مخالفت سناتور‌های آمریکایی با توافق هسته‌ای ترامپ و عربستان

به گزارش مجله خبری نگار، جف مرکلی و ادوارد مارکی، دو سناتور دموکرات آمریکا، روز پنجشنبه قطعنامه‌ای مشترک برای رد توافق پیشنهادی دولت دونالد ترامپ با عربستان سعودی در زمینه همکاری هسته‌ای غیرنظامی ارائه کردند؛ اقدامی که می‌تواند زمینه‌ساز برگزاری رأی‌گیری در سنا پس از ۲۹ نوامبر شود.

این قطعنامه به قانون‌گذاران فرصت می‌دهد پیش از اجرایی شدن توافقی که به استناد بخش ۱۲۳ قانون انرژی اتمی آمریکا مصوب سال ۱۹۵۴، «توافق ۱۲۳» نامیده می‌شود، آن را رد کنند.

بر اساس روند بررسی کنگره که این دو سناتور تشریح کرده‌اند، توافق پس از پایان دوره بررسی ۹۰روزه اجرایی خواهد شد، مگر آنکه کنگره قطعنامه مشترکی در مخالفت با آن به تصویب برساند.

جف مرکلی، از اعضای ارشد کمیته روابط خارجی سنای آمریکا، گفت این توافق فاقد تدابیر حفاظتی لازم برای جلوگیری از استفاده عربستان سعودی از فناوری هسته‌ای غیرنظامی در راستای ساخت سلاح هسته‌ای است.

وی در بیانیه‌ای اعلام کرد: «فراهم کردن دسترسی عربستان سعودی به فناوری هسته‌ای غیرنظامی آمریکا، بدون تضمین‌های محکم و غیرقابل‌خدشه برای اطمینان از اینکه این فناوری به بستری برای ساخت بمب هسته‌ای تبدیل نمی‌شود، غیرقابل‌قبول است.»

مرکلی خواستار آن شد که عربستان محدودیت‌هایی را در زمینه غنی‌سازی اورانیوم و بازفرآوری سوخت مصرف‌شده هسته‌ای بپذیرد و هم‌زمان بازرسی‌های بین‌المللی سخت‌گیرانه‌تری اعمال شود. او تأکید کرد که کنگره باید پیش از اجرایی شدن توافق، آن را به‌دقت بررسی کند.

ادوارد مارکی نیز از توافق پیشنهادی انتقاد کرد و گفت این توافق معیار‌های موسوم به «استاندارد طلایی» منع اشاعه هسته‌ای را که حامیان کنترل تسلیحات برای توافق‌های همکاری هسته‌ای غیرنظامی در نظر دارند، برآورده نمی‌کند.

مارکی گفت: «توافق هسته‌ای آمریکا و عربستان درباره مگاتن‌هاست، نه مگاوات‌ها»؛ اظهارنظری که به نگرانی او درباره پیامد‌های امنیتی این توافق اشاره دارد.

این سناتور آمریکایی استدلال کرد که توافق مذکور می‌تواند خطر گسترش سلاح‌های هسته‌ای در خاورمیانه را افزایش دهد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در ماه اوت توافق همکاری هسته‌ای با عربستان سعودی را برای بررسی به کنگره ارائه کرد. بر اساس روند قانونی بررسی این توافق، قانون‌گذاران ۹۰ روز کاری پارلمان را برای رسیدگی به آن در اختیار دارند.

طبق این توافق هسته‌ای ۳۰ساله، شرکت‌های آمریکایی نقش محوری در توسعه زیرساخت‌های هسته‌ای عربستان ایفا خواهند کرد و این سازوکار به‌گونه‌ای طراحی شده است که بخش عمده فعالیت‌های مربوط به این پروژه در اختیار شرکت‌های آمریکایی قرار گیرد و رقبای خارجی از آن کنار گذاشته شوند.

این توافق به دلیل احتمال فراهم شدن امکان غنی‌سازی اورانیوم در خاک عربستان سعودی با انتقاد‌هایی روبه‌رو شده است. قانون‌گذاران و حامیان منع اشاعه هسته‌ای نگران‌اند که چنین امکانی به گسترش ظرفیت‌های هسته‌ای در منطقه و افزایش خطر اشاعه تسلیحات هسته‌ای منجر شود.