یک مطالعه، محدوده سنی را که مغز در آن خود را مجدداً راه‌اندازی می‌کند، آشکار می‌کند

 به گزارش مجله خبری نگار، یک مطالعه چهار نقطه عطف کلیدی در زندگی مغز را آشکار کرده است که در حدود سنین ۹، ۳۲، ۶۶ و ۸۳ سالگی قرار دارند.

این چهار نکته، زندگی را به پنج مرحله مجزا تقسیم می‌کنند و نشان می‌دهند که مغز به تدریج پیر نمی‌شود، بلکه خود را "دوباره راه‌اندازی" می‌کند تا در هر مرحله کارآمدتر شود.

دکتر الکسا ماسلی، محقق اصلی این مطالعه، که تصاویر مغز بیش از ۴۲۰۰ نفر را تجزیه و تحلیل کرده است، تأیید کرد که «مغز در یک الگوی ثابت و خطی رشد نمی‌کند. مغز مجموعه‌ای از مراحل پر از نوسانات در عملکرد‌های عصبی است، زیرا مغز با استراتژی‌های جدید برای مواجهه با فرصت‌ها و چالش‌ها سازگار می‌شود و آنها را اتخاذ می‌کند.»

مرحله ۱: پایان کودکی در ۹ سالگی. در سال‌های اولیه، مغز یک شبکه عصبی گسترده و شاخه‌دار می‌سازد تا راه رفتن، صحبت کردن و تعامل با جهان را بیاموزد، اما این شبکه ناکارآمد است، زیرا سیگنال‌ها مسیر‌های طولانی و پیچیده‌ای را طی می‌کنند.

حدود سن ۹ سالگی، «هرس» عصبی شروع می‌شود، زیرا مغز ارتباطات اضافی را حذف می‌کند و شبکه‌های محلی کارآمدتری تشکیل می‌دهد و راه را برای نوجوانی و بلوغ هورمونی هموار می‌کند.

این تغییرات، نوسانات خلقی و تغییرات شناختی و رشد اجتماعی در نوجوانان را توضیح می‌دهند و با افزایش خطر ابتلا به اختلالات سلامت روان مرتبط هستند.

اوج بلوغ در ۳۲ سالگی... خداحافظ نوجوانی

تغییرات عصبی بیش از دو دهه ادامه می‌یابد و حدود ۳۲ سالگی به اوج خود می‌رسد، زمانی که مغز به بالاترین سطح کارایی خود می‌رسد. از آن زمان تا ۶۶ سالگی، وارد یک دوره طولانی ثبات می‌شود که نشان دهنده "بلوغ عصبی" واقعی است.

با این حال، یک مطالعه دانشگاه استنفورد (۲۰۲۴) موجی از تغییرات مولکولی در خون را در حدود سن ۴۴ سالگی نشان می‌دهد که بر متابولیسم چربی و کافئین تأثیر می‌گذارد و با خطرات بیماری‌های قلبی و پوستی مرتبط است، تغییراتی که هم در مردان و هم در زنان رخ می‌دهد.

پیری زودرس در سن ۶۶ سالگی: پیوند بیشتر و "فداکاری‌های لازم"

در سن ۶۶ سالگی، مغز دوره ثبات خود را به پایان می‌رساند و شروع به تشکیل خوشه‌های محلیِ به‌هم‌پیوسته و محکم می‌کند تا کارآمدتر عمل کند.

او برخی از توانایی‌های روزمره (مانند به خاطر سپردن محل گذاشتن کلیدهایش) را از دست می‌دهد، اما خاطرات عاطفی و مهم را بهتر حفظ می‌کند.

آخرین تغییر در سن ۸۳ سالگی: یک سیستم «چرخشی» برای جبران خسارت

در سن ۸۳ سالگی، مغز برای آخرین بار با تشکیل نقاط مرکزی برای هدایت سیگنال‌ها، خود را مجدداً سازماندهی می‌کند و فقدان مسیر‌های مستقیم را جبران می‌کند.

دکتر موزلی گفت: «همانطور که اتوبوس مستقیم به محل کار متوقف می‌شود و فرد مجبور است چند بار اتوبوس خود را عوض کند - مغز نیز در اواخر پیری اینگونه سازگار می‌شود.»

کارشناسان تأیید می‌کنند که یک سبک زندگی سالم می‌تواند این تغییرات را کند کند، مانند انجام فعالیت‌های ذهنی مانند نوشتن خاطرات روزانه.

این یافته‌ها، که توسط مطالعاتی از آمریکا، چین و آلمان پشتیبانی می‌شوند، درک ما از پیری را تغییر می‌دهند: پیری یک زوال مداوم نیست، بلکه مجموعه‌ای از «شروع مجدد» است که مغز را خردمندتر و با هر مرحله از زندگی سازگارتر می‌کند!