دانشمندان یک "هدایتگر لذت" در مغز کشف کرده‌اند

به گزارش مجله خبری نگار، محققان موسسه عصبی وو تسای در ایالات متحده کشف کرده‌اند که موش‌ها یک نقشه پاداش ویژه در مغز خود ایجاد و به سرعت به‌روزرسانی می‌کنند - یک نمایش عصبی از مکان اشیاء دلپذیر یا پاداش‌دهنده. این مطالعه در مجله Nature Neuroscience منتشر شده است.

تصور کنید: در راه رفتن به محل کار هستید که ناگهان متوجه می‌شوید کافی‌شاپ مورد علاقه‌تان بسته است. کمی ناامید می‌شوید، یک کافی‌شاپ جدید را امتحان می‌کنید - و در کمال تعجب، قهوه‌ی حتی بهتری آنجا پیدا می‌کنید. بعد از چند روز، به‌طور خودکار به آنجا می‌روید. به نظر می‌رسد که یک عادت شکل گرفته است. اما این فقط یک عادت نیست - ممکن است یک نقشه کامل در مغز شما بازسازی شده باشد.

پروفسور لیزا جیوکومو، یکی از نویسندگان این مطالعه، خاطرنشان کرد: «ما انتظار نداشتیم که تغییرات به این سرعت اتفاق بیفتد. مغز به معنای واقعی کلمه پس از یک یا دو بار مراجعه به پاداش جدید، نقشه را «از نو ترسیم» می‌کند.»

دانشمندان با استفاده از میکروسکوپ دو فوتونی و واقعیت مجازی، مشاهده کردند که چگونه گروه‌هایی از نورون‌ها در هیپوکامپ موش‌ها هنگامی که حیوانات به یک نقطه "خوشمزه" - یک قطره آب شیرین - نزدیک می‌شدند، فعال می‌شدند. هنگامی که نقطه تغییر می‌کرد، نقشه عصبی تقریباً فوراً تنظیم می‌شد.

معلوم شد که دو شبکه عصبی در هیپوکامپ فعالیت می‌کنند: یکی یک نقشه فضایی پایدار تشکیل می‌دهد، در حالی که دیگری یک نقشه پاداش انعطاف‌پذیر تشکیل می‌دهد که مکان یک شیء ارزشمند را ردیابی می‌کند. این نقشه‌ها تا حدودی با هم همپوشانی دارند - نورون‌های یکسانی می‌توانند در هر دو نقش داشته باشند. علاوه بر این، «نقشه پاداش» می‌تواند مکان‌های دلپذیر را حتی در فاصله چند متری علامت‌گذاری کند، که برای یک انسان معادل چندین بلوک شهری است.

چنین مکانیسم‌هایی ممکن است برای درک بیماری‌های مرتبط با اختلالات حافظه و انگیزشی مهم باشند. به عنوان مثال، در زوال عقل، ارتباط بین نقشه‌های مکانی و پاداش ممکن است مختل شود - فرد ممکن است نتواند به یاد بیاورد که کجا کار مهمی انجام داده است. برعکس، در اعتیاد، این ارتباط بیش از حد قوی می‌شود: مکان‌هایی که فرد از مواد مخدر استفاده کرده است، حتی پس از دوره‌های طولانی پرهیز، می‌توانند باعث عود شوند.

جیوکومو افزود: «اگر بفهمیم مغز چگونه اطلاعات مربوط به مکان‌ها و پاداش‌ها را ادغام می‌کند، می‌توانیم درمان‌هایی را توسعه دهیم که یا این ارتباطات را تضعیف کنند، مثلاً در درمان اعتیاد، یا آنها را تقویت کنند تا به افراد مبتلا به اختلال شناختی کمک کنند.»

برنامه‌های بعدی دانشمندان این است که دریابند مغز چگونه بین کاوش در مکان‌های جدید و بازگشت به مکان‌های قدیمی و مورد اعتماد، یکی را انتخاب می‌کند.