آیا قطع دارو‌های لاغری تزریقی با برگشت وزن همراه است؟

به گزارش مجله خبری نگار/همشهری آنلاین – آرش نهاوندی: دارو‌هایی مانند اوزمپیک و مونجارو می‌توانند موجب کاهش گرسنگی و افزایش احساس سیری شوند و به کنترل قند خون کمک کنند. این دارو‌ها همچنین می‌توانند در افرادی که برای درمان چاقی یا اضافه وزن از آنها استفاده می‌کنند، منجر به کاهش وزن قابل‌توجهی شوند؛ اما این اثرات لزوما پس از قطع مصرف دارو تداوم نمی‌یابند و چه بسا احتمال دارد معکوس شوند.

پدیدار شدن دوباره احساس گرسنگی

یکی از نخستین تغییرات پس از قطع مصرف دارو‌های GLP-۱، ممکن است چیزی متفاوت و شاید کمتر آشکارتر از افزایش وزن باشد: اشتهایی که پیش‌تر کنترل آن آسان‌تر شده بود، ممکن است دوباره بازگردد. در این حالت، وعده‌های غذایی ممکن است پرو پیمان‌تر شوند و مدیریت فاصله زمانی میان وعده‌های غذایی دشوارتر شود؛ زیرا دارو دیگر آن تأثیر سابق را بر اشتها و احساس سیری اعمال نمی‌کند.

دکتر بانو میشرا، متخصص کلیه (نفرولوژیست) در این باره توضیح می‌دهد: افزایش گرسنگی و کاهش احساس سیری می‌تواند در بازه زمانی نسبتا کوتاهی پس از قطع دارو بروز کند. زمان دقیق این اتفاق بسته به نوع دارو و شرایط فرد متفاوت است، بنابراین روز مشخصی وجود ندارد که در آن اشتها ناگهان به حالت قبل بازگردد. به همین دلیل است که بازگشت وزن را نباید در این مورد صرفا ناشی از ضعف اراده دانست.

اطلاعات ارائه‌شده توسط مؤسسه ملی دیابت و بیماری‌های گوارشی و کلیوی آمریکا در مورد دارو‌های دیابت نشان می‌دهد که آگونیست‌های گیرنده GLP-۱ می‌توانند ضمن کمک به کنترل قند خون در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، موجب کاهش گرسنگی و کمک به کاهش وزن شوند؛ بنابراین، قطع درمان می‌تواند به معنای از دست دادن بخش مهمی از آن اثرِ کنترل‌کننده اشتها باشد.

تغییر و ضعیت قند خون

برای فردی که داروی GLP-۱ را صرفا جهت مدیریت وزن مصرف می‌کند، بازگشت وزن ممکن است بارزترین نگرانی باشد؛ اما برای فرد مبتلا به دیابت نوع ۲، مسئله دیگری نیز مطرح است: کنترل قند خون. دارو‌های GLP-۱ می‌توانند به کاهش قند خون کمک کنند. در نتیجه اگر مصرف داروی GLP-۱ بدون جایگزین مناسب یا برنامه درمانی جایگزین متوقف شود، ممکن است قند خون دوباره افزایش یابد.

میشرا توضیح می‌دهد که پس از قطع مصرف این داروها، ممکن است وضعیت قند خون، فشار خون و سایر شاخص‌های متابولیک رو به وخامت بگذارد؛ به‌ویژه زمانی که از این دارو‌ها برای درمان چاقی یا دیابت نوع ۲ استفاده می‌شود.

قطع مصرف دارو تصمیمی در راستای روند درمان

شاید مفیدترین دیدگاه نسبت به درمان با دارو‌های GLP-۱ این باشد که دیگر آنها را صرفا به چشم تزریق کوتاه‌مدت برای کاهش وزن نبینیم. چاقی یک بیماری مزمن است و درمان آن ممکن است نیازمند برنامه‌ریزی بلندمدت باشد. فرد ممکن است به دلایل گوناگونی از جمله عوارض جانبی، تصمیم برای بارداری، توصیه پزشک یا ترجیح شخصی مصرف داروی GLP-۱ را متوقف کند؛ اما این تصمیم باید با برنامه‌ای برای مراحل بعدی همراه باشد.

مهم‌ترین نکته در مورد استفاده از دارو‌های GLP-۱ این است که ممکن است به رویکردی برای حفظ نتایج در درازمدت نیاز باشد. بنابراین، اگر قصد دارید مصرف این دارو‌ها را متوقف کنید، توصیه می‌شود پیش از هر اقدامی با پزشک خود مشورت کنید؛ به‌ویژه اگر مبتلا به دیابت هستید یا دارو‌های دیگری برای کاهش قند خون مصرف می‌کنید. برای برخی از بیماران، ادامه درمان ممکن است منطقی باشد.

در مورد دیگران، پزشک ممکن است تصمیم بگیرد که توقف درمان مناسب است و راهبرد نگهدارنده متفاوتی را بر پایه تغذیه، فعالیت بدنی و سایر روش‌های درمانی تدوین کند.