از العفاسی تا امجد یوسف؛ جنگ ترکیبی جریان عادی‌سازی علیه ایران

به گزارش مجله خبری نگار، جنگ رمضان، تغییرات زیادی را در سطح افکار عمومی کشور‌های جهان و منطقه رقم زده است. با رصد فضای رسانه‌ای در کشور‌های خاورمیانه، خصوصاً عرب‌زبان، می‌توان دریافت که کفه ترازو به سمت محور ایران سنگینی می‌کند. حتی با وجود اینکه برخی کشور‌های عربی به دلیل حمایت از آمریکا در مقابل جمهوری اسلامی قرار گرفته و مورد حمله واقع شدند، باز هم در سطح افکار عمومی و ملت‌ها، مواضع و کنشگری‌ها بیشتر رنگ و بوی حمایت از ایران دارد.

مدتی پیش مشاری راشد العفاسی، قاری ضدایرانی و مشهور کویتی و نزدیک به جریان تطبیع (عادی سازی روابط با رژیم‌صهیونیستی)، قطعه‌ای علیه ایران منتشر نمود که با واکنش‌های تند و شدیداللحن کاربران شبکه‌های اجتماعی در سرتاسر خاورمیانه مواجه شد. بسیاری از کاربران اینترنت در کشور‌های عرب و سنی، العفاسی را شماتت نموده و حتی مورد تمسخر قرار دادند، به نحوی که می‌توان گفت این عملیات رسانه‌ای علیه جمهوری اسلامی، توسط کاربران شبکه‌های اجتماعی خنثی شد. این شکاف معنادار میان نخبگان تطبیع‌کننده و افکار عمومی عرب، امروز به یکی از مهم‌ترین آسیب‌های راهبردی جریان سازش تبدیل شده است.

آمار‌ها نیز این واقعیت را تأیید می‌کنند: بر اساس نظرسنجی شاخص افکار عمومی عرب (ACRPS) که در ۱۵ کشور عربی انجام شده، ۸۷ درصد از مردم کشور‌های عربی با به رسمیت شناختن اسرائیل مخالف هستند، و در کشور‌هایی مانند اردن و کویت این رقم به بیش از ۹۰ درصد می‌رسد. در خود کشور‌های عادی‌ساز نیز افول محبوبیت کاملاً مشهود است؛ حمایت از عادی‌سازی در مراکش طی دو سال از ۳۱ درصد به کمتر از ۱۳ درصد سقوط کرده است. این بدان معناست که جریان تطبیع پایگاه اجتماعی قابل اتکایی در میان ملت‌های عربی ندارد.

اما تلاش‌های دستگاه پروپاگاندای آمریکایی-عربی به این مسأله ختم نمی‌شود. جریان تطبیع و عادی‌سازی روابط با اسرائیل، بعد از طوفان الاقصی دچار افت شدید محبوبیت شد و با جنگ اخیر که صف‌آرایی‌ها به شکل واضحی عیان شده، خود را بیش از پیش در خطر می‌بیند. از این رو برگ‌های جدیدی از جنگ ترکیبی علیه ایران رو خواهد کرد، به این امید که بیداریِ ایجاد شده به نفع ایران (که بر اثر شهادت رهبر معظم انقلاب و جنگ رمضان رقم خورده) را خنثی‌سازی کند. تجربه شکست‌خورده العفاسی نشان داد در حالی که ایران مستقیماً با اسرائیل در جنگ است، تولید قطعه موسیقی، فیلم، مصاحبه و... علیه جمهوری اسلامی آن هم به صورت مستقیم و بی‌پرده، نه تنها جواب نداده بلکه اثر معکوس خواهد گذاشت. منطق این موضوع نیز کاملا مشخص است: در شرایطی که یک طرف میدان (اسرائیل) از طوفان الاقصی تا کنون جنایت و نسل کشی را به نقطه‌ای تاریخی رسانده، هرگونه روایت‌سازی صرفاً علیه طرف دیگر (ایران) و بدون ذکر جنایات صهیونیست‌ها، به مثابه تطهیر آنهاست. از این رو «ایران‌هراسی مستقیم» در بستر کنونی افکار عمومی عربی تقریباً بی اثر شده است.

