یک متخصص مغز و اعصاب، علل تحریک پذیری و اضطراب کودکان در آغاز سال تحصیلی را بررسی کرد

به گزارش مجله خبری نگار، در آغاز سال تحصیلی، دانش‌آموزان ممکن است به دلیل سازگاری با روال جدید، افزایش حجم کار و تغییرات اجتماعی، تغییرات خلقی و رفتاری را تجربه کنند. اضطراب در این دوره همیشه به طور مستقیم مشهود نیست و می‌تواند به صورت تحریک‌پذیری، شکایت از سلامتی یا عدم تمایل به حضور در کلاس‌ها بروز کند. ناتالیا استپاننکو، متخصص مغز و اعصاب کودکان در JSC "Medicine" (کلینیک آکادمیک رویتبرگ) و دانشجوی دکترا، این موضوع را در اول سپتامبر به ایزوستیا گفت.

به گفته این متخصص، در ماه سپتامبر، کودکان همزمان با چندین تغییر رو‌به‌رو می‌شوند: آنها باید زودتر از خواب بیدار شوند، به برنامه جدید پایبند باشند، وظایف اجباری بیشتری را انجام دهند و به خواسته‌ها و تعاملات معلمان با دیگران عادت کنند. حتی اگر دانش‌آموزی از دیدن دوستان و بازگشت به مدرسه خوشحال باشد، خودِ این سازگاری می‌تواند منبع استرس باشد. این می‌تواند منجر به اضطراب، تحریک‌پذیری، گریه یا نوسانات خلقی شود.

استپاننکو گفت: «سازگاری به ویژه برای کودکانی که کلاس اول را شروع می‌کنند، به مدرسه جدید منتقل می‌شوند یا به گروه جدیدی می‌پیوندند، دشوار است. وضعیت عاطفی آنها تا حد زیادی به این بستگی دارد که کودک چقدر خوب می‌داند چه چیزی در انتظار اوست و برای کمک به چه کسی می‌تواند مراجعه کند. رفتار در چنین موقعیت‌هایی اغلب به راهی برای بیان مشکلاتی تبدیل می‌شود که کودک هنوز نمی‌تواند آنها را بیان کند.»

نوسانات عاطفی در طول هفته‌های اول مدرسه می‌تواند یک واکنش طبیعی به تغییر باشد. اگر کودک به تدریج با یک روال عادی سازگار شود، علاقه خود را به بازی‌ها و تعاملات اجتماعی حفظ کند و خواب و اشتهای طبیعی داشته باشد، این اغلب یک دوره سازگاری است. به گفته استپاننکو، مدت و شدت علائم مهم است. اگر وضعیت به تدریج بهبود یابد، معمولاً جای نگرانی جدی کمتری وجود دارد.

استرس اضافی بر سیستم عصبی می‌تواند ناشی از فعالیت‌های فوق برنامه، رفت و آمد طولانی به مدرسه، انجام تکالیف و صبح زود باشد. یک کودک خسته در کنترل احساسات، کنار آمدن با شکست‌ها و پاسخ آرام به اختلافات، مشکل‌تر است. کار زیاد همچنین می‌تواند منجر به طغیان‌های عصبانیت بعد از مدرسه شود. به گفته پزشک، این همیشه نشان دهنده رفتار یا شخصیت ضعیف نیست، اما ممکن است نتیجه خستگی تجمعی باشد.

یک برنامه‌ی فشرده و فعالیت‌های فوق‌برنامه‌ی متعدد نیز می‌تواند کیفیت خواب و سلامت عاطفی را مختل کند. این متخصص خاطرنشان کرد که والدین گاهی اوقات با درخواست از فرزندشان برای آرام شدن فوری، مقایسه‌ی او با سایر کودکان یا کم‌اهمیت جلوه دادن احساساتش، تنش را تشدید می‌کنند. در عوض، این متخصص توصیه می‌کند که به کودک نشان دهید که احساساتش مورد توجه و پذیرش قرار گرفته است. به عنوان مثال، می‌توانید با آرامش بگویید: «به نظر می‌رسد که الان دوران سختی را می‌گذرانید» و سپس با هم در مورد آنچه ممکن است به آنها در کنار آمدن با این وضعیت کمک کند، بحث کنید.

در طول هفته‌های اول مدرسه، حفظ یک برنامه خواب، غذا و استراحت منظم بسیار مهم است. بعد از مدرسه، کودکان به زمانی فارغ از خواسته‌ها و ارزیابی‌ها نیاز دارند. استپاننکو توصیه می‌کند که درست پس از شروع سال تحصیلی، برنامه را با فعالیت‌های فوق برنامه زیاد پر نکنید. پیاده‌روی، بازی آزاد و گذراندن وقت با خانواده نیز به کودکان کمک می‌کند تا از استرس مدرسه رهایی یابند.

اقدامات ساده‌ای نیز می‌توانند اضطراب را کاهش دهند: کوله پشتی که شب قبل آماده شده، یک برنامه صبحگاهی مشخص، مسیر از پیش تعیین شده به مدرسه و اعتماد کودک به اینکه در صورت نیاز می‌تواند از یک بزرگسال کمک بگیرد.

اگر کودکی چندین هفته از رفتن به مدرسه امتناع ورزد، گوشه‌گیر شود، اشتهایش را از دست بدهد، خواب کافی نداشته باشد، مرتباً از سلامت ضعیف شکایت کند یا دچار طغیان‌های عاطفی فزاینده شود، ارزش دارد با یک متخصص تماس بگیرید.

در ۲۴ آگوست، سرگئی لانگ، روانشناس و مجری پادکست «اندورفین‌ها»، روشی را برای غلبه بر اضطراب در شروع سال تحصیلی به اشتراک گذاشت. این متخصص توصیه کرد که به کودکان توضیح داده شود که مدرسه تنها بخشی از زندگی است و آنها هنوز برای خود و دوستانشان وقت خواهند داشت. همچنین مهم است که والدین بر اضطراب خود نظارت داشته باشند و از انتقال آن به فرزندانشان خودداری کنند. لانگ پیشنهاد کرد که نگرانی‌ها را به عنوان یک «توپ اضطراب» تصور کنید که اعضای خانواده آن را به این سو و آن سو پرتاب می‌کنند و سعی کنید بفهمید که این تنش از کجا ناشی می‌شود.