عملیات پرچم دروغین آمریکا و اسرائیل علیه ایران در جنگ

به گزارش مجله خبری نگار/فرهیختگان-سید علی موسوی: در فضای جنگ کنونی علیه ایران، کنار نبرد موشک‌ها، پهپاد‌ها و سامانه‌های راداری، میدان جنگی مهمی دیگر نیز باز شده است: میدان جنگ اطلاعات و افکار عمومی. در این میدان، «عملیات پرچم دروغین» به عنوان یک ابزار راهبردی برای تبرئه‌سازی حمله‌کننده و بارگذاری مسئولیت منفی بر شانه‌های ایران، تبدیل به یکی از مهم‌ترین تهدید‌های ترکیبی علیه جمهوری اسلامی شده است.

تعریف و سابقه عملیات پرچم دروغین

عملیات پرچم دروغین، به اقدامات پنهانی گفته می‌شود که نهاد‌های نظامی، اطلاعاتی یا سیاسی، طوری طراحی می‌کنند که منبع واقعی حمله مخفی بماند و تصور ایجاد شود گروه یا کشور دیگری مسئول آن است. این نوع عملیات، از دهه‌های پیش در ساختار جنگ نامتعارف، جنگ اطلاعاتی و روانی، ابزار اصلی برای توجیه حمله، تحریک افکار عمومی و ایجاد «بهانه جنگ» بوده است. در خاورمیانه، تاریخ طولانی از چنین عملیات‌هایی علیه ملت‌ها و دولت‌ها وجود دارد که یادآور این است که این روش، دیگر اختراعی نوین نیست، بلکه بخشی از منطق جنگی و سیاسی استعمارگرایانه و صهیونیستی است.

اسرائیل، با سابقه عملیات «سوزانا» در سال ۱۳۳۳ شمسی (۱۹۵۴ میلادی) در مصر، که در آن از طریق بمب‌گذاری در اهداف غیرنظامی مصر و نسبت‌دادن آن به گروه‌ها و ملی‌گرایان محلی، تلاش می‌کرد فضایی امنیتی و سیاسی ایجاد کند تا بتواند در منطقه کانال سوئز حضور خود و حضور نیرو‌های مستعمره‌گرای انگلیس را تأیید و مشروعیت بخشد، نمونه کلاسیکی از به‌کارگیری این تاکتیک را در خود جای داده است. این عملیات، اگرچه در آن زمان از نظر فنی شکست خورد، اما در آکادمی‌های امنیتی غرب و خاورمیانه به عنوان یکی از نخستین موارد شاخص پرچم دروغین مورد بررسی قرار گرفته است.

آمریکا و اسرائیل: شریکی در جنگ اطلاعاتی

در جنگ کنونی علیه ایران، آمریکا و اسرائیل در یک ساختار تقسیم‌کاری عملیاتی و رسانه‌ای به‌سر می‌برند. از یک سو، واشنگتن با ترکیب اینترنت، شبکه‌های رسانه‌ای جهانی و ماشین‌های تولید محتوای هوش مصنوعی، در حال تولید حجم عظیمی از روایت‌های نیمه‌درست و تأکیدشده است که ایران را به عنوان «متجاوز» و «مجری عملیات تجاوزآمیز» معرفی می‌کند. از سوی دیگر، تل‌آویو با تکیه بر ابزار‌های جنگی دیجیتال، شبکه‌های اجتماعی، و ارتباط فاصله‌نیم‌سازی با افکار عمومی کشور‌های عربی حاشیه خلیج فارس، تلاش می‌کند هرگونه حادثه یا اتفاق مبهم در خلیج فارس، پایگاه‌های نظامی منطقه‌ای یا زیرساخت‌های انرژی را به‌سریع‌ترین روش ممکن، به نام ایران وارد کند.

این تقسیم‌کاری، در سال‌های اخیر و به‌طور خاص در جریان جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل، به‌طور بی‌سابقه شدت گرفت. طبق گزارش‌های رسانه‌های بین‌المللی، این دوره نه تنها به‌عنوان جنگ موشکی و سایبری، بلکه به‌عنوان شروع عصر جدید جنگ روانی و اطلاعاتی، با استفاده از هوش مصنوعی و شبکه‌های اجتماعی، به ثبت رسیده است. در این چارچوب، عملیات پرچم دروغین، ابزاری از جمله اینجه‌دسته ابزار‌های «پست‌مودرن» در جنگ ترکیبی است که هدف اصلی‌اش، تأثیرگذاری بر افکار عمومی و ساختار‌های تصمیم‌گیری سیاسی و حقوقی است.

نمونه‌های جدید در جنگ کنونی

در جریان جنگ کنونی، چند مورد از اتهام‌زنی‌ها و افشای عملیات‌های پرچم دروغین در فضای عمومی و رسانه‌ای نشان می‌دهد که این تهدید صرفاً تئوری نیست، بلکه موجودیتی عملی با آثار ملموس است.

یکی از این موارد، اذعان اخیر مقامات بحرینی درباره این است که انفجاری در یک منطقه مسکونی در بحرین در ۹ مارس ۱۴۰۵ (۲۰۲۶ میلادی)، ناشی از اصابت موشک پاتریوت آمریکایی بوده است. این انفجار در ابتدا در فضای رسانه‌ای برخی از کشور‌های غربی و عربی، با تحمیل گمانه‌زنی‌هایی علیه ایران همراه شد، اما پس از اعلام رسمی ریخته‌شدنی‌های خودکار بحرینی، این موضوع به‌عنوان یک نمونه از «عملیات پرچم دروغین» برای تحریک کشور‌های همسایه و ایجاد تنش منطقه‌ای افشا شد. سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در واکنش به این اذعان، این رویداد را به عنوان «نمونه دیگری از عملیات پرچم دروغین برای بدنام کردن ایران و تحریک همسایگانش» توصیف کرد.

در همین چارچوب، اعلام اخیر از شلیک موشک‌های بلندبرد به پایگاه مشترک آمریکا و بریتانیا در دیه‌گو گارسیا، که از سوی اسرائیل و برخی رسانه‌های غربی به نام ایران ثبت شد، و در عین حال از سوی ایران به‌طور کامل رد شد و به‌عنوان سناریویی پیش‌ساخته و پرچم دروغین توصیف شد، نشان می‌دهد که این نوع عملیات‌ها امروز در فاصله‌های جغرافیایی بسیار بیشتری، از خلیج فارس تا اقیانوس‌های دورتر، اجرا می‌شود.

دبیرکل ناتو نیز در واکنش به این ادعا، اظهار کرد که هیچ تأییدی برای این مورد ارائه نشده است؛ واقعه‌ای که از نظر ایرانی‌ها، تأییدی است بر این که این نوع اتهام‌ها، اغلب از پیش طراحی شده و برای توجیه گسترش حضور نظامی و سیاسی در منطقه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

هدف اصلی: تغییر روایت و مشروعیت‌بخشی

هدف اصلی عملیات پرچم دروغین، در جنگ کنونی، تغییر روایت آغازگری و «متجاوز بودن» است. در محافل امنیتی و رسانه‌ای غربی، روایت این‌گونه ارائه می‌شود که ایران، «متجاوز» است و هرگونه اقدام نظامی علیه آن، صرفاً «دفاع پیش‌گیرانه» یا «پاسخ مناسب» است. ایران و منتقدان سیاست خارجی آمریکا و اسرائیل، این روایت را رد می‌کنند و معتقدند که این اتهام‌ها، بخشی از برنامه‌ای ساختاریافته برای توجیه جنگ‌های ادامه‌دار و تداوم تحریم‌های اقتصادی و سیاسی است که سال‌هاست ایران را هدف گرفته است.

در این میان، اهمیت این عملیات‌ها، از این‌جاست که اگر روایت آمریکا و اسرائیل در مجامع بین‌المللی و در میان افکار عمومی ایرانی و جهانی غالب شود، می‌تواند به‌عنوان «بهانه قانونی» برای اقدامات نظامی بیشتر، افزایش تحریم‌ها، تحریم‌های بی‌تعارف‌تر، و حتی اقدامات نظامی بیشتر مورد استفاده قرار گیرد. تجربه عراق و ادعا‌های ساختگی درباره سلاح‌های کشتارجمعی، نمونه کلاسیکی از این مکانیسم است که در آن، اتهام‌های بدون اثبات، زمینه‌ساز حمله نظامی و سرنگونی یک نظام شد.

پیامد‌های امنیتی و روانی برای منطقه

عملیات پرچم دروغین تنها میدان اصلی خود را در محافل امنیتی و سیاسی ندارد؛ میدان اصلی آن، ذهن اذهان عمومی است. در کشور‌های حاشیه خلیج فارس، این نوع عملیات‌ها، با تقویت احساس ترس از ایران و تأکید بر «خطر ایرانی»، می‌توانند به تشدید تبعیت امنیتی و سیاسی از آمریکا و اسرائیل منجر شوند. از این‌رو، این نوع عملیات، تنها یک ابزار جنگی، بلکه ابزاری سیاسی و اجتماعی است که می‌تواند جهت‌گیری‌های امنیتی و دیپلماتیک کشور‌های حاشیه خلیج فارس را در برابر ایران تغییر دهد.

از سوی دیگر، برای ایران، این عملیات‌ها، در کنار تهدیدات نظامی و اقتصادی، تهدید امنیت اجتماعی و اعتماد میان‌مردمی را نیز به‌همراه می‌آورند. اگر افکار عمومی ایرانی، با اتهام‌های فراوان و تکراری در مورد «توسعه‌طلبی» و «تهدید امنیت منطقه» مواجه شود، می‌تواند به کاهش اعتماد و تقویت نگرش‌های افراطی منجر شود. از این‌رو، مقابله با این نوع عملیات، تنها در سطح اطلاعاتی و نظامی، بلکه در سطح رسانه‌ای و اجتماعی نیز الزامی است.

لزوم مقابله رسانه‌ای و دیپلماتیک

در برابر این نوع عملیات‌ها، ایران و جریان‌های مقاومتی، نیازمند یک سیاست رسانه‌ای جهادی و راهبردی هستند. این سیاست، تنها به تکذیب و انتقاد از اتهام‌ها محدود نمی‌شود؛ بلکه شامل ارائه داده، تصویر، تحلیل فنی و روایت‌های چندزبانه است که امکان سناریوسازی و تحریف اطلاعات را برای افکار عمومی جهانی اثبات می‌کند. در این راستا، افزایش همکاری‌های رسانه‌ای و اطلاعاتی با کشور‌های همسایه، ارائه گزارش‌های اطلاعاتی دقیق و مستند، و استفاده از شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های دیجیتال برای انتشار این محتوا، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

در سطح دیپلماسی، ایران باید از این نوع اتهام‌ها و افشا شده‌های عملیات پرچم دروغین، به‌عنوان ابزاری برای افزایش فشار بین‌المللی علیه اقدامات ناعادلانه آمریکا و اسرائیل استفاده کند. این عملیات‌ها، اگر اثبات شوند، می‌توانند به ابزاری قانونی و سیاسی برای انتقاد از این دو کشور در سازمان‌ها و مجامع بین‌المللی تبدیل شوند و به تقویت روایت ایران در مورد «حقوق دفاعی» و «حق دفاع مشروعیت‌بخشی» به اقدامات نظامی خود کمک کنند.