به همین دلیل، چند روزی است که کاملاً «اتفاقی»! پرونده یکی از نظامیان بازداشت‌شده دولت بشار اسد که نزد معارضین سوری به عنوان فردی منفور و جنایتکار شناخته می‌شود در رسانه‌ها به جریان افتاده است. پخش گسترده کلیپ‌های اعترافات و جنایات امجد یوسف و ربط دادن او به جمهوری اسلامی، با یک هدف اصلی انجام می‌شود: باز کردن زخم سوریه علیه ایران و برساخت این روایت که: «جنگ ایران و اسرائیل، جنگ دو ظالم و دو عامل کشتار با یکدیگر است و مصداقی بارز برای عبارت اللهم اشغل الظالمین بالظالمین». چون راجع به رژیم صهیونیستی نمی‌توان هیچ نوع سفیدشویی داشت، پس باید ایران را از محبوبیت و از چشم ملت‌ها انداخت و سیاه نمود. سوریه بهترین بهانه برای جلوگیری از بیداری‌های اخیر است. رسانه‌های وابسته به جریان تطبیع به خوبی می‌دانند که برخلاف مسئله فلسطین (که یک اجماع حداقلی فراگیر در جهان عرب دارد)، پرونده سوریه همچنان یک شکاف حل‌نشده و التیام‌نیافته در حافظه جمعی اهل سنت منطقه است. جنایات برخی از نیرو‌های نظامی وفادار به دولت پیشین سوریه، به ویژه در بازه ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۷، همچنان یک «بار روانی سنگین» محسوب می‌شود. از این رو، احیای این خاطرات و نسبت‌دادن آنها به محور مقاومت، کارآمدترین ابزار برای نسبی‌سازی جبهه حق علیه باطل است.

این عملیات ترکیبی چند لایه دارد:

۱. لایه اول (روایت‌سازی رسانه‌ای): پخش گسترده اعترافات امجد یوسف در شبکه‌های اجتماعی و کانال‌های ماهواره‌ای سعودی و اماراتی، با این هدف که عواطف بر علیه جمهوری اسلامی جریحه دار شود.

۲. لایه دوم (ایجاد انزجار اخلاقی): تلاش برای گفتن این جمله که «هیچ طرفی پاک نیست» و «ایران نیز به اندازه اسرائیل در خون مردم عرب دست دارد».

۳. لایه سوم (هدف نهایی): تضعیف بسیج مردمی در جهان عرب برای حمایت از جبهه مقاومت. اگر حامیان فلسطین باور کنند که ایران و متحدانش «تفاوتی با اسرائیل ندارند»، انگیزه خود را برای ورود به میدان از دست می‌دهند.

چرا این تاکتیک موفق نخواهد شد؟

جریان عادی ساز، در محاسبات خود یک نکته را نادیده می‌گیرد: ملت‌های عرب اکنون توانایی «خوانش چندلایه» از رسانه را پیدا کرده‌اند. طوفان الاقصی و جنگ غزه و جنگ اخیر جمهوری اسلامی و رژیم صهیونیستی، به یک «احساس جمعی» در جهان اسلام انجامیده است.

نخست اینکه، کاربران شبکه‌های اجتماعی به خوبی تشخیص می‌دهند که چرا پرونده «امجد یوسف» دقیقاً امروز و نه یک سال پیش یا دو سال بعد رسانه‌ای می‌شود. همزمانی آن با شکست‌های تاکتیکی اسرائیل و موفقیت‌های راهبردی جبهه مقاومت، برای مخاطب عرب «برنامه‌ریزی شده» به نظر می‌رسد.

دوم اینکه، ملت‌های عربی به این بلوغ رسیده‌اند که میان دفاع از ایران و تأیید تمام اقدامات دولت سوریه تفاوت قائل شوند. آنان می‌توانند هم درددل سوری‌های بی‌گناه را درک کنند و هم از محور مقاومت دفاع کنند. جریان تطبیع با القای «دوگانگی دروغین» (یا با ایران و بشار اسد هستی یا با اعراب)، به جای تضعیف محور مقاومت، خود را به ضدتبلیغ متهم می‌کند.

دولت‌های خود فروخته، در میدان سخت و نرم، امروز در وضعیت تدافعی قرار دارند. شکست‌های پی‌درپی اسرائیل در غزه و ضربه تاریخی طوفان الاقصی به پروژه عادی‌سازی، این جریان را به سمت تغییر تاکتیک از «تهاجم مستقیم» به «نسبی‌سازی و ابهام اخلاقی» سوق داده است. پرونده امجد یوسف اولین برگ از این تاکتیک جدید نیست و آخرین برگ نیز نخواهد بود.

استفاده ابزاری از افرادی، چون امجد یوسف برای مقایسه اخلاقی میان ایران و اسرائیل، نه تنها این بیداری شکل گرفته بعد از جنگ رمضان را خنثی نمی‌کند، بلکه به اعتبار رسانه‌های عربی حامی تطبیع بیش از پیش آسیب می‌زند. به نظر می‌رسد اتحاد مستضعفین و بیداری ملت‌ها، دیگر با چند کلیپ سفارشی به هم نمی‌ریزد؛ و جنگ ایران و رژیم صهیونیستی، بزرگ‌ترین شکست جریان تطبیع پس از طوفان الاقصی است.

منبع: فرهیختگان-علی قربانی‌پور