تعداد گوشی‌های هوشمند در ایران تا ۲۰۳۰ به ۱۵۷ میلیون می‌رسد

به گزارش مجله خبری نگار، محمد کشوری، فعال حوزه ارتباطات، در رویداد «تاب‌آوری دیجیتال و مواجهه هوشمند با بحران‌ها و تهدیدات ترکیبی» که به مناسبت روز جهانی ارتباطات برگزار شد، اظهار کرد: در حوزه کسب‌وکار‌ها برای پاسخگویی به مشترکان و خدماتی از این دست، نسبت به تلفن ثابت، تلفن همراه ارجحیت دارد. به همین دلیل، بسیاری از کاربران برای ایجاد حساب کاربری در سرویس‌ها از سیم‌کارت استفاده می‌کنند. اساس شبکه‌های اجتماعی نیز بر احراز هویت و ساخت اکانت با سیم‌کارت استوار است؛ در نتیجه، تعداد سیم‌کارت‌ها در کشور از جمعیت بیشتر است و این روند همچنان در حال افزایش است.

وی گفت: برآورد‌ها نشان می‌دهد از جمعیت حدود ۹۰ میلیونی کشور، نزدیک به ۶۵ میلیون نفر کاربر فعال در فضای مجازی هستند. از این میان، برخی اپلیکیشن‌های پرنصب داخلی مانند «دیوار» نیز نزدیک به همین تعداد کاربر دارند. البته این عدد به معنای کاربر منحصر‌به‌فرد یا مشترک است؛ در حالی که یک کاربر ممکن است چند سیم‌کارت داشته باشد. بر این اساس، تعداد کل سیم‌کارت‌ها به حدود ۱۲۰ میلیون می‌رسد که رقم قابل توجهی است.

کشوری تصریح کرد: طبق گزارش GSMA نیز ایران از نظر استفاده از شبکه همراه در میان سه کشور بزرگ منطقه قرار دارد. با این حال، وضعیت شبکه‌های همراه و سرمایه‌گذاری اپراتور‌ها همچنان یکی از چالش‌های جدی ماست.

این فعال حوزه ارتباطات گفت:‌در حال حاضر درآمد اپراتور‌های همراه در سراسر جهان حدود ۱.۲ تریلیون دلار است. بر اساس پیش‌بینی‌ها، این رقم تا سال ۲۰۳۰ تنها به حدود ۱.۴ تریلیون دلار خواهد رسید؛ به این معنا که طی چهار سال آینده رشد قابل توجهی در درآمد این بخش رخ نخواهد داد. این مسئله برای اپراتور‌های همراه یک چالش جدی محسوب می‌شود، زیرا بخش زیرساختی این صنعت تا حدی به اشباع نسبی رسیده است.

وی ادامه داد: بنابراین این پرسش مطرح است که چه خدماتی—چه مبتنی بر هوش مصنوعی و چه مبتنی بر سرویس‌های دیجیتال—می‌تواند تحول جدی در درآمد اپراتور‌ها ایجاد کند. در عین حال، اپراتور‌های همراه تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۱.۲ تریلیون دلار سرمایه‌گذاری جدید نیاز دارند. به عبارت دیگر، میزان سرمایه‌گذاری مورد نیاز تقریباً معادل کل درآمد فعلی آنهاست و این موضوع نشان می‌دهد حاشیه سود کمتر از ۲۵ درصد برای اپراتور‌ها می‌تواند بسیار چالش‌برانگیز باشد. از این رو باید به مسئله حاشیه سود اپراتور‌های همراه توجه جدی شود تا امکان تأمین منابع سرمایه‌گذاری فراهم شود.

وی گفت: در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا نیز ایران، مصر و ترکیه بزرگ‌ترین کشور‌های استفاده‌کننده از شبکه‌های همراه محسوب می‌شوند. از منظر دیگری نیز می‌توان به این موضوع نگاه کرد؛ برای مثال تعداد گوشی‌های هوشمند در ایران تا سال ۲۰۳۰ حدود ۱۵۷ میلیون دستگاه برآورد می‌شود. این عدد بسیار بزرگی است و نشان‌دهنده ضریب نفوذ حدود ۶۷ درصدی گوشی‌های هوشمند در این منطقه است.

وی تاکید کرد: بخش عمده سرمایه‌گذاری‌ها نیز به سمت توسعه نسل پنجم ارتباطات (۵G) هدایت می‌شود. در واقع، تقاضا و علاقه‌مندی بالایی برای استفاده از خدمات شبکه‌های ارتباطی، به‌ویژه اینترنت، وجود دارد که ابزار نهایی استفاده از آن عمدتاً گوشی هوشمند است.

