سرنوشت دلسی رودریگز؛ درس عبرتی برای شیفتگان معامله با آمریکا

به گزارش مجله خبری نگار، سید محمدعماد اعرابی در یادداشتی که در روزنامه کیهان منتشر شده، آورده است: بگذارید صادقانه اعتراف کنیم؛ بالاخره یک کشور توانست مسائلش را با آمریکا حل کند؛ تحریم‌ها را بردارد و با مقامات کاخ سفید به توافق برسد.

بیایید از ژانویه ۲۰۲۵ (زمستان ۱۴۰۳) شروع کنیم؛ زمانی که «نیکلاس مادورو» رئیس‌جمهور وقت ونزوئلا به این فکر افتاد که می‌شود با دونالد ترامپ معامله کرد. ایده‌ای شبیه به غرب‌زدگان ایرانی که همان زمان در ایران، ترامپ را تاجری معرفی می‌کردند که می‌توان با او به توافق رسیده و اقتصاد کشور را شکوفا کرد!

تنها چند روز پس از بازگشت ترامپ به کاخ سفید، در ۳۱ ژانویه ۲۰۲۵ مادورو میزبان «ریچارد گرنل» در کاراکاس بود. گرنل به‌عنوان فرستاده ویژه ترامپ به ونزوئلا رفته و قرار بود درباره آزادی ۶ زندانی آمریکایی در ونزوئلا گفت‌و‌گو کند. البته گفت‌و‌گو‌ها فقط به آزادی زندانیان آمریکایی محدود نماند و درباره مسائل دیگری، از جمله تحریم‌های آمریکا علیه ونزوئلا نیز مذاکره شد.

نیکلاس مادورو پس از دیدار با فرستاده ویژه ترامپ گفت: «در مواردی به توافق‌های اولیه رسیده‌ایم و وقتی به آنها عمل شود، مسائل جدیدی مطرح خواهد شد، امیدواریم توافق‌های جدیدی به نفع دو کشور و منطقه حاصل شود.» او خطاب به دونالد ترامپ ادامه داد: «رئیس‌جمهور دونالد ترامپ! ما اولین قدم را برداشته‌ایم، امیدواریم که بتواند ادامه یابد. ما دوست داریم که این روند ادامه یابد.»

۶ زندانی آمریکایی در همان سفر آزاد شدند و با ریچارد گرنل به آمریکا بازگشتند، اما علی‌رغم این اقدام، سخنگوی کاخ سفید تأکید کرد سفر گرنل و آزادی زندانیان «به این معنی نیست که آمریکا، مادورو را به‌عنوان رهبر مشروع ونزوئلا به رسمیت می‌شناسد.» با وجود حسن‌نیتی که رئیس‌جمهور وقت ونزوئلا نشان داد، آمریکا حتی از اعطای مجوز وعده داده‌شده‌اش به شرکت نفتی شورون برای فعالیت در ونزوئلا سر باز زد.

حدود هفت ماه بعد، در ۶ سپتامبر ۲۰۲۵ مادورو نامه‌ای برای ترامپ فرستاد. این نامه چهار روز پس از اولین حمله آمریکا به یک قایق ونزوئلایی به بهانه مبارزه با مواد مخدر نوشته شده بود. رئیس‌جمهور وقت ونزوئلا در نامه دوستانه و تا حدودی ملتمسانه خود خواستار مذاکرات مستقیم با آمریکا شد. او با رد ادعا‌های آمریکا مبنی بر نقش ونزوئلا در قاچاق مواد مخدر خطاب به ترامپ نوشت: «رئیس‌جمهور، امیدوارم که با هم بتوانیم دروغ‌هایی را که روابط ما را لکه‌دار کرده‌اند - [روابطی]که باید تاریخی و صلح‌آمیز باشد - شکست دهیم. «این مسائل و سایر مسائل همیشه برای گفت‌وگوی مستقیم و صریح» با فرستاده ویژه شما (ریچارد گرنل) برای غلبه بر سر و صدای رسانه‌ها و اخبار جعلی باز خواهد بود.» مادورو در نامه خود علی‌رغم تجربه ناخوشایند قبلی، کانال «گرنل» را «بی‌نقص» خواند.

