زبان فارسی مهم‌ترین سد در برابر سکولار شدن ایران

ما در عالم روشنفکری - فعلاً می‌گویم روشنفکری ایرانی، یعنی روشنفکری که مبتنی بر این جغرافیا و مبتنی بر اعتقادات این سرزمین است - با مسئله‌ای روبه‌رو هستیم.

به گزارش مجله خبری نگار، سیدعلی میرفتاح، نویسنده و روزنامه‌نگار در «رادیوچه» فرهیختگان گفت:

ما در عالم روشنفکری - فعلاً می‌گویم روشنفکری ایرانی، یعنی روشنفکری که مبتنی بر این جغرافیا و مبتنی بر اعتقادات این سرزمین است - با مسئله‌ای روبه‌رو هستیم. وقتی می‌گوییم «ایرانی بودن»، به تعبیر مرحوم دکتر شایگان، ایرانی بودن متضمن نوع خاصی از «بودن» است، یعنی ما شکل خاصی در جهان، صیرورتی، حضوری و فهمی از عالم داریم، برای مثال ما فهمی از «ایزد» در ذهنمان داریم که این فهم ما از ایزد، با فهم یک انسان غربی از God، لزوماً بر هم منطبق نیست و حتی در مواردی تنافر دارد. ما فهمی از امور دینی مانند پیامبری و امامت داریم که حتی گاهی اوقات این موارد با جهان اسلام نیز منطبق نیست.

ایرانی‌ها برای خود فهمی دارند که این فهم به همان مقتضیات «بودن» بازمی‌گردد. ایرانی‌ها ویژگی‌هایی دارند که دیگر نمی‌توانند آنها را تغییر دهند. در کودکی لطیفه‌ای برای ما تعریف می‌کردند که شخصی با سختی فراوان مسیحی شده بود، اما وقتی برق رفت و دوباره آمد، بی‌اختیار صلوات فرستاده بود، یعنی صلوات فرستادن او ارادی نیست؛ این موضوع در واقع با جان او درآمیخته است. حتی وقتی به لحاظ نظری فاصله می‌گیرد و می‌خواهد به دین دیگری بگرود، این مسئله دست از سر او برنمی‌دارد. اصلاً بحث ما این است که در زمینه سکولار شدن وضعیت به همین منوال است. گاهی‌اوقات این زنجیر‌های ناپیدا آن‌قدر محکمند که به‌راحتی اجازه نمی‌دهند شما بتوانید به‌صورت ارادی سکولار شوید.

در بسیاری از مواقع تصمیم گرفته شده است؛ ما روشنفکرانی داشته‌ایم که صراحتاً گفته‌اند راه ما در همین است. هم‌اکنون اگر نگاه کنید، در میان تمام راه‌حل‌هایی که مخالفان جمهوری اسلامی در این ۴۷ سال مطرح می‌کنند، یکی از آنها این است که این کشور حتماً باید سکولار شود. برخی یک پله بالاتر می‌روند و می‌گویند حتماً باید لائیک شود. اما این «باید» به همین سادگی اتفاق نمی‌افتد. چنین اتفاقی هم نیفتاده است، زیرا موانعی دارد.

لینک کپی شد

اشتراک‌ گذاری