زلزله سیاسی در انگلیس؛ حزب راست‌گرای اصلاح کابوس انتخاباتی استارمر شد

به گزارش مجله خبری نگار،تازه‌ترین برآورد شبکه اسکای‌نیوز از نتایج انتخابات محلی انگلیس نشان می‌دهد که اگر این نتایج به انتخابات سراسری تعمیم داده شود، هیچ حزبی قادر به کسب اکثریت پارلمانی نخواهد بود و حزب راست‌گرای اصلاح به رهبری نایجل فاراژ به بزرگ‌ترین حزب در مجلس عوام تبدیل می‌شود.

این سناریو می‌تواند کابوس سیاسی کی‌یر استارمر و دو حزب سنتی انگلیس را به واقعیت نزدیک‌تر کند. بر اساس تحلیل اسکای‌نیوز، حزب اصلاح در برآورد موسوم به «رأی معادل ملی» ۲۷ درصد آرا را به دست می‌آورد و بالاتر از محافظه‌کاران با ۲۰ درصد و حزب کارگر با ۱۵ درصد قرار می‌گیرد. در این برآورد، لیبرال‌دموکرات‌ها و حزب سبز هرکدام ۱۴ درصد آرا را کسب می‌کنند. «رأی معادل ملی» برآوردی است که نتایج انتخابات محلی را به سطح ملی تعمیم می‌دهد تا نشان دهد اگر رأی‌دهندگان در سراسر کشور به همین شکل رأی دهند، آرایش سیاسی در انتخابات سراسری چگونه خواهد بود.

اسکای‌نیوز اعلام کرده است که این محاسبه بر پایه بیش از ۳ میلیون رأی شمارش‌شده انجام شده و تغییرات آرای احزاب در انتخابات محلی ۲۰۲۶ با برآورد‌های رأی ملی در فاصله سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ مقایسه شده است. این برآورد برای دولت استارمر از آن جهت نگران‌کننده است که حزب کارگر، کمتر از دو سال پس از پیروزی در انتخابات سراسری، در جایگاه سوم قرار می‌گیرد؛ آن هم پشت سر حزبی راست‌گرا که تا چند سال پیش بیشتر به‌عنوان جریان اعتراضی و حاشیه‌ای شناخته می‌شد.

چنین تصویری نشان می‌دهد که بحران اعتماد عمومی به دولت حزب کارگر، از سطح انتخابات محلی فراتر رفته و می‌تواند آینده سیاسی استارمر را پیش از انتخابات سراسری بعدی با پرسش‌های جدی روبه‌رو کند. استارمر در واکنش به نتایج انتخابات تلاش کرد پیام سنگین صندوق‌های رأی را مدیریت کند و تأکید کرد که قصد کناره‌گیری ندارد. او گفت که پیام رأی‌دهندگان را شنیده و از چالش‌ها فرار نمی‌کند. اما این موضع‌گیری در شرایطی مطرح شد که نتایج اعلام‌شده از مناطق مختلف انگلیس، از ریزش جدی حمایت از حزب کارگر و نارضایتی فزاینده از عملکرد دولت حکایت دارد. حزب کارگر در تابستان ۲۰۲۴ پس از ۱۴ سال حاکمیت محافظه‌کاران، با وعده تغییر، بازسازی خدمات عمومی، رشد اقتصادی و بازگرداندن ثبات به قدرت رسید.

استارمر در آن زمان تلاش کرد خود را چهره‌ای آرام و قابل اعتماد معرفی کند که می‌تواند کشور خسته از بحران‌های پیاپی را از بن‌بست خارج کند. اما انتخابات محلی نشان داد که بخش قابل توجهی از رأی‌دهندگان انگلیسی هنوز اثر ملموسی از این وعده‌ها در زندگی روزمره خود احساس نکرده‌اند. در نظام سیاسی انگلیس، انتخابات محلی سرنوشت دولت را مستقیماً تعیین نمی‌کند، اما معمولاً به‌عنوان آزمونی مهم برای سنجش محبوبیت نخست‌وزیر و حزب حاکم شناخته می‌شود. رأی‌دهندگان در این انتخابات می‌توانند بدون تغییر دولت مرکزی، نارضایتی خود را از وضع موجود نشان دهند.

به همین دلیل، نتیجه امسال برای استارمر سنگین‌تر از یک شکست معمول در شورا‌های محلی است. اهمیت این انتخابات فقط در افزایش آرای حزب اصلاح نیست. پیام اصلی آن، تزلزل زودهنگام جایگاه دولت استارمر است. نخست‌وزیری که با اکثریت پارلمانی وارد داونینگ‌استریت شد، اکنون با نشانه‌هایی از فرسایش سریع اعتماد عمومی روبه‌رو است.

