هشدار مطالعه: دارو‌های رایج دیابت ممکن است بیماری را به مرور زمان بدتر کنند

به گزارش مجله خبری نگار، سولفونیل اوره‌ها از اوایل دهه ۱۹۵۰ برای درمان دیابت نوع ۲ مورد استفاده قرار گرفته‌اند و همچنان جزو رایج‌ترین دارو‌های مورد استفاده برای درمان این بیماری هستند.

نمونه‌های رایج این دارو‌ها شامل گلیمپرید (Amari)، گلیپیزید (Glipizide) (Glucotrol) و گلیبرید (Diabeta، Micronize) است. با این حال، شواهد نشان می‌دهد که اثربخشی آنها ممکن است با استفاده طولانی مدت کاهش یابد و ممکن است عوارض جانبی بیشتری نسبت به چندین داروی جدیدتر دیابت ایجاد کنند.

یک مقاله تحقیقاتی جدید از دانشگاه بارسلونا، موسسه تحقیقات زیست پزشکی Belvitge (IDIBELL)، بیمارستان دانشگاه Belvitge و مرکز دیابت و بیماری‌های متابولیک مرتبط CIBERDEM که در مجله Diabetes, Obesity and Metabolism منتشر شده است، نشان می‌دهد که دارو‌های سولفونیل اوره ممکن است در عملکرد طبیعی سلول‌های تولیدکننده انسولین اختلال ایجاد کنند.

این مطالعه نشان داد که این دارو‌ها می‌توانند باعث از دست رفتن هویت سلولی در سلول‌های بتای پانکراس شوند، توانایی آنها در ترشح انسولین را محدود کنند و احتمالاً پیشرفت دیابت نوع ۲ را تسریع کنند.

نتایج آزمایشگاهی نشان داد که سلول‌های تحت درمان با این دارو‌ها به تدریج توانایی اولیه خود را در تولید انسولین از دست دادند و فعالیت ژن‌های مسئول عملکرد تخصصی آنها کاهش یافت، در حالی که میزان مرگ و میر آنها افزایش یافت. محققان این پدیده را با این پیشنهاد توضیح دادند که این دارو باعث "از دست دادن هویت عملکردی" در سلول‌های بتا می‌شود و آنها را از سلول‌های تولیدکننده انسولین به سلول‌های غیرفعال تبدیل می‌کند، حتی در حالی که هنوز زنده هستند.

این اثر با افزایش استرس داخلی در شبکه آندوپلاسمی درون سلول، بخشی که مسئول تولید پروتئین‌های مهم مانند انسولین است، مرتبط است. با ادامه مصرف دارو، این وضعیت بدتر می‌شود، که ممکن است توضیح دهد که چرا این دارو‌ها به مرور زمان اثربخشی خود را از دست می‌دهند - وضعیتی که از نظر پزشکی به عنوان "نارسایی ثانویه سولفونیل اوره" شناخته می‌شود.

این یافته‌ها دریچه‌ای به سوی تحقیقات امیدوارکننده می‌گشاید. از آنجایی که مشکل در «از دست دادن هویت» نهفته است نه «مرگ سلولی»، این فرآیند از نظر تئوری برگشت‌پذیر است. این یافته، راه را برای تحقیقات آینده با هدف توسعه درمان‌هایی که سلول‌ها را به ظرفیت عملکردی طبیعی خود بازمی‌گردانند، نشان می‌دهد، که می‌تواند رویکرد جدیدی برای مقابله با کاهش طولانی‌مدت عملکرد پانکراس در بیماران دیابتی باشد.

محققان تأکید کردند که این نتایج به معنای قطع فوری دارو نیست، بلکه توضیحی علمی برای یکی از چالش‌های درمان دیابت ارائه می‌دهد و اهمیت پیگیری و ارزیابی منظم برنامه درمانی با پزشک معالج را، به ویژه با توجه به در دسترس بودن گزینه‌های درمانی جدیدتر، برجسته می‌کند.