به موازات افزایش تهدید‌ها و فشار‌های آمریکا علیه ونزوئلا، مادورو همچنان به دنبال مذاکره و معامله با ترامپ بود. ۲۱ نوامبر ۲۰۲۵ او توانست یک گفت‌وگوی تلفنی مستقیم با ترامپ داشته باشد؛ گفت‌وگویی که بیشتر از ۱۵ دقیقه طول نکشید. آن‌طور که رسانه‌های آمریکایی همان زمان فاش کردند، مادورو در این گفت‌وگوی تلفنی پیشنهاد‌های خیره‌کننده‌ای به ترامپ داده بود. او گفت «حاضر است قدرت را کنار گذاشته و ونزوئلا را ترک کند» به شرطی که از عفو کامل برخوردار باشد و تحریم‌های آمریکا علیه خودش، خانواده‌اش و بیش از ۱۰۰ مقام ونزوئلایی برداشته شود. مادورو همچنین پیشنهاد داد تا زمان برگزاری انتخابات، معاون اجرایی‌اش یعنی «دلسی رودریگز» دولت انتقالی را اداره کند.

درس اول اینجا بود؛ اگر مقاومت را کنار بگذارید، مطمئن باشید آمریکا دیگر به تسلیم شما هم راضی نمی‌شود. این همان کاری بود که ساکنان کاخ سفید با رئیس‌جمهور وقت ونزوئلا کردند. آمریکا همه پیشنهاد‌های مادورو را که به یک تسلیم‌نامه شباهت داشت رد کرد؛ دیگر به تماس‌های تلفنی کاراکاس پاسخ نداد، حریم هوایی ونزوئلا را بسته اعلام کرد و کمتر از ۶ هفته بعد، در ساعت ۲ بامداد ۳ ژانویه ۲۰۲۶، با یورش به محل اقامت نیکلاس مادورو، او و همسرش را ربود و به آمریکا منتقل کرد.

درس دوم را باید از سرنوشت «دلسی رودریگز»، معاون اجرایی مادورو، یاد گرفت. در پاییز ۲۰۲۵، یعنی درست همان زمانی که مادورو به دنبال کانالی برای معامله با ترامپ می‌گشت، «دلسی رودریگز» و برادرش «خورخه» (رئیس مجلس ونزوئلا) بی‌سروصدا در ارتباط با مقامات آمریکایی بودند تا به آنها ثابت کنند می‌توانند در غیاب مادورو، ونزوئلا را اداره کنند.

روزنامه «میامی هرالد» ۱۶ اکتبر ۲۰۲۵ گزارشی منتشر کرد که نشان می‌داد دلسی و خورخه رودریگز از طریق واسطه‌های قطری دست‌کم دو پیشنهاد را در آوریل و سپتامبر ۲۰۲۵ به مقامات آمریکایی ارائه کرده‌اند. محور اصلی هر دو پیشنهاد، ادامه حکومت بدون حضور مادورو و گذار مسالمت‌آمیز و حفظ ثبات سیاسی در ونزوئلا با نقش‌آفرینی «دلسی رودریگز» بود.

«میامی هرالد» در گزارش خود مدعی شد این پیشنهاد‌ها با تأیید مادورو ارائه شده است. مقامات کاخ سفید هر دو پیشنهاد را رد کردند، اما طی مبادله پیام‌ها متوجه شدند دلسی رودریگز یک چهره متعصب و سرسخت نسبت به انقلاب بولیواری نیست. حدس آنها تقریباً درست بود؛ دو ماه بعد و پس از تماس تلفنی مادورو و ترامپ، دلسی و خورخه رودریگز این بار مخفیانه و بدون هماهنگی با مادورو، از طریق واسطه‌های قطری به فکر اثبات خود به مقامات آمریکایی افتادند.

به گزارش گاردین در دسامبر ۲۰۲۵، اندکی پیش از ربایش مادورو، دلسی رودریگز از طریق واسطه‌ها به مقامات آمریکایی گفت: «مادورو باید برود و با هر چیزی که بعد از آن پیش بیاید، همکاری می‌کنم.» اگرچه هرگز حاضر نشد در سرنگونی مادورو نقشی ایفا کند.

البته مقامات آمریکایی فقط بر اساس این سخنان و وعده‌های رودریگز به او اعتماد نکردند. شاید لازم باشد به سال ۲۰۱۶ برگردیم؛ زمانی که در ۲۲ دسامبر ۲۰۱۶ شرکت نفتی «سیتگو» (CITGO) به‌عنوان زیرمجموعه شرکت دولتی نفت ونزوئلا (PDVSA) ۵۰۰ هزار دلار به کمیته مراسم تحلیف دونالد ترامپ در دولت اول او کمک مالی کرد. بعد‌ها منابع خبری فاش کردند این کمک مالی با هدایت «دلسی رودریگز» که آن زمان وزیر خارجه ونزوئلا بود، انجام شده است. رودریگز می‌خواست از رهگذر این اقدام، توجه کاخ سفید را برای برقراری رابطه و سرمایه‌گذاری در صنعت نفت ونزوئلا جلب کند. سال ۲۰۱۷ او سعی کرد از طریق برخی مشاوران سیتگو که سابقه حضور در ستاد تبلیغاتی ترامپ را داشتند، با نمایندگان جمهوری‌خواه کنگره و شرکت نفتی «اکسون موبیل» آمریکا ارتباط برقرار کند.

سال ۲۰۱۸ رودریگز که به معاون اجرایی رئیس‌جمهور ارتقا یافته و کنترل بخش بزرگی از اقتصاد نفتی ونزوئلا را در دست گرفته بود، هم‌زمان برای بهبود روابط با دولت اول ترامپ، سفر مخفیانه «پیت سشنز» نماینده جمهوری‌خواه ایالت تگزاس به ونزوئلا و دیدار او با نیکلاس مادورو را سازماندهی کرد. با این حساب، «دلسی رودریگز» چهره‌ای ناشناخته برای دستگاه‌های اطلاعاتی و امنیتی آمریکا نبود. بی‌جهت نبود که سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA) در ارزیابی محرمانه خود به ترامپ اعلام کرد «در صورت از دست رفتن قدرت توسط رهبر ونزوئلا، وفاداران ارشد مادورو، از جمله دلسی رودریگز، معاون رئیس‌جمهور، در بهترین موقعیت برای حفظ ثبات این کشور هستند.» همین ارزیابی بود که ترامپ را برای ربایش مادورو و سرنگون کردن فقط رأس هرم قدرت در ونزوئلا مصمم کرد و البته پیش از هر چیز به رودریگز فهماند که در صورت سرپیچی، به سرنوشت رئیس سابقش دچار می‌شود.

«دلسی رودریگز» یکی از چهره‌های سرشناس جریان چاوزیسم (Chavismo)، کسی که در فهرست تحریم‌های آمریکا و اروپا قرار گرفته بود، فرزند «آنتونیو رودریگز» یکی از قهرمانان انقلاب بولیواری؛ حالا تبدیل به مهره‌ای برای اجرای سیاست‌های آمریکا شده است. آمریکا، اما به همین اندازه هم راضی نیست. با روی کار آمدن رودریگز، کاخ سفید به کمترین چیزی که اهمیت داد، حفظ اعتبار و آبروی او نزد افکار عمومی ونزوئلا بود.

آمریکا با رودریگز به توافق رسید، تحریم‌ها علیه او را برداشت و تحریم‌های ونزوئلا را هم کاهش داد، اما پول نفت ونزوئلا روانه خزانه کاخ سفید شد. آمریکا کنترل مستقیم بازاریابی، مدیریت درآمد و نظارت عملیاتی بر نفت ونزوئلا را به دست گرفت. ۲۸ می ۲۰۲۶ مدیر فروش شرکت دولتی نفت ونزوئلا (PDVSA) در اطلاعیه‌ای به مشتریان خود اعلام کرد که از این پس پرداخت‌ها باید به‌طور مستقیم به حساب‌هایی در وزارت خزانه‌داری آمریکا واریز شود.

به گزارش نشریه «فایننشال‌تایمز»، دولت آمریکا از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون بیش از ۱۳ میلیارد دلار درآمد از محل فروش نفت ونزوئلا به دست آورده، اما تقریباً هیچ توضیحی درباره سرنوشت این پول ارائه نکرده است.

این در حالی است که ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶ دو زلزله ویرانگر خسارت‌های جانی و مالی فراوانی روی دست دولت ونزوئلا گذاشت. بیش از ۶۵۰۰ نفر جان باختند و سازمان ملل خسارت واردشده تنها به ساختمان‌ها و زیرساخت‌ها را ۳۷ میلیارد دلار برآورد کرد. با وجود این حادثه تلخ، اما آمریکا حاضر نشد هیچ توضیحی درباره پول نفت ونزوئلا و بازگرداندن آن بدهد و در اظهاراتی مضحک از کمک ۳۸۶ میلیون دلاری به ونزوئلا برای امدادرسانی خبر داد!

اندکی بعد، بدون اطلاع‌رسانی قبلی و در یک توافق جنجالی، آمریکا حق توسعه ۱۷ میدان نفتی ونزوئلا را با سهم ۵۵ درصدی از تولید، به مدت ۱۰۰ سال در اختیار گرفت. چیزی که باعث شد واشنگتن کنترل اکثریت بیش از ۶۵ میلیارد بشکه ذخایر اثبات‌شده نفت ونزوئلا را به دست آورد. رودریگز حتی موافقت کرد بخشی از ذخایر طلای ونزوئلا به ارزش حدود ۴ میلیارد دلار از انگلستان به آمریکا منتقل شود. با وجود تمام این معامله‌ها و امتیازاتی که به کاخ سفید داده شد، اما نرخ رشد اقتصادی ونزوئلا در سه‌ماهه نخست سال، پایین‌ترین میزان در پنج سال گذشته بود. پس از ۷ سال، کاراکاس، پایتخت ونزوئلا، قطعی برق را تجربه کرد و مردم ونزوئلا در اعتراض به افزایش خاموشی‌های گسترده به خیابان آمدند.

طبق قانون اساسی ونزوئلا، ۳۰ روز پس از خالی شدن جایگاه ریاست‌جمهوری باید انتخابات برگزار شود، اما با گذشت ۲۶۰ روز هیچ خبری از انتخابات در ونزوئلا نیست و البته دیگر هیچ‌کس هم در کاخ سفید نگران دموکراسی و حق رأی مردم در ونزوئلا نیست! «الیوت آبرامز» که در دولت اول ترامپ به‌عنوان فرستاده ویژه در ونزوئلا منصوب شد، به «آسوشیتدپرس» می‌گوید: «هیچ‌کدام از حرف‌های ترامپ نشان نمی‌دهد که دولتش در حال بررسی گذار سریع از دلسی باشد. هیچ‌کس در مورد انتخابات صحبت نمی‌کند. اگر [کسانی]فکر می‌کنند دلسی امور را اداره می‌کند، کاملاً در اشتباه هستند.»

درسی که از سرنوشت «دلسی رودریگز» باید یاد بگیریم این است که آمریکا با شما معامله می‌کند، اما در این معامله ثروت ملی، استقلال، آزادی، عزت، آبرو و شرف شما را، همه را با هم می‌خواهد؛ حتی اگر در ارتباطات مخفیانه برای کاخ سفید خودشیرینی کرده باشید! برخی مسئولان جمهوری اسلامی که هنوز در کنج دلشان تمایلی به معامله با آمریکا احساس می‌کنند، خوب است علاوه بر قاب عکس «جولانی»، یک قاب عکس از «دلسی رودریگز» را هم پیش چشمان خودشان بگذارند.