‌شود. با افزایش سن حرکت بدن کندتر می‌شود، اما ورزش باعث افزایش انعطاف‌پذیری و چابکی می‌شود. در نتیجه ظاهر فرد جوان‌تر به نظر می‌رسد.

او ادامه داد: با افزایش سن برخی افراد دچار خمیدگی در حالت بدن می‌شوند، اما ورزش منظم می‌تواند این وضعیت را بهبود دهد. همچنین ورزش باعث افزایش تراکم استخوان و توده عضلانی شده و ظاهر فرد را جوان‌تر می‌کند. ورزش کیفیت خواب را افزایش می‌دهد و تنظیم خواب تأثیر مستقیمی بر پوست و ظاهر کلی بدن دارد.

وی افزود: ورزش باعث ترشح اندورفین شده و احساس شادی و نشاط ایجاد می‌کند که این موضوع در ظاهر فرد نیز تأثیرگذار است. همچنین متابولیسم بدن را افزایش می‌دهد و به مصرف مؤثر کالری کمک می‌کند. با افزایش سن خطر بیماری‌های قلبی و عروقی بالا می‌رود، اما ورزش منظم این خطر را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد. همچنین ورزش می‌تواند عملکرد مغز و حافظه را تقویت کرده و روند پیری ذهن را کند کند.

مسعود روشنی در پایان با طرح این سؤال که چرا به‌جای مصرف دارو و درمان، سراغ ورزش نمی‌رویم، گفت: بررسی‌ها در جوامع پیشرفته نشان می‌دهد که با نهادینه شدن فعالیت بدنی به‌عنوان یک فرهنگ عمومی، میزان درمان و ناتوانی به شکل چشمگیری کاهش یافته و این موضوع شرایط اجتماعی بهتری را ایجاد کرده است.