۶۰۰ هزار میلیارد ارزش تولید گوشت دام‌های وابسته به مرتع

به گزارش مجله خبری نگار، ابوالقاسم حسین‌پور مدیرکل دفتر امور مراتع سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در نشست با کارکنان و رؤسای ستادی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان ایلام و انجمن صنفی مرتعداران ایلام با اشاره به فرمایشات مقام معظم رهبری در خصوص جایگاه مراتع، اظهار داشت: در قانون اساسی از مرتع به عنوان ثروت عمومی یاد شده و در قانون ملی شدن جنگل‌ها و مراتع نیز در ردیف منابع ملی قرار گرفته و در حکم شهر، مصداق انفال دارد؛ این واژه‌ها بار معنایی سنگینی دارند و نشان می‌دهند باید بیش از پیش به این سرمایه ملی توجه شود.

وی با بیان اینکه بیش از ۵۰ درصد گستره کشور را مراتع تشکیل می‌دهند، افزود: تولید علوفه مراتع در سال گذشته بیش از ۹ میلیون تن بود که با نرخ رسمی ارزشی معادل ۳۰۰ همت داشت و ارزش تولید گوشت دام‌های وابسته به مرتع به ۶۰۰ هزار میلیارد تومان رسید؛ این در حالی است که اعتبارات تخصیصی به این بخش در طول ۴۶ سال گذشته به یک همت نرسیده است.

مدیرکل دفتر امور مراتع سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با تأکید بر اینکه این آمار به معنای بی‌توجهی برنامه‌ریزان فعلی نیست، خاطرنشان کرد: برای نخستین بار در قانون برنامه هفتم توسعه، مدیریت حفاظت و احیای ۲۰ میلیون هکتار از مراتع کشور هدف‌گذاری شد و به واسطه پیگیری‌های صورت‌گرفته، اعتبارات این بخش از محل منابع عمومی در سال ۱۴۰۵ نسبت به سال ۱۴۰۴ شش برابر رشد کرد؛ هرچند این عدد در مقایسه با عظمت مراتع کشور همچنان کوچک است.

حسین‌پور با اشاره به ظرفیت تنوع زیستی مراتع کشور تصریح کرد: بیش از ۸۶۰۰ گونه گیاهی در مراتع کشور وجود دارد که ۲۳۰۰ گونه آن دارویی و صنعتی است و این خود یک ظرفیت اقتصادی مهم محسوب می‌شود؛ رویکرد سازمان منابع طبیعی، اقتصادی کردن طرح‌های مرتعداری است و آمادگی داریم طرح‌های بهره‌برداران در حوزه گردشگری، گیاهان دارویی، زنبورداری و سایر کارکرد‌های متجانس با مرتع را در کمیته‌های فنی بررسی و مجوز‌های لازم را صادر کنیم.

وی در ادامه با اشاره به وضعیت طرح‌های مرتعداری کشور گفت: هم‌اکنون ۴۷ میلیون هکتار از مجموع ۸۳ میلیون هکتار مراتع کشور دارای طرح است و ۳۶ میلیون هکتار باقی‌مانده، تعهد برنامه هفتم توسعه محسوب می‌شود؛ اولویت این طرح‌ها، طرح‌های چندمنظوره و تلفیقی است که ظرفیت‌های اقتصادی مرتع را فعال کند.

مدیرکل دفتر امور مراتع سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور از اجرای طرح تلفیقی الگویی در هر شهرستان خبر داد و اظهار داشت: در ۴۷۰ شهرستان کشور باید حداقل ۴۰۰ الگوی موفق برای ارائه به کشور داشته باشیم و انتظار داریم طرح شیرپناه ایلام با مدیریت مجری فعال آن، به عنوان الگوی استانی ارائه شود.

حسین‌پور با تقدیر از عملکرد استان ایلام در حوزه حفاظت از مراتع گفت: امسال با سیاست‌گذاری صورت‌گرفته، بهره‌برداران پای کار آمدند و آموزش‌های لازم از سوی دفاتر تخصصی ارائه شد و یگان حفاظت نیز تلاش مؤثری داشت؛ نتیجه این هماهنگی، ثبت کاهش ۹۰ درصدی حریق در مراتع استان ایلام بود.

وی با اشاره به ضرورت نقش‌آفرینی بیشتر انجمن‌های صنفی مرتعداران افزود: انتظار می‌رود انجمن صنفی مرتعداران استان ایلام در تمامی شهرستان‌ها توسعه یابد و همه مرتعداران عضو آن باشند تا نمایندگی کامل جامعه بهره‌برداران استان محقق شود؛ صنف باید در رسیدگی به اختلافات و تعارضات میان بهره‌برداران سازوکار مناسب پیشنهاد دهد تا بخشی از پرونده‌ها از طریق صلح و سازش و نظام شورای حل اختلاف حل‌وفصل شود.

مدیرکل دفتر امور مراتع سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در خصوص مدیریت چرا اظهار داشت: هویت‌گذاری دام سبک کشور همانند دام سنگین انجام نشده و پیشنهاد می‌شود شناسنامه الکترونیکی و تراشه الکترونیکی برای دام‌های سبک متکی به مرتع تعریف شود؛ تجربه موفق استان یزد در نصب GPS بر روی مراتع شتر و هوشمندسازی مرتع نشان می‌دهد این مسیر قابل توسعه است.

حسین‌پور با تأکید بر ضرورت مشارکت بهره‌برداران در کنترل دام غیرمجاز گفت: اگرچه مراتع منابع عمومی و متعلق به همگان است، اما در وهله اول تولید مرتع به اقتصاد و معیشت خود مرتعدار وابسته است و کنترل دام مجاز و غیرمجاز توسط خود بهره‌برداران محلی آسان‌تر است؛ پیشنهاد داده‌ایم استان ایلام به عنوان پایلوت مدیریت چرا و ساماندهی دام انتخاب شود.

وی با اشاره به موضوع ممیزی مراتع تصریح کرد: از ۸۳ میلیون هکتار مراتع کشور، حدود ۹۸ درصد ممیزی انجام شده و ۲ درصد باقی‌مانده بر اساس هدف‌گذاری برنامه عملیاتی تا پایان سال به اتمام می‌رسد؛ ممیزی، اصل اول ورود به مدیریت مناطق است و محدوده سامان‌های مرتعی، بهره‌برداران ذی‌حق و ظرفیت مرتع را تعیین می‌کند.

مدیرکل دفتر امور مراتع سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر رعایت حقوق بهره‌برداران در طرح‌های جنگلداری اجتماعی گفت: بهره‌برداران قانونی که در سامانه‌های مشترک مراتع و جنگل صاحب حق شناخته شده‌اند، حقشان پابرجاست و اولویت بهره‌برداری از کارکرد‌های جنگل و مرتع باید با خود بهره‌برداران ذی‌حق باشد.

حسین‌پور با اشاره به سیاست سازمان در حوزه گیاهان دارویی اظهار داشت: در حوزه گیاهان دارویی هیچ مجوز بهره‌برداری و صادراتی صادر نمی‌شود مگر اینکه عرصه توسط همان مجری و بهره‌بردار احیا شده باشد؛ سال گذشته هدف‌گذاری ۵۰ هزار هکتار احیا انجام شده بود که حدود ۷۰ هزار هکتار احیای مراتع توسط فعالان این حوزه انجام گرفت.

وی با تقدیر از مدیریت اداره کل منابع طبیعی استان ایلام و اشاره به بالاتر بودن سرانه منابع انسانی این استان نسبت به میانگین کشوری، خاطرنشان کرد: آمادگی کامل داریم طرح‌های اقتصادی بهره‌برداران را بررسی و مجوز‌های لازم را صادر کنیم؛ در خراسان رضوی در ۸ طرح، ۵۰ تن مجوز صادر شده بود که با احتساب کیلویی ۱۱ میلیون تومان، ارزشی معادل ۵۵۰ میلیارد تومان ایجاد کرد و این نشان می‌دهد ظرفیت اقتصاد مرتع می‌تواند موتور محرک منابع طبیعی باشد، مشروط بر آنکه بهره‌برداری با اصل حفاظت همراه باشد.