این انتخابات نشان داد که پیروزی بزرگ حزب کارگر در انتخابات سراسری، به معنای حمایت پایدار از دولت نبوده است. حزب اصلاح به رهبری نایجل فاراژ از فضای نارضایتی عمومی استفاده کرده و تلاش دارد خود را صدای رأی‌دهندگانی معرفی کند که از کارگر و محافظه‌کاران ناامید شده‌اند. این حزب با شعار‌های تند درباره مهاجرت، مالیات، ناکارآمدی دولت و فاصله گرفتن سیاستمداران از مردم، بخشی از آرای اعتراضی را جذب کرده است.

با این حال، اهمیت اصلی نتایج انتخابات محلی بیش از آنکه در رشد حزب اصلاح باشد، در هشدار سنگینی است که رأی‌دهندگان به دولت استارمر دادند. فرسایش اعتماد به احزاب سنتی انگلیس در سال‌های اخیر با بحران هزینه‌های زندگی، فشار بر نظام درمانی، افزایش اجاره‌بها، مالیات‌های سنگین، بدهی دولت، مهاجرت و افت کیفیت خدمات عمومی روبه‌رو بوده است. حزب کارگر با وعده عبور از دوران پرتنش محافظه‌کاران روی کار آمد، اما نتایج انتخابات محلی نشان داد که دولت استارمر نیز خیلی زود در برابر همان انباشت بحران‌ها گرفتار شده است.

رأی‌دهندگان انگلیسی در انتخابات محلی این پیام را دادند که نارضایتی آنها فقط متوجه محافظه‌کاران نیست و به توان حزب کارگر برای تغییر شرایط نیز تردید دارند. این وضعیت برای استارمر نگران‌کننده است، زیرا پیروزی او در انتخابات سراسری گذشته بیش از آنکه حاصل اقبال گسترده به برنامه‌های حزب کارگر باشد، نتیجه خستگی جامعه از ۱۴ سال حکومت محافظه‌کاران بود. اکنون همان رأی‌دهندگان نشانه‌ای روشن از تغییر در زندگی روزمره خود نمی‌بینند.

محافظه‌کاران نیز در این انتخابات ضربه سنگینی خوردند. این حزب پس از شکست در انتخابات سراسری هنوز نتوانسته خود را بازسازی کند و بخش‌هایی از پایگاه رأی راست‌گرای خود را در برابر حزب اصلاح از دست داده است. به این ترتیب، انتخابات محلی فقط هشداری برای دولت استارمر نبود، بلکه نشانه‌ای از بحران گسترده‌تر در نظم دوحزبی انگلیس بود. در دهه‌های گذشته، قدرت در انگلیس عمدتاً میان دو حزب کارگر و محافظه‌کار جابه‌جا شده است. اما نتایج تازه نشان می‌دهد که این نظم سنتی با فشار‌های تازه‌ای روبه‌رو شده است.

وقتی حزب کارگر در برآورد‌ها به جایگاه سوم سقوط می‌کند و محافظه‌کاران نیز فاصله زیادی با بازگشت مطمئن به قدرت دارند، معنای سیاسی آن این است که افکار عمومی انگلیس در حال فاصله گرفتن از دو حزب اصلی است. با این حال، رشد حزب اصلاح لزوماً به معنای آمادگی این حزب برای اداره کشور نیست. بسیاری از تحلیلگران انگلیسی معتقدند که این حزب فعلاً بیش از آنکه جایگزینی باثبات برای دولت باشد، ظرفی برای انباشت خشم و اعتراض رأی‌دهندگان است. اما همین نقش اعتراضی نیز برای استارمر خطرناک است. زیرا می‌تواند آرای ناراضی را از حزب کارگر دور کند، فضای سیاسی را قطبی‌تر سازد و فشار درون‌حزبی بر نخست‌وزیر را افزایش دهد.

برای دولت حزب کارگر، خطر اصلی این است که بحران اعتماد از سطح انتخابات محلی فراتر برود و به بحث درباره آینده رهبری استارمر برسد. تجربه سیاست انگلیس نشان داده است که نخست‌وزیران حتی پیش از انتخابات سراسری نیز در صورت ریزش شدید محبوبیت، شکست‌های پی‌درپی و فشار درون‌حزبی، ممکن است با چالش رهبری روبه‌رو شوند. از این رو، نتیجه انتخابات محلی برای استارمر فقط یک شکست انتخاباتی نیست، بلکه هشدار زودهنگام درباره دوام سیاسی اوست. اکنون نخست‌وزیر انگلیس باید تلاش کند و نشان دهد که دولتش فقط وارث بحران‌های محافظه‌کاران نیست، بلکه توان خروج از آنها را هم دارد. اگر استارمر نتواند از دل بحران‌های اقتصادی و اجتماعی راهی برای بازسازی اعتماد عمومی پیدا کند، کابوس انتخابات محلی می‌تواند به بحران سیاسی بزرگ‌تری برای دولت او تبدیل شود.