دانشمندان از تأثیر خمیازه کشیدن بر مغز شگفت‌زده شدند

به گزارش مجله خبری نگار، خمیازه کشیدن چیزی بیش از یک نشانه خستگی یا کسالت است، بلکه فرآیندی است که به طور قابل توجهی بر عملکرد مغز تأثیر می‌گذارد. این نتیجه‌ای است که دانشمندان علوم اعصاب دانشگاه نیو ساوت ولز در استرالیا به آن رسیده‌اند، آنها کشف کردند که خمیازه کشیدن جریان مایع مغزی نخاعی - یک مایع محافظ کلیدی برای مغز و نخاع - را تغییر می‌دهد. نسخه پیش از چاپ این مطالعه در پورتال bioRxiv منتشر شده است.

در طول مطالعه، دانشمندان اسکن MRI از سر و گردن ۲۲ داوطلب سالم انجام دادند. از شرکت‌کنندگان خواسته شد خمیازه بکشند، نفس عمیق بکشند، خمیازه خود را فرو بنشانند و به طور عادی نفس بکشند. محققان انتظار داشتند که خمیازه کشیدن و دم عمیق مشابه به نظر برسند، زیرا مکانیسم‌های تنفسی مشابهی را درگیر می‌کنند. با این حال، نتایج غیرمنتظره بود. معلوم شد که در طول خمیازه کشیدن، مایع مغزی نخاعی از مغز دور می‌شود - در جهت مخالف دم عمیق.

آدام مارتیناک، متخصص نوروبیولوژی، گفت: «خمیازه کشیدن در مقایسه با تنفس عمیق، جریان مایع مغزی نخاعی را معکوس می‌کند. ما کاملاً از این نتیجه غیرمنتظره بودیم.»

هم خمیازه کشیدن و هم تنفس عمیق، جریان خون وریدی از مغز را افزایش دادند و فضا را برای ورود خون شریانی جدید فراهم کردند. جالب اینجاست که در مراحل اولیه خمیازه کشیدن، جریان خون از طریق شریان‌های کاروتید تقریباً یک سوم افزایش یافت. این نشان می‌دهد که خمیازه کشیدن ممکن است چندین عملکرد فیزیولوژیکی داشته باشد.

مشاهده‌ی دیگری محققان را شگفت‌زده کرد: هر شرکت‌کننده الگوی خمیازه کشیدن تکراری خود را داشت. دانشمندان معتقدند که این به دلیل عملکرد فردی به اصطلاح "مولد الگوی مرکزی" است - سیستم عصبی که ریتم حرکات را تنظیم می‌کند.

نویسندگان خاطرنشان کردند: «این انعطاف‌پذیری، تفاوت‌های بین افراد را توضیح می‌دهد و نشان می‌دهد که خمیازه کشیدن یک عنصر ذاتی و نه اکتسابی از برنامه عصبی است.»

هنوز مشخص نیست که چرا بدن به این مکانیسم نیاز دارد. یک فرضیه نشان می‌دهد که خمیازه کشیدن به "پاکسازی" مغز کمک می‌کند و حذف مواد زائد متابولیک را تسهیل می‌کند. نظریه دیگر، خمیازه کشیدن را به خنک کردن مغز و حفظ دمای مطلوب آن مرتبط می‌داند.

دانشمندان خاطرنشان کردند که خمیازه کشیدن ارتباط نزدیکی با سیستم عصبی مرکزی دارد: برای مثال، در گونه‌هایی که مغز بزرگتری دارند، خمیازه‌ها تمایل به طولانی‌تر شدن دارند. با وجود شیوع این رفتار در انسان و سایر حیوانات، هدف دقیق آن همچنان یک راز است.

محققان نتیجه گرفتند: «به نظر می‌رسد خمیازه کشیدن یک رفتار بسیار سازگارانه است و مطالعات بیشتر در مورد نقش فیزیولوژیکی آن می‌تواند به درک بهتر مکانیسم‌های حفظ تعادل در سیستم عصبی مرکزی کمک کند.»