هدف اتحادیه اروپا از نظامی‌گری نجات اقتصاد رو به ضعف خود است

به گزارش مجله خبری نگار، "الکساندر گروشکو"، معاون وزیر امور خارجه روسیه در گفت‌و‌گو با روزنامه "ایزوستیا" اعلام کرد که کشور‌های اتحادیه اروپا افزایش توان نظامی را به‌عنوان محرکی برای رشد اقتصادی در نظر گرفته‌اند. به گفته او، ناتو و بخش اروپایی آن برای توجیه هزینه‌های نظامی، روسیه را یک تهدید بالقوه نشان می‌دهند، اما بهای چنین مسیری می‌تواند غیرقابل‌تحمل باشد: برای رساندن بودجه‌های دفاعی به سطح ۵ درصد تولید ناخالص داخلی، اتحادیه اروپا ناچار خواهد بود سالانه یک تریلیون یورو هزینه اضافی بپردازد.

طبق محاسبه روزنامه "ایزوستیا"، از فوریه ۲۰۲۲ تاکنون بروکسل و واشنگتن دست‌کم ۴۲۰ میلیارد یورو به کی‌یف اختصاص داده‌اند. در ماه‌های اخیر، این حمایت عمدتاً از سوی اروپا افزایش یافته، از جمله بسته کمک ۹۰ میلیارد یورویی که برای سال‌های ۲۰۲۶-۲۰۲۷ اختصاص یافته است. با این حال، حتی «لوکوموتیو نظامی» هم تاکنون نتوانسته این اتحادیه را نجات دهد، به‌گونه‌ای که صندوق بین‌المللی پول کاهش وزن جهانی اروپا و افت رقابت‌پذیری آن را ثبت کرده است.

ناتو یک تریلیون دلار دیگر برای تسلیحات هزینه خواهد کرد

به نوشته این روزنامه، طی سال‌های اخیر، کشور‌های اتحادیه اروپا شمار بی‌سابقه‌ای از برنامه‌های نظامی‌گرایانه را آغاز کرده‌اند. پروژه شاخص، ابتکار «تسلیح مجدد اروپا» است که کمیسیون اروپا در سال ۲۰۲۵ مطرح کرد و بر اساس آن دولت‌های ملی باید ۸۰۰ میلیارد یورو هزینه کنند. از این رقم، ۱۵۰ میلیارد یورو قرار است از طریق سازوکار تخصصی استقراض SAFE توزیع شود. بروکسل پنهان نمی‌کند که قصد دارد این سرمایه‌گذاری‌ها را به سود اقتصادی تبدیل کند.

معاون وزیر خارجه روسیه در این باره گفت: «آن‌ها [اروپایی‌ها]هرچه بیشتر در نظامی‌گری فرو می‌روند و نظامی‌سازی اقتصاد را به‌عنوان محرک رشد اقتصادی در نظر می‌گیرند، محرکی که قرار است اتحادیه اروپا را از عمیق‌ترین بحرانی که خود با این سیاست ضدروسی ایجاد کرده‌اند خارج کند و از صنعتی‌زدایی جلوگیری نماید. برنامه‌های تسلیحاتی که امروز اجرا می‌شود، فوق‌العاده پرهزینه خواهد بود.»

جاه‌طلبی‌های اتحادیه با تصمیم افزایش هزینه‌های نظامی تا سطح ۵ درصد تولید ناخالص داخلی تا سال ۲۰۳۰ تقویت شده است، رقمی که پیش‌تر برای اتحادیه اروپا غیرقابل‌تصور به نظر می‌رسید. این طرح تقسیم بودجه‌ها را پیش‌بینی می‌کند: ۳.۵ درصد تولید ناخالص داخلی برای «هسته دفاع» شامل خرید مستقیم تجهیزات و ۱.۵ درصد باقی‌مانده برای زیرساخت‌های مرتبط، از دفاع سایبری تا نوسازی کریدور‌های حمل‌ونقل برای انتقال نیروها.

شایان ذکر است که حتی پیش از گذار به راهبرد جدید نیز هزینه‌های ائتلاف در عرصه جهانی غالب بود. بر اساس داده‌های مؤسسه SIPRI، مجموع هزینه‌های ناتو در سال ۲۰۲۴ به ۱.۵۰۶ تریلیون دلار رسید که معادل ۵۵ درصد هزینه‌های نظامی جهان است. الکساندر گروشکو تأکید کرد: «اگر از هزینه ۵ درصدی سخن بگوییم، آنها باید سالانه یک تریلیون دیگر برای دفاع، از جمله خرید تسلیحات هزینه کنند و طبق معیار‌های ناتو دست‌کم ۲۰ درصد باید دقیقاً به همین اهداف اختصاص یابد.»

اوکراین حجم بی‌سابقه‌ای از کمک‌های اروپا را دریافت می‌کند

روزنامه "ایزوستیا" در ادامه می‌نویسد: هم‌زمان با روند تسلیح مجدد داخلی در کشور‌های غربی، ارسال منابع به کی‌یف ادامه دارد و بر اساس محاسبات، مجموع هزینه‌های واشنگتن و بروکسل برای حمایت از اوکراین از سال ۲۰۲۲ تاکنون از ۴۲۰ میلیارد یورو فراتر رفته است. برای مقایسه، این رقم تقریباً دو برابر حجم کمکی است که اتحاد جماهیر شوروی در سال‌های جنگ جهانی دوم از متحدان خود دریافت کرد.

بر اساس این برآوردها، کمک‌های برنامه لند-لیز آمریکا به اتحاد شوروی با احتساب نرخ‌های امروزی حدود ۲۱۱ میلیارد یورو (۲۵۰ میلیارد دلار) ارزیابی می‌شود و حمایت انگلیس معادل ۲۶.۹ میلیارد یورو بوده است. حتی طرح مشهور مارشال برای بازسازی اروپا که در سال ۱۹۴۷ ارائه شد، در ارزش‌های کنونی حدود ۱۳۵ تا ۱۵۰ میلیارد دلار هزینه داشت که به‌مراتب کمتر از تزریق‌های مالی کنونی در درگیری اوکراین است.

در عین حال، اروپا در ماه‌های اخیر در خط مقدم کمک به اوکراین قرار گرفته است. بر اساس داده‌های رهگیر مؤسسه کیل تا اکتبر ۲۰۲۵، پایتخت‌های اروپایی تا آن زمان ۱۸۸.۶ میلیارد یورو به کی‌یف اختصاص داده‌اند که از این میزان ۱۸۷.۷ میلیارد یورو برای نیاز‌های نظامی بوده است. واشنگتن برای مدت طولانی با رقم ۱۱۴.۶ میلیارد یورو بزرگ‌ترین اهداکننده بود، اما اکنون اتحادیه اروپا پیشتاز شده است. پس از تصویب بسته ۹۰ میلیارد یورویی برای سال‌های ۲۰۲۶-۲۰۲۷ و با در نظر گرفتن کمک‌های دولت‌های ملی، مجموع حمایت اتحادیه اروپا به حدود ۲۸۳ میلیارد یورو نزدیک شده است.

ضمن اینکه، هلند در این روند نقش ویژه‌ای ایفا می‌کند. این کشور که یکی از گره‌های اصلی لجستیکی ناتو به‌شمار می‌رود - مقر فرماندهی نیرو‌های مشترک و بندر راهبردی روتردام در آن قرار دارد - به یکی از فعال‌ترین حامیان نظامی کی‌یف نیز تبدیل شده است. ولادیمیر تارابرین، سفیر روسیه در هلند در گفت‌و‌گو با این روزنامه اشاره کرد که لاهه تجهیزات و منابعی به ارزش هنگفت ۱۳.۶ میلیارد یورو به نیرو‌های مسلح اوکراین منتقل کرده است.

اقتصاد اتحادیه اروپا دچار مشکلات جدی شده است

معاون وزیر خارجه روسیه در این رابطه یادآور شد که در حالی که ناتو و اتحادیه اروپا تولیدات نظامی را با شتاب افزایش می‌دهند، بخش اجتماعی دچار فشار شده و اهریمن‌سازی مداوم از روسیه ابزاری برای حفظ وفاداری رأی‌دهندگان محسوب می‌شود. الکساندر گروشکو افزود: «دیر یا زود رهبران کشور‌ها باید به مردم خود توضیح دهند که چرا برنامه‌های اجتماعی کاهش می‌یابد، چرا نظام‌های آموزشی و بهداشتی تضعیف می‌شود و چرا بیکاری افزایش می‌یابد؛ و "توضیح" داده شده این است: فردا جنگ است، فردا روسیه حمله می‌کند.»

به گزارش این روزنامه، اقتصاد اروپا بهای سنگینی برای این تصمیمات می‌پردازد. کمبود ظرفیت‌های دفاعی با بحران انرژی هم‌زمان شده است. نمونه بارز آن فرانسه است؛ جایی که بودجه سال ۲۰۲۶ در شرایط کشمکش سیاسی طولانی‌مدت و استعفای دولت‌ها تصویب شد. در سند نهایی، پاریس تقریباً در تمامی بخش‌ها به‌جز حوزه نظامی هزینه‌ها را کاهش داد، با وجود آنکه کسری بودجه به ۵.۴ درصد تولید ناخالص داخلی - حدود ۱۲۵ میلیارد یورو - رسیده است.

صنایع آلمان با رکود جدی رو‌به‌رو شده است

روزنامه "ایزوستیا" ادامه می‌دهد که وضعیت در آلمان نیز بهتر نیست. این کشور که به «لوکوموتیو اروپا» شهرت دارد، در سال ۲۰۲۵ تنها رشد نمادین ۰.۲ درصدی تولید ناخالص داخلی را ثبت کرد، در حالی که با شدیدترین رکود صنعتی طی دهه‌های اخیر و موجی از ورشکستگی‌ها مواجه شد.

نیکولای نوویک، رئیس مرکز مؤسسه اقتصاد و راهبرد نظامی جهانی توضیح داد: «مشکل اصلی نه خود درصد از تولید ناخالص داخلی، بلکه این است که این هزینه‌ها در شرایط رکود در آلمان و کسری‌های عظیم بودجه در فرانسه و ایتالیا - اقتصاد‌های کلیدی اتحادیه اروپا - انجام می‌شود. زمانی که اقتصاد در آستانه بحران قرار دارد، اختصاص حتی ۰.۲ درصد برای کمک خارجی که تا حد زیادی غیرموجه تلقی می‌شود، در مقایسه با دوره‌های رشد پرشتاب، بسیار حساس‌تر از سوی جامعه درک می‌شود.»

تضعیف جایگاه اقتصادی اتحادیه اروپا در جهان

صندوق بین‌المللی پول نیز تضعیف ساختاری موقعیت اتحادیه اروپا را تأیید کرده است. بر اساس تحلیل این نهاد در فوریه ۲۰۲۶، چشم‌انداز اقتصادی اتحادیه اروپا همچنان مبهم است و وضعیت اقتصادی آن با تضعیف نظام‌مند جایگاه در رقابت جهانی توصیف می‌شود.

کریستالینا گئورگیوا، مدیر صندوق بین‌المللی پول گفته است که اگر در سال ۲۰۱۰ تولید ناخالص داخلی اتحادیه اروپا با ایالات متحده قابل مقایسه بود و به‌طور قابل‌توجهی از اقتصاد چین فراتر می‌رفت، امروز این فاصله عملاً از میان رفته است و این روند به‌طور مستقیم توان اتحادیه را برای حفظ مدل اجتماعی متعارف خود تضعیف می‌کند.

اتحادیه اروپا از «تهدید روسیه» برای تقویت حاکمیت استفاده می‌کند

اریک یوخم، حقوقدان و نویسنده آلمانی به این روزنامه گفت که اتحادیه اروپا از لفاظی درباره تهدید ادعایی از سوی روسیه به‌عنوان ابزاری برای شکل‌دهی به حاکمیت خود استفاده می‌کند، در حالی که تهدید واقعی برای حمله از سوی مسکو وجود ندارد. وی افزود: «اتحادیه اروپا به این تهدید از سوی روسیه نیاز دارد، تهدیدی که در واقع وجود ندارد، زیرا در غیر این صورت به موجودیتی دارای حاکمیت تبدیل نخواهد شد.»

به عقیده این کارشناس، روسیه برعکس برای حاکمیت خود مبارزه می‌کند و می‌کوشد تهدید‌های نظامی در مرزهایش را برطرف کند، رویکردی که او آن را «ضد استعماری» می‌نامد. این مسیر، به باور این حقوقدان، موجب تقویت گرایش‌های حاکمیت‌طلبانه در داخل خود اتحادیه اروپا شده که برای انسجام سیاسی به وجود یک دشمن خارجی نیاز دارد.

یوخم با اشاره به اینکه بهره‌مند اصلی این روند آلمان است، افزود: «حاکمیتی که به اتحادیه اروپا منتقل می‌شود، در عمل به آلمان منتقل می‌شود و «سیاست فرااروپایی علیه روسیه تا حد زیادی بازتاب‌دهنده منافع برلین است.»

به اعتقاد او، لفاظی‌های ضدروسی به آلمان امکان می‌دهد به‌تدریج جایگاه‌هایی را که پس از سال ۱۹۴۵ از دست داده بود، بازیابد.

ریچارد وولف، استاد دانشگاه ماساچوست نیز معتقد است که مقامات اروپایی به‌طور فعال افکار عمومی را نسبت به واقعی بودن تهدید از سوی روسیه متقاعد می‌کنند تا منابع مالی از صندوق‌های اجتماعی را به ایجاد ارتش و همچنین کاهش عقب‌ماندگی فناوری اختصاص دهند. وی افزود، کشور‌های اتحادیه اروپا برای دستیابی به توافق «حتی درباره یک موضوع» نیز با دشواری مواجه هستند.