آموزش مرحله به مرحله کاشت، داشت و برداشت گیاه جعفری در گلدان

به گزارش مجله خبری نگار،جعفری نوعی سبزی خوراکی است که در انواع غذا و سوپ مورد استفاده قرار می‌گیرد و کاشت جعفری و نگهداری از آن در خانه با رعایت چند نکته ساده امکان پذیر است.

آموزش کاشت گیاه جعفری و نگهداری آن

گیاه جعفری از جمله سبزیجاتی است که برای همه افراد آشنا است و از سبزیجات با اهمیت محسوب می‌شود. این گیاه گلدار بومی منطقه مدیترانه است و به طور چشمگیر به عنوان گیاه، ادویه و سبزی کشت می‌شود و همچنین برای خوشبو کردن دهان از این گیاه استفاده می‌شود.

این گیاه نوعی سبزی خوراکی، دارای برگ‌های شفاف به رنگ سبز تیره است. قامت این گیاه راست ریشه به ارتفاع یک متر هم می‌رسد.

ریشه این گیاه که حتی بیشتر از ۱۶۰ سانت هم می‌رسد، کاربرد خوراکی و تغذیه ندارد. گیاه جعفری بصورت‌تر و خشک در انواع غذا‌ها بکار برده می‌شود. این گیاه هم وحشی می‌روید و هم پرورش داده می‌شود.

برگ‌های جعفری دارای بریدگی‌هایی است و جالب اینکه برگ‌های قسمت فوقانی ساقه جعفری متفاوت از برگ‌های تحتانی آن است​.

جعفری گل‌های کوچک مایل به سبز داشته و میوه آن هم کوچک و به رنگ سبز و طعم و بوی معطری دارد.

شما می‌توانید با همراهی ما در این مطلب آموزشی اطلاعات بسیار مهم درباره گیاه جعفری به دست آورده و نحوه کاشت و نگهداری آن را با اصول و قواعد صحیح آموزش ببینید.

نگاهی به نیاز‌های آب و هوایی گیاه جعفری

همانطور که می‌دانید برای کاشت یک گیاه قبل از هر چیزی باید با نیاز‌های آب و هوایی برای پرورش آن گیاه به خوبی آشنا شد چرا که اگر این موضوع مورد غفلت قرار بگیرد نتیجه مطلوبی گرفته نخواهد شد؛ بنابراین با در نظر گرفتن اینکه یک گیاه برای رشد به چه فاکتور‌های نیاز دارد، اطلاعات مورد نیاز را به دست آورید و سپس اقدام به کشت و پرورش آن گیاه بکنید.

در ادامه نیاز‌های آب و هوایی که برای کاشت جعفری مدنظر است را می‌خوانید.

زمان مناسب برای کاشت جعفری

این گیاه در مقابل هوای سرد مقاومت بسیار بالایی دارد و امکان کشت آن در هر نوع آب و هوایی وجود دارد، اما بهترین نتیجه را در آب و هوای خنک از خود نشان می‌دهد.

بهترین زمان برای کاشت گیاه جعفری از اوایل تا اواخر فصل پاییز در مناطق معتدل و گرم است.

همچنین در مناطق سردسیر کشور پس از این که سوز و سرمای زمستان گذشت یعنی از اوایل تا اواخر فصل بهار می‌توان کاشت انجام داد.

مناسب‌ترین خاک برای کاشت جعفری

بهترین و مناسب‌ترین خاک برای کشت گیاه جعفری خاک‌های نیمه سنگین با لومی، شن لومی و هوموس است چرا که این خاک‌ها بسیار قوی و عمیق هستند. همچنین به خاطر غنی سازی شدن کمک شایانی به رشد و پرورش مناسب گیاه می‌کنند. به این نکته توجه داشته باشید که خاک‌های اسیدی با شوری بالا از رشد مناسب جعفری جلوگیری می‌کند.

چنانچه میخواهید گیاه جعفری شما با کیفیت بالایی پرورش داده شود توصیه می‌کنیم از کود‌های عالی همچون ورمی کمپوست به کار ببرید.

میزان نوردهی در کاشت جعفری

از آنجا که مقاومت گیاه جعفری در برابر سرما بالا است و این گیاه معطر سایه را به آفتاب ترجیح می‌دهد به خاطر همین است که این گیاه در دسته بندی سبزی‌های فصل سرد قرار گرفته است.

چگونگی میزان آبیاری گیاه جعفری

باید بدانید که حساسیت جعفری به خشکی بالا است، بنابراین توصیه می‌کنیم برای اینکه یک محصول شاداب و سرزنده پرورش دهید بطور روزانه آنرا آبیاری کنید.

به این نکته توجه داشته باشید که خاک بستر جعفری همیشه باید رطوبت کافی داشته باشد، اما نباید کاملاً خیس باشد.

در فصل سرد سال میزان و اندازه نیاز جعفری به آب کاسته می‌شود پس در این فصول حتماً قبل از آبیاری اجازه دهید که خاک گیاه خشک شود و سپس اقدام به آبیاری مجدد نمایید.

میزان کود دهی گیاه جعفری

به منظور حفظ تولید گیاه جعفری در کل فصل به میزان یک بار در هر ماه با به کارگیری کود عمومی باید کوددهی کرد و همانطور که پیش از این اشاره شد برای بالا بردن کیفیت گیاه و مواد مغذی خاک قبل از کاشت کود کمپوست به خاک بیفزایید.

نحوه مقابله با آفات و بیماری

از مهمترین آفات گیاه جعفری کرم‌های پشه هویج و کرفس، فاسد شدن ساقه اصلی و خال‌هایی بر روی برگ‌ها است.

برای اینکه از فاسد شدن ساقه اصلی جلوگیری کنید و خال‌های روی برگ‌ها را کنترل نمایید باید برگ‌هایی که مبتلا به این آفت‌ها شده‌اند را چیده و از مقدار آبیاری کم کنید و همچنین با دست خود کرم‌های پشه را از گیاه جدا کنید.

نحوه کاشت بذر گیاه جعفری

دانستیم که جعفری یک گیاه دو ساله‌ای است که رشد آن در آب و هوای معتدل به خوبی انجام می‌پذیرد، اما این پروسه در هوای سرد دستخوش تعییراتی نیز می‌شود آن هم اینکه زمان رشد آن به یکسال تغییر می‌کند.

در این بخش قصد داریم نحوه کاشت گیاه جعفری را در سه مرحله متوالی به شما کاربران خوش ذوق آموزش دهیم با ما همراه باشید تا این آموزش مفید و کاربردی را بخوانید.

اولین مرحله: آماده سازی برای کاشت گیاه جعفری

۱- از آنجا که جعفری در دو واریته اصلی (برگ صاف و برگ مجعد) است. در وهله اول یکی از این دو نوع جعفری را انتخاب کنید. طعم جعفری برگ صاف نسبتا از جعفری مجعد قویتر است اگرچه در حالت کلی هر دو طعم دلپذیر و ملایمی دارند. نکته مهمی که نیز وجود دارد این است که شما قبل از هر چیزی باید تصمیم خود را بگیرید که آیا قرار است جعفری خود را از طریق نشاء گیری به عمل بیاورید و یا از طریق دانه و بذر؟

کاشت گیاه جعفری به روش نشاء گیری

در این روش شما در محیط خانه و در یک سینی می‌توانید و بذر‌های جعفری را آماده کرده و پس از آشکار شدن سه برگ، نشاء‌ها یا جوانه‌ها را به بستر اصلی انتقال دهید.

در حقیقت از مهمترین مزیت‌هایی که در روش نشاء گیری وجود دارد این است که بذر‌ها را می‌توان در شرایط کنترل شده آماده کرد و پس از اینکه آب و هوای بیرون مساعد شد به زمین اصلی انتقال داد.

بدین گونه در زمان صرفه جویی شده و به دست آمدن محصول به صورت انجام می‌شود.

کاشت مستقیم گیاه جعفری با بذر

در این روش می‌توان به طور مستقیم بذر جعفری را در بستر اصلی کشت کرد؛ بنابراین بایستی شرایط آب و هوایی مساعد باشد و چنانچه آب و هوا بسیار سرد باشد نتیجه مطلوبی حاصل نخواهد شد پس کشت مستقیم جعفری بهتر است پس از آخرین یخبندان صورت بگیرد.

۲- پس از اینکه یکی از این دو راهی را که به آنها اشاره شد انتخاب کردید یک منطقه مناسب را نیز مد نظر داشته باشید و دقت کنید که این محل جایی قرار داشته باشد که حداقل در ساعاتی از روز نور خورشید دریافت کند و چنانچه قصد کاشتن در گلدان دارید میتوانید آنرا کنار پنجره قرار داده تا به خوبی از آفتاب صبح، نور دریافت کند.

رشد جعفری در باغ یا گلدان به خوبی انجام می‌شود چرا که این گیاه، گیاه پیچیده و سرسختی نیست، اما این موضوع را نیز نباید فراموش کرد که شرایط نامناسب مانع رشد آن خواهد شد. جوانه زنی سبزی جعفری بین ۱۵ الی ۲۰ روز زمان نیاز دارد.

۳- پس از انتخاب منطقه اقدام به آماده سازی خاک بکنید. دقت داشته باشید که مناسب‌ترین خاک برای کاشت جعفری، خاک نسبتاً نرم و پوک و پر از مواد مغذی و کمپوست و همچنین سطح ph بین ۶ تا ۷ می‌باشد.

چنانچه احساس کردید خاک بیش از حد اسیدی می‌باشد قبل از هر چیزی ph آن را آزمایش کنید و در صورت لزوم کمی آهک به آن بیفزایید.

برای اینکه یک خاک مناسب بسازید باید حدود ۵۰ درصد خاک گلدان را با ۵۰ درصد کمپوست ترکیب نمایید چرا که این مخلوط پیوند ریشه‌های کوچک جعفری راه تسهیل می‌کند و نفوذ پذیری نور به هوا به راحتی در آن صورت می‌گیرد.

دومین مرحله: تکثیر کردن دانه‌ها

۱- در این مرحله دانه‌ها را در آب صابون بخیسانید. یک ظرف بزرگی را پر از آب ولرم کرده و به میزان بسیار کمی مایع ظرفشویی به آن اضافه کنید و سپس آن را داخل آب هم بزنید تا کاملاً با هم حل شوند. سپس اقدام به ریختن بذر‌های جعفری داخل این مایع کرده و بگذارید یک ساعت خیس شوند. وجود مایع ظرفشویی و گرمای آب منجر به شکافته شدن پوشش سخت بیرونی بذر‌ها خواهد شد. باید بدانید که این کار کمک شایانی در سرعت رویش بذر‌ها خواهد کرد.

۲- حالا اقدام به شستن بذر‌ها کرده و آنها را به یک کاسه آب دیگر انتقال دهید به طوری که با به کار گیری یک صافی کوچک محلول مایع ظرفشویی و آب را دور ریخته و مجدد آنها را داخل آب آشامیدنی ولرم بریزید تا هیچ آثاری از مایع ظرفشویی باقی نماند و آماده مرحله بعدی شوند. پس از اینکه دانه‌ها را به داخل یک کاسه آبگرم دیگر ریختید حال برای ادامه روند کار اجازه دهید به مدت یک شب داخل آن بماند و کاملاً خیس شود.

۳- بعد از خیس کردن دانه‌ها آنها را از صافی رد کرده و سپس باید اقدام به خشک کردن آنها بکنید، آنها را پس از درآوردن از آب روی یک قطعه کاغذ قرار داده و زمانی که مشاهده کردید خشک شده یعنی این که آماده کشت هستند.

۴- چنانچه قصد دارید که سریعتر کار خود را آغاز کنید باید زودتر از وقت موعد بذر‌های جعفری را بکارید حتی می‌توانید آنها را در گلدان‌های کوچک بکارید و روزانه آبیاری کنید با این کار فرصت کافی برای جوانه زدن دانه‌ها ایجاد می‌شود و زمان بیشتری نسبت به باغ و گلدان‌های بزرگ برای رشد و نمو خواهد داشت.

سومین مرحله: کاشتن دانه‌ها

۱- همانطور که پیش از این اشاره شد معمولاً بهترین زمان برای کاشت بذر‌ها در ابتدای بهار، یعنی در حدود اسفند یا فروردین ماه است.

۲- با استفاده از یک بیلچه کوچک اقدام به ایجاد حفره‌ها و ردیف‌هایی با فاصله تقریباً ۲۵ تا ۳۰ سانتیمتری در باغ نمایید به طوری که در هر ردیف به اندازه کافی بین حفره‌های کاشت فاصله وجود داشته باشد. حواستان باشد که عمق حفره‌های ایجاد شده را زیاد نکنید چراکه بذر‌ها فقط باید با ۱ تا ۱.۵ سانتی متر خاک پوشیده شود.

۳- چنانچه به روش نشاء گیری قصد پرورش جعفری را داشتید. پس از آخرین یخبندان و دقیقاً زمانی که ارتفاع گیاه به حداقل هشت سانتی متر رسیده است آنها را از گلدان به داخل باغ منتقل کنید؛ و نشاء‌ها را در ردیف‌هایی که با فاصله‌های معین ایجاد کرده‌اید بکارید این کار منجر می‌شود که جعفری‌ها به خاطر داشتن فضای مناسب رشد کاملی داشته باشند.

۴- حال باید اقدام به آبیاری جعفری‌ها بکنید، حداقل یکبار در هفته جعفری‌ها نیاز به آبیاری دارند تا بتوانند ریشه عمودی و وسیعی تولید کنند. البته این امکان نیز وجود دارد که در روز‌های بسیار گرم و خشک مجبور شوید آبیاری بیشتری داشته باشید. اگر جعفری‌های خود را داخل گلدان کاشته‌اید به اندازه کافی باید آبرسانی شود و خاک آن همیشه باید مرطوب باشد چنانچه قادر به آبیاری منظم نیستید توصیه می‌کنیم یک سیستم آبیاری قطره‌ای برای آن تهیه کنید.

نکته: آبیاری قطره‌ای از روش‌های پیشرفته آبیاری در حوزه کشاورزی است که در آن آب به صورت قطره‌ای و فشار کم به گیاهان می‌رسد و به طور منظم اطراف ریشه گیاه را آبیاری می‌کند. از مزیت‌های این روش صرفه جویی در مصرف آب است.

۵- در مرحله بعدی باید شروع به از بین بردن علف‌های هرز کنید چرا که وجود آنها باعث می‌شود که با جعفری ترکیب شده و مواد مغذی گیاه را جذب خود کنند و همچنین مانع رسیدن نور خورشید به گیاه جعفری شوند.

برای جلوگیری از رشد علف‌های هرز می‌توانید در اطراف گیاه مالچ بپاشید و علاوه بر آن هر گونه علف هرزی که بین بوته‌های جعفری مشاهده کردید از بین ببرید.

۶- در طول فرآیند رویش گیاه جعفری با استفاده از یک قیچی بوته‌های اضافی آن را هرس کنید و گیاهان کوچکتر و ناسالم اطراف آن را از خاک بیرون بکشید. حتی میتوانید این نهال‌ها را با استفاده از یک بیلچه کوچک و با دقت بسیار بالا از خاک بیرون کنید و به جای دیگری منتقل کنید.

۷- تزریق مواد مغذی به خاک را فراموش نکنید و یک بار در ماه جهت حفظ تولید گیاه در تمامی فصول با استفاده از کود عمومی اقدام به تقویت بوته‌های جعفری بکنید.

برداشت گیاه جعفری

حالا نوبت به برداشت جعفری رسیده است. زمانی که مشاهده کردید مجموعه‌ای از سه برگ جعفری‌ها کاملا رشد کرده‌اند یعنی آماده برداشت شده‌اند بنابراین آنها را به آرامی از ساقه‌های بیرونی گیاه دقیقا از روی سطح زمین برداشت کنید.

به خاطر داشته باشید که عملکرد محصول شما با جمع آوری برگ‌ها از بالای گیاه کاهش می‌یابد بنابراین جعفری‌ها را با ساقه برداشت کنید و حواستان باشد که ریشه آنها را از خاک خارج نکنید تا بوته‌ها توانایی تولید محصول را از دست ندهند.

نگهداری گیاه جعفری

برای استفاده‌های بعدی می‌توانید برگ‌های جعفری را خشک و یا منجمد کنید و در یک ظرف در بسته نگهداری کنید. با این کار طعم مطلوب جعفری‌های ذخیره شده شما به مدت یک سال ماندگار خواهد ماند.

منبع: نمناک