دانشمندان تأثیر تغذیه بر علل ژنتیکی ناباروری مردان را کشف کرده‌اند

به گزارش مجله خبری نگار، تغذیه نامناسب نه تنها می‌تواند به خودی خود باروری مردان را مختل کند، بلکه اثرات اختلالات ژنتیکی مرتبط با ناباروری را نیز تشدید می‌کند. این نتیجه‌ای است که محققان دانشگاه ملبورن پس از آزمایش روی موش‌ها به آن دست یافتند. جوندگانی که دارای جهش ژنتیکی خاصی بودند و علاوه بر آن با رژیم غذایی پرچرب و قند تغذیه می‌شدند، مشکلات باروری شدیدتری نسبت به جوندگانی داشتند که در معرض هر یک از این عوامل به تنهایی قرار داشتند. ایزوستیا بررسی می‌کند که چرا یک ویژگی ژنتیکی مشابه می‌تواند منجر به درجات مختلفی از ناباروری شود و نقش سبک زندگی در این امر چیست.

استعداد ژنتیکی و تغذیه نامناسب یکدیگر را تقویت می‌کنند

این مطالعه تلاش کرد تا یکی از اسرار ناباروری مردان را توضیح دهد: اینکه چرا مردانی با اختلالات ژنتیکی مشابه می‌توانند درجات بسیار متفاوتی از مشکلات باروری داشته باشند. دانشمندان ژن M۱AP را مطالعه کردند، جهش‌هایی که در آن یک علت ژنتیکی نسبتاً شایع ناباروری مردان در انسان است.

این مطالعه در مجله Medical Xpress منتشر شد. برای این آزمایش، محققان از موش‌هایی با جهش ژنی استفاده کردند. برخی از جوندگان با رژیم غذایی معمولی تغذیه شدند، در حالی که برخی دیگر با رژیم غذایی به اصطلاح غربی - سرشار از چربی و قند - تغذیه شدند. نتایج نشان داد که هر عامل به تنهایی باروری را کاهش می‌دهد. جهش ژنتیکی، عملکرد تولید مثلی را مختل می‌کند، همانطور که رژیم غذایی ناسالم نیز چنین می‌کند. اما وقتی هر دو عامل با هم ترکیب شدند، عواقب آن به طور قابل توجهی شدیدتر بود.

موش‌هایی که دچار این اختلال ژنتیکی بودند و رژیم غذایی پرچرب و پرقند داشتند، در مقایسه با حیواناتی که تنها در معرض عوامل ژنتیکی یا غذایی قرار داشتند، فرزندان کمتر و کیفیت اسپرم پایین‌تری داشتند.

چرا جهش یکسان لزوماً منجر به ناباروری یکسان نمی‌شود؟

جهش در M۱AP می‌تواند تولید اسپرم را مختل کند. مردانی که انواع آسیب‌دیده این ژن را دارند، طیف وسیعی از اختلالات را نشان می‌دهند، از تعداد بسیار کم اسپرم گرفته تا عدم وجود کامل اسپرم.

با این حال، خودِ ویژگی ژنتیکی تمام تفاوت‌های بین بیماران را توضیح نمی‌دهد. بنابراین، دانشمندان اظهار داشته‌اند که عوامل خارجی - به ویژه رژیم غذایی - ممکن است در این امر نقش داشته باشند.

مطالعه ما نشان می‌دهد که عوامل محیطی یا سبک زندگی، مانند رژیم غذایی، ممکن است در این تفاوت‌ها در شدت بیماری نقش داشته باشند.

به عبارت دیگر، ژنتیک می‌تواند آسیب‌پذیری خاصی ایجاد کند، اما عوامل محیطی می‌توانند بر شدت آن تأثیر بگذارند. در مورد موش‌های مورد مطالعه، رژیم غذایی ناسالم جایگزین علت ژنتیکی ناباروری نشد، بلکه اثرات آن را تشدید کرد.

محققان پیشنهاد می‌کنند که یک اصل مشابه ممکن است با سایر ژن‌های مرتبط با باروری مردان نیز عمل کند. با این حال، این موضوع فعلاً در حد یک فرضیه باقی می‌ماند: این آزمایش روی حیوانات انجام شده است، بنابراین نتایج را نمی‌توان مستقیماً به انسان‌ها تعمیم داد.

چگونه رژیم غذایی ممکن است با کیفیت اسپرم مرتبط باشد؟

در این مطالعه، محققان تلاش نکردند تا ثابت کنند که یک محصول غذایی خاص به خودی خود باعث ناباروری می‌شود. در عوض، آنها تعامل پیچیده‌تری بین وراثت و محیط را بررسی کردند. به عنوان مثال، یک رژیم غذایی غربی سرشار از چربی و قند می‌تواند شرایطی را ایجاد کند که اختلالات سیستم تولید مثلی موجود را تشدید کند. در این آزمایش، این امر منجر به کاهش تعداد فرزندان و کیفیت پایین‌تر اسپرم شد.

مطالعات قبلی نیز الگو‌های غذایی را با باروری مردان مرتبط دانسته‌اند. به طور خاص، مطالعات در این زمینه، اثرات اجزای غذایی مانند میوه‌ها، سبزیجات، ماهی، گوشت فرآوری شده، محصولات لبنی، شکر و الکل را بر اسپرم بررسی کرده‌اند. با این حال، چنین داده‌هایی در درجه اول بر ارتباطات آماری تمرکز دارند و به کسی اجازه نمی‌دهند نتیجه بگیرد که یک رژیم غذایی خاص مستقیماً باعث ناباروری می‌شود.

یک مطالعه جدید، بُعد دیگری به این تصویر اضافه می‌کند: تغذیه نه تنها به خودی خود، بلکه بسته به پیشینه ژنتیکی فرد نیز می‌تواند نقش داشته باشد. بنابراین، دو مرد با زمینه‌های ژنتیکی مشابه، بسته به عوامل دیگر، می‌توانند به طور بالقوه نتایج تولید مثلی متفاوتی داشته باشند.

آیا اگر مشکل مربوط به ژن‌ها باشد، می‌توان وضعیت را تغییر داد؟

نویسندگان این مطالعه معتقدند که نتایج آنها در نهایت می‌تواند به درک بهتر این موضوع کمک کند که چرا میزان ناباروری مردان در بین ناقلان اختلالات ژنتیکی یکسان تا این حد متفاوت است.

اگرچه ژنتیک ممکن است سطح باروری پایه را کاهش داده و زمینه را برای ناباروری فراهم کند، اما عوامل سبک زندگی احتمالاً بر شدت ناباروری و در نهایت، توانایی فرزندآوری تأثیر می‌گذارند.

اگر این تعامل در انسان تأیید شود، می‌تواند فرصت‌های بیشتری را برای رویکرد‌های شخصی‌سازی‌شده در درمان ناباروری ایجاد کند. به‌طور خاص، محققان پیشنهاد می‌کنند که تغییرات در رژیم غذایی یا سایر عوامل محیطی می‌تواند به‌طور بالقوه نتایج تولید مثل را در مردانی که زمینه ژنتیکی دارند، بهبود بخشد.

با این حال، هنوز خیلی زود است که نتیجه بگیریم تغییرات غذایی، تضمین‌کننده‌ی بازیابی باروری در مردان مبتلا به جهش‌های M۱AP خواهد بود. این مطالعه یک آزمایش روی موش‌ها بود و تعامل بین عوامل ژنتیکی و محیطی را نشان می‌دهد، نه یک درمان قطعی. نویسندگان معتقدند که گام بعدی باید تحقیق برای تعیین وجود همین رابطه در انسان باشد. در صورت تأیید، علل ناباروری مردان نه تنها نتیجه‌ی ژن‌ها یا سبک زندگی، بلکه ترکیبی از عوامل باید در نظر گرفته شود.