کشوری خاطرنشان کرد: در شبکه ثابت نیز بخش قابل توجهی از کاربران حتی هنگام استفاده از فیبر نوری، در نهایت از طریق گوشی هوشمند به اینترنت متصل می‌شوند. به عبارت دیگر، زیرساخت ممکن است فیبر نوری باشد، اما کاربر در خانه یا محل کار با دستگاه‌های هوشمند مانند گوشی، تبلت یا تلویزیون هوشمند—از آن استفاده می‌کند. به‌جز تلویزیون، اغلب این دستگاه‌ها ماهیت همراه دارند و زمانی که در محیط‌های سرپوشیده مانند خانه یا محل کار قرار می‌گیرند، از شبکه همراه به شبکه ثابت سوئیچ می‌کنند.

وی گفت: این همان نقطه‌ای است که در ایران هنوز با ضعف مواجه هستیم. وقتی از شاخص گوشی هوشمند صحبت می‌شود، نباید ذهن تنها به سمت شبکه همراه برود، زیرا بخش قابل توجهی از ترافیک گوشی‌های هوشمند روی شبکه ثابت منتقل می‌شود. از این منظر، این شاخص اهمیت زیادی دارد.

این فعال حوزه ارتباطات خاطرنشان کرد: حدود یک سال و نیم پیش نیز مزایده فرکانس‌های ۳۵۰۰ برگزار شد. اپراتور‌ها ارقام بسیار بالایی برای این فرکانس‌ها پیشنهاد دادند تا زمینه توسعه نسل پنجم ارتباطات در کشور فراهم شود. با این حال، مسئله اصلی همچنان تأمین سرمایه برای توسعه این زیرساخت‌هاست و اینکه اپراتور‌ها چگونه می‌توانند منابع مالی لازم را فراهم کنند.

کشوری تصریح کرد: در برنامه هفتم توسعه نیز شاخص‌های بلندپروازانه‌ای برای بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات در نظر گرفته شده است؛ از جمله رشد اقتصادی ۱۱ درصدی در این حوزه، سهم ۱۰ درصدی اقتصاد دیجیتال از کل اقتصاد کشور، تحقق ۶۰ درصدی اهداف سند راهبردی، تحقق ۹۹ درصدی اهداف شبکه ملی اطلاعات و اتصال ۲۰ میلیون واحد تجاری، اداری و مسکونی به فیبر نوری تا پایان برنامه در سال ۱۴۰۷.

وی ادامه داد: عدد ۲۰ میلیون اتصال فیبر نوری بسیار بلندپروازانه است، اما باید دید چه میزان از آن قابل تحقق خواهد بود. همچنین در این برنامه اتصال صد درصدی روستا‌های بالای ۲۰ خانوار به شبکه ملی اطلاعات و آموزش ۵۰۰ هزار نیروی انسانی در حوزه اقتصاد دیجیتال نیز پیش‌بینی شده است. این شاخص‌ها اهداف بسیار بلندپروازانه‌ای هستند که در برنامه هفتم توسعه تعیین شده‌اند.

وی گفت: در حوزه زیرساخت‌های ICT نیز موضوع توسعه فیبر نوری در شهر‌ها و روستا‌های بالای ۲۰ خانوار مطرح است. اساسنامه صندوق توسعه فیبر نوری تصویب شده و بر اساس آن بخشی از درآمد اپراتور‌های همراه می‌تواند به‌عنوان یارانه برای توسعه فیبر نوری اختصاص یابد تا حدود ۵ میلیون اتصال فیبر از محل منابع این صندوق ایجاد شود.

کشوری ادامه داد: یکی از موضوعات چالش‌برانگیز دیگر نیز مسئله تعدیل تعرفه‌هاست. فعالان و اپراتور‌های این صنعت همواره از پایین بودن تعرفه‌ها گلایه دارند و از سوی دیگر، در بحث‌هایی مانند اینترنت حرفه‌ای نیز همواره موضوع افزایش تعرفه مطرح می‌شود. با این حال باید بررسی کرد که آیا افزایش تعرفه واقعاً می‌تواند موجب افزایش تعداد کاربران و میزان مصرف شود یا خیر.

علاوه بر این، تعرفه‌های بین اپراتوری و تعاملات B۲B میان اپراتور‌ها و سایر نهاد‌ها نیز خود یک مسئله مهم محسوب می‌شود.

وی گفت: در شورای عالی فضای مجازی نیز اهداف بلندپروازانه‌ای برای شبکه ملی اطلاعات تصویب شده است. درباره طرح ملی کسب‌وکار‌ها نیز من قصد داشتم آخرین وضعیت آن را بررسی کنم. حتی تصویری از قبل آماده کرده بودم تا آن را به‌روزرسانی کنم، اما متأسفانه به دلیل قطعی اینترنت، سایت مربوطه در دسترس نبود و اخطار به‌روزرسانی پروتکل امنیتی می‌داد؛ بنابراین امکان دریافت آخرین اطلاعات فراهم نشد.