سازمان بهزیستی برای ارائه خدمات به خانواده‌های تحت پوشش پویاتر باشد

به گزارش مجله خبری نگار کمال حسین پور نماینده پیرانشهر و سردشت در مجلس شورای اسلامی در جلسه علنی امروز (یکشنبه ۱۱ اردیبهشت) مجلس شورای اسلامی در تضریح سوال خود از حجت‌الله عبدالملکی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی درباره مشکلات و عملکرد سازمان بهزیستی اظهار داشت: امروز روز جهانی کار و کارگر است و بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی حیات ملت را مدیون کار و کارگران می‌دانستند و می‌فرمودند بزرگداشت روز کارگر، ستون فقرات استقلال کشور و اسطوره‌های سرنوشت‌ساز و رهایی‌بخش است و وظیفه ملی و همگانی حمایت از این افراد است لذا روز جهانی کار و کارگر را تبریک می‌گویم.

وی ضمن تبریک روز معلم و یادآور شکوه و عظمت معلمان در طول تاریخ در عرصه تعلیم و تربیت افزود: یکی از شعار‌های انقلاب اسلامی حمایت از مستضعفان بوده و جمهوری اسلامی ایران به سبب دفاع از همین شعار قرآنی فشار‌های سیاسی بسیاری را از طول دهه‌های گذشته تحمل نموده است. از نظر امام خمینی (ره) پیروزی انقلاب اسلامی ایران در گرو تلاش طبقات پایین یعنی همان مستضعفان است.

نماینده پیرانشهر در مجلس تصریح کرد: حضرت امام (ره) همچنین خطاب به محرومان فرمودند که «شما این انقلاب را به ثمر رساندید»، بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی همچنین فرمودند «آن‌هایی تا آخر با ما هستند که درد فقر و محرومیت را چشیده باشند»، همچنین توصیه می‌کردند که برای محرومان کار کنید.

حسین‌پور گفت: سازمان بهزیستی به منظور تحقق اصول ۲۱ و ۲۲ قانون اساسی در سال‌های اول پیروزی انقلاب اسلامی تشکیل شد تا با اتخاذ تدابیر و ارائه خدمات و حمایت‌های غیر بیمه‌ای با حفظ ارزش‌ها و کرامات والای انسانی و تکیه بر مشارکت‌های مردم در جهت گسترش خدمات توانبخشی و بازپروری، پیشگیری از معلولیت‌ها و آسیب‌های اجتماعی و کمک به تأمین حداقل نیاز‌های اساسی گروه‌های کم درآمد اقدام نماید.

وی ادامه داد: رسیدگی به امور کودکان بی‌سرپرست، زنان بی‌سرپرست و سرپرست خانوار مسئولیت سلامت روان جامعه، حمایت از سالمندان و کودکان کار و خیابانی، زنان آسیب دیده و در معرض آسیب، کاهش طلاق، مشاوره، اشتغال، آموزش‌های پیش از ازدواج، بخشی از وظایف مهم سازمان بهزیستی است. این سازمان از مهمترین نهاد‌های حمایتی کشور است که در راستای تحقق آرامش، دفاع از امنیت در جامعه باید تلاش کند و حیات و پویایی آن منوط به ارائه خدمات تحت این وظایف است.

نماینده پیرانشهر و سردشت در مجلس گفت:، اما متأسفانه در چند مدت اخیر این سازمان دچار ضعفِ مفرط و سوءِ مدیریت شده و به ارگان خسته و از پا افتاده‌ای تبدیل شده که درگیر و دار بروکراسی اداری، دست و پا می‌زند. این موضوع، انتقادات جدی را متوجه دولت و این سازمان مهم و حیاتی کشور کرده است.

وی گفت: با روی کار آمدن دولت انقلابی، مردم مستضعف کشور و به خصوص جامعه هدف سازمان بهزیستی، امیدوار بودند که خونی جدید در شریان هایِ حیاتیِ این سازمان جریان یابد و رئیس جمهور محترم هم در برنامه‌های خود بر رسیدگی به اقشار محروم و مستضعف و حمایت از سازمان بهزیستی تأکید کردند.

حسین‌پور خطاب به وزیر کار افزود: جناب آقای وزیر؛ شما در زمان گرفتن رأی اعتماد در محضر نمایندگان گفتید برنامه ام کاهش و کنترل آسیب‌های اجتماعی است. برای این کار چه کردید؟ گفتید به معلولان رسیدگی می‌کنید و پیگیری سهم سه درصدی معلولان از استخدام، کاهش هزینه‌های معلولیت، تهیه و تامین وسایل کمک توانبخشی، کاشت حلزون، تهیه وسایل بهداشتی و درمانی و تامین مسکن برای خانواده‌های پر معلول در اولویت برنامه ام است، بفرمائید اوضاع معلولان در دوره مدیریت شما با مدیریت قبل چه تفاوتی داشته است؟ چرا وضعیت معلولان بهتر نشده؟ چرا از دغدغه‌های آنان کاسته نشده؟ چرا وسایل کمک توانبخشی آنان تهیه و تأمین نشده؟

نماینده سردشت در مجلس تصریح کرد: شما در جلسه رأی اعتماد گفتید که رسیدگی به زنان بی سرپرست و بد سرپرست، کمک به ازدواج زنان سرپرست خانوار و ایجاد مشاغل خانگی برای آنان و تقویت بیمه‌های مشاغل خانگی برای کمک به قشر زنان سرپرست خانواده از مهمترین برنامه‌های شماست؛ سخن گفتن و وعده دادن آسان است. حمایت شما از مشاغل خانگی به جلسات نامنظم و بدون برنامه و بدون نتیجه ستاد ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی منحصر و محدود شده است.

وی خاطر نشان کرد: بروکراسی سازمان بهزیستی بسیار زیاد است، قراردادن تصمیمات در پیچ و خم‌های اداری و مشمول زمان گرداندن آن باعث به تاخیر افتادن فعالیت‌های این سازمان شده است. در حال حاضر سازمان بهزیستی نه تنها قادر به انجام وظایف خود نیست بلکه به معنای واقعی کلمه به دلیل عدم توانایی در مواجهه با مشکلات و مسایل مردمی، در جلب نظر محرومان و مستضعفان کشور برای حمایت از مجموعه دولت نقشی منفی دارد.

حسین‌پور افزود: سازمان بهزیستی کشور از سال ۱۳۹۸ اقدام به راه اندازی طرحی به نام «مثبت زندگی» نموده است، این طرح با مدیریت بخش غیردولتی و نظارت و حمایت مالی سازمان بهزیستی، در واقع ادامه دهنده فرایند «برونسپاری خدمات اجتماعی» است. بر اساس نتایج به دست آمده از گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، این طرح با چالش‌ها و نقیصه‌های اساسی همچون «ایجاد تغییرات ساختاری بی ضابطه و غیرکارشناسی»، «عدم تناسب میان اصل محله محوری با استقرار استیجاری مراکز و مددجویان»، «ابهام در تحقق اهداف در نظر گرفته شده در حوزه مددکاری خانواده محور و جامعه محور»، «کیفیت پایین سامانه الکترونیکی مراکز» و «عدم پایداری مالی»، روبه رو بوده است. طرح «مثبت زندگی» نتوانسته است استاندارد‌های پنجگانه مصرح در قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی کشور شامل جامعیت، کفایت، فراگیری، پایداری منابع مالی و نظارت و اثربخشی را تأمین نماید.

وی ادامه داد: چرا این رویه نادرست اصلاح نمی‌شود؟ آیا مدیران سازمان بهزیستی غیر از گذاشتنِ حکم انتصاب بر سر خود، برای خواندن گزارشات علمی و کارشناسی این چنینی وقت دارند؟ اصلا چرا باید چنین تغییرات کلان و ساختاری در مراکز غیردولتی وابسته به سازمان بهزیستی ایجاد می‌شد که الان مجبور باشیم با صرف وقت و هزینه بسیار دوباره به نقطه اول بازگردیم؟

نماینده مردم سردشت و پیرانشهر در مجلس شورای اسلامی یادآور شد: روند آسیب‌های اجتماعی در کشور شتاب گرفته؛ گرچه گسترش اورژانس اجتماعی و ایجاد متداوم مراکز ساماندهی ترک اعتیاد برای معتادان و جلوگیری از کارتن خوابی همیشه افزایش نسبی داشته اند، اما نتوانسته اند حجم ورودی این معضلات را کاهش دهند. در حال حاضر یکی از مشکلات اساسی سازمان بهزیستی به عنوان اصلی‌ترین متولی رسمی کنترل آسیب‌های اجتماعی در کشور، فقدان شناخت جامع از آسیب‌های اجتماعی وگروه‌های آسیب دیده و آسیب‌پذیر است، این سازمان عریض و طویل در بخش تولیت در حوزه آسیب‌های اجتماعی هم موفق عمل نمی‌کند.

وی تصریح کرد: سوال من از وزیر این است که آیا سازمان بهزیستی توانسته است در به‌زیستن افراد جامعه و کاهش آلام اجتماعی موفق عمل کند؟ آیا این سازمان توانسته از ظرفیت جامعه مدنی برای کاهش آسیب‌های اجتماعی و کاهش تعداد محرومان و آسیب دیدگان به خوبی بهره‌مند شود؟

نماینده پیرانشهر در مجلس گفت: آیا مدیران و مسئولان ارشد آن سازمان از افزایش تعداد زنان سرپرست خانوار، زنان و دختران آسیب‌دیده و کودکان کار اطلاع دارند؟ آیا روند کنونی مدیریت سازمان به نحوی است که رویه‌های نادرست و غلط گذشته اصلاح شود؟ آیا تـلاش سازمان بهزیستی بـرای حفـظ کیـان خانواده‌هـای آسـیب دیـده و آسـیب پذیـر، نگهـداری، مراقبـت و توانبخشـی معلـولان و بازگشت آنان به زندگـی عـادی کفایت می‌کند؟ در پاسخ به این سوالات، نظر قریب به اتفاق کارشناسان منفی است. نمایندگان محترم مجلس هم در شهرستان‌های مختلف کشور این موضوع را به عینه مشاهده می‌کنند که جامعه هدف سازمان بهزیستی به حال خود رها شده اند.

حسین‌پور خطاب به وزیر کار متذکر شد: جنابعالی در بخشی از برنامه‌های خود در حوزه بهزیستی از افزایـش فشـار فقـر و مشـکلات اجتماعی و اقتصـادی ناشـی از آن، افزایش تعداد معتادین، افزایش آسیب‌های اجتماعیِ زمینه ساز طلاق و اعتیاد، افزایش تعداد کودکان کار و از دست رفتن فرصت‌های شغلی و افزایش بیکاری معلولان و مددجویان سخن گفتید و به توانمندسـازی خدمـت‌گیرنـدگان و عبـور از رویکردهـای صدقـه‌ای بـه ایشـان اشاره کردید و برای عبور از این چالش‌ها برنامه و راهکار ارائه دادید. چه شد؟ چرا برنامه هایتان را اجرا نمی‌کنید؟ چرا این سازمان به حال خود رها شده است؟ چرا برای اشتغال معلولان و دستیابی آنان به جایگاه‌های شغلی اقدام نمی‌کنید؟ آیا از صف بلند در نوبت ماندگان انواع خدمات سازمان اطلاع دارید؟ آیا از فرایند توانمندسازی و خودکفایـی افـراد جامعـه هـدف در سازمان بهزیستی راضی هستید؟

وی یادآور شد: طرح مباحث نظری برای زمانی بود که هنوز وزیر نشده بودید. اکنون زمان اجرا و عمل به وعده است، شما اکنون وزیر کار هستید و نمی‌توانید بگویید اگر چنین و چنان بشود، می‌توان اشتغال ایجاد کرد. طرح مباحثی، چون ایجاد اشتغال با یک میلیون تومان نشان می‌دهد که جنابعالی با واقعیت‌های بازار کار در ایران آشنا نیستید.

این نماینده مردم در مجلس یازدهم تصریح کرد: هنگامی که در چهارراه‌ها، انبوه کودکان کار را می‌بینید، آیا برنامه‌هایتان را در ذهن مرور می‌کنید؟ اگر قبلا این پدیده دردناک را در کلان شهر‌ها می‌دیدیم، اکنون در شهر‌های کوچک نیز شاهد حضور این کودکان هستیم. چرا برای آن‌ها کاری نمی‌کنید؟ چرا به وعده‌هایتان در ساماندهی کودکان کار عمل نمی‌کنید؟ چطور با آرامش می‌توانید سر بر بالین بگذارید؟ آیا از وضعیت جامعه هدف سازمان بهزیستی در شهرستان‌های محروم و کم برخوردار خبر دارید؟

حسین‌پور اظهار کرد: واقعیت این است که توان‌خواهان از حداقل‌های اولیه مانند سیستم حمل و نقل، محیط فیزیکی، اطلاعات، آموزش و پرورش، تکنولوژی، اشتغال، منابع مناسب ارتباطی و رسانه‌ای به دلیل عدم مناسب سازی معابر برخوردار نیستند. جناب آقای وزیر، موضوع مناسب سازی با توانمندسازی معلولان ارتباط مستقیم دارد، جایی که مناسب‌سازی انجام می‌شود امکان و شرایط برای استقلال نسبی مالی و شغلی و حرکتی معلولان فراهم می‌شود؛ سازمان بهزیستی برای ایجاد محیط بدون مانع و قابل دسترس، جهت مشارکت افراد معلول در همه حوزه‌های زندگی و فراهم آوردن فرصت برابر به آن‌ها در برخورداری از امکانات زندگی اجتماعی، در طول مدت مسئولیت شما چه کرده است؟ شما یا یکی از معاونانتان یک ساعت بر ویلچر بنشینید و در خیابان‌های شهر بچرخید تا به عمق فاجعه پی ببرید. ما حتی در شهر‌های بزرگ برای مناسب سازی معابر، کاری نکرده ایم.

وی همچنین گفت: در حوزه توانبخشی تا آنجایی که کار مربوط به نوشته و دستورالعمل‌ها و ارائه آمار است، سازمان بهزیستی، موفق عمل کرده است. اما در حوزه عملیاتی این چنین نیست. بیشتر انرژی و وقت در سازمان صرف ظواهری، چون جمع آوری و ارائه آمار‌های تکراری و بدون نتیجه و کار‌های صرفا اداری می‌شود. سازمان بهزیستی در اجرای برنامه‌های خود بیشتر به دنبال کمیت است و کیفیت خدمات را چندان مدنظر قرار نمی‌دهد. البته در حوزه کمیت هم موفق نبوده است. سازمان بهزیستی، در بخش‌های اجرایی خود هنوز پوست‌اندازی نکرده و در بر همان پاشنه سابق می‌چرخد. این سازمان نیازمند نیروی‌های متخصص و مجهز به یافته‌های علمی جدید در حوزه مددکاری اجتماعی و توانبخشی است.

نماینده مردم سردشت و پیرانشهر در مجلس یادآور شد: سازمان بهزیستی با ساختار و عملکرد کنونی، پاسخگوی نیاز‌ها و مشکلات اجتماعی کشور نیست؛ این سازمان در تمام حوزه‌ها نیازمند بازنگری اساسی است.

حسین‌پور با اشاره به فرمایشی از معمار کبیر انقلاب گفت: ایشان فرمودند که «خدا نیاورد آن روزی را که سیاست ما و سیاست مسئولین کشور ما پشت کردن به دفاع از محرومین و رو آوردن به حمایت از سرمایه‌دار‌ها گردد و اغنیا و ثروتمندان از اعتبار و عنایت بیشتری برخوردار